ഉത്തമം മാര്ഗമാസ്ഥായ രാത്ര്യഹോഭിര് ഇദം ജഗത് പാര്ശ്വത ഊര്ധ്വമ് അധശ് ചൈവ താപയത്യേഷ സര്വശഃ
ഉയർന്ന മാർഗം സ്വീകരിച്ച്, പകലും രാത്രിയും ഈ ലോകം അവൻ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും, മുകളിൽ നിന്ന്, താഴെ നിന്ന് മുഴുവനായും ഉഷ്ണമാക്കുന്നു.
യഥാ പ്രഭാകരോ ദീപോ ഗൃഹമധ്യേ ഽവലമ്ബിതഃ പാര്ശ്വത ഊര്ധ്വമ് അധശ്ചൈവ തമോ നാശയതേ സമമ്
ഒരു പ്രകാശമുള്ള വിളക്ക് വീട്ടിന്റെ നടുവിൽ തൂങ്ങിയാൽ, അതിന്റെ പ്രകാശം എല്ലാ വശത്തും, മുകളിൽ, താഴെ എല്ലായിടത്തും ഇരുണ്ടുപോകുന്നത് പോലെ—
തദ്വത്സഹസ്രകിരണോ ഗ്രഹരാജോ ജഗത്പ്രഭുഃ സൂര്യോ ഗോഭിര് ജഗത് സര്വമ് ആദീപയതി സര്വതഃ
അതു പോലെ, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള ഗ്രഹാധിപനായ സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് ലോകം മുഴുവൻ എല്ലാ ദിശകളിലുമാണ് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്.
രവേ രശ്മിസഹസ്രം യത് പ്രാങ്മയാ സമുദാഹൃതമ് തേഷാം ശ്രേഷ്ഠാഃ പുനഃ സപ്ത രശ്മയോ ഗ്രഹയോനയഃ
രവിയുടെ ആയിരം കിരണങ്ങളിൽ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതിൽ, ഏഴു കിരണങ്ങൾ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്—അവയാണ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉത്ഭവകാരണം.
സുഷുമ്നോ ഹരികേശശ് ച വിശ്വകര്മാ തഥൈവ ച വിശ്വവ്യചാഃ പുനശ്ചാദ്യഃ സംനദ്ധശ് ച തതഃ പരഃ
സുഷുമ്നൻ, ഹരികേശൻ, വിശ്വകർമ്മൻ, വിശ്വവ്യചാച്, ആദ്യൻ, സംനദ്ധൻ, അവർക്കു ശേഷം പരൻ— ഇവരാണ്.
സര്വാവസുഃ പുനശ്ചാന്യഃ സ്വരാഡന്യഃ പ്രകീര്തിതഃ സുഷുമ്നഃ സൂര്യരശ്മിസ്തു ദക്ഷിണാം രാശിമ് ഐധയത്
സർവാവസു എന്നൊരാൾ കൂടി ഉണ്ട്, സ്വരാജ് എന്നും പറയുന്നു; സുഷുമ്നൻ സൂര്യന്റെ കിരണം ദക്ഷിണ ഭാഗം പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
ന്യഗൂര്ധ്വാധഃ പ്രചാരോ ഽസ്യ സുഷുമ്നഃ പരികീര്തിതഃ ഹരികേശഃ പുരസ്താദ് യോ ഋക്ഷയോനിഃ പ്രകീര്ത്യതേ
സുഷുമ്നൻ താഴേക്കും മുകളേക്കും ചുവടെക്കുമാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു; ഹരികേശൻ മുന്നിലുണ്ട്, അവൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉറവിടം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദക്ഷിണേ വിശ്വകര്മാ ച രശ്മിര്വര്ധയതേ ബുധമ് വിശ്വവ്യചാസ്തു യഃ പശ്ചാച് ഛുക്രയോനിഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ
ദക്ഷിണഭാഗത്ത് വിശ്വകർമ്മൻ ബുധനു വേണ്ടി കിരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വിശ്വവ്യചാച് പിന്നിലുണ്ട്, ജ്ഞാനികൾ അവനെ ശുക്രന്റെ ഉറവിടം എന്ന് ഓർക്കുന്നു.
സംനദ്ധശ് ച തു യോ രശ്മിഃ സ യോനിര് ലോഹിതസ്യ തു ഷഷ്ഠഃ സര്വാവസൂ രശ്മിഃ സ യോനിസ്തു ബൃഹസ്പതേഃ
സംനദ്ധൻ എന്ന കിരണം ചൊവ്വയുടെ ഉറവിടമാണ്; ആറാമത്തേതായ സർവാവസു കിരണം ഗുരുവിന്റെ ഉറവിടമാണ്.
ശനൈശ്ചരം പുനശ് ചാപി രശ്മിര് ആപ്യായതേ സ്വരാട് ഏവം സൂര്യപ്രഭാവേന നക്ഷത്രഗ്രഹതാരകാഃ
ശനൈശ്ചരൻ എന്ന ശനിയെ ആ കിരണം വീണ്ടും പോഷിപ്പിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്താൽ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും താരകളും വിളങ്ങുന്നു.
ദൃശ്യന്തേ ദിവി താഃ സര്വാഃ വിശ്വം ചേദം പുനര്ജഗത് ന ക്ഷീയന്തേ യതസ്താനി തസ്മാന്നക്ഷത്രതാ സ്മൃതാ
ഇവയെല്ലാം ആകാശത്ത് കാണാം, ഈ മുഴുവൻ ലോകവും അങ്ങനെ തന്നെ; അവ നശിക്കാത്തതിനാൽ അവയെ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രാണ്യേതാനി സര്വാണി ആതപന്തി ഗഭസ്തിഭിഃ തേഷാം ക്ഷേത്രാണ്യഥാദത്തേ സൂര്യോ നക്ഷത്രതാരകാഃ
ഇവയെല്ലാം നിലങ്ങൾ അവരുടെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അവയിൽ നിന്നാണ് സൂര്യൻ നക്ഷത്രങ്ങളും താരങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നത്.
ചീര്ണേന സുകൃതേനേഹ സുകൃതാന്തേ ഗ്രഹാശ്രയാഃ താരണാത്താരകാ ഹ്യേതാഃ ശുക്ലത്വാച്ചൈവ താരകാഃ
ഇവിടെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലമായി ഗ്രഹങ്ങളിൽ എത്തുന്നു; കടന്നുപോകുന്നതുകൊണ്ട് ഇവയെ താരങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു, വെളുപ്പിനാൽ കൂടി താരങ്ങൾ എന്നും പറയുന്നു.
ദിവ്യാനാം പാര്ഥിവാനാം ച നൈശാനാം ചൈവ സര്വശഃ ആദാനാന്നിത്യമാദിത്യസ് തേജസാം തമസാമപി
ദൈവികമായതും ഭൂമിയിലെതും രാത്രിയിലേതും എല്ലാം, സൂര്യൻ അവയുടെ പ്രകാശം എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്നു, ഇരുണ്ടവയുടേത് പോലും.
സവനേ സ്യന്ദനേ ഽര്ഥേ ച ധാതുര് ഏഷ വിഭാഷ്യതേ സവനാത്തേജസോ ഽപാം ച തേനാസൌ സവിതാ മതഃ
യാഗത്തിനും സഞ്ചാരത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ ഘടകം പറയുന്നത്; ജലത്തിന്റെ പ്രകാശം ആകർഷിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ സവിറ്റാവ് എന്ന് പറയുന്നു.
ബഹുലശ്ചന്ദ്ര ഇത്യേഷ ഹ്ലാദനേ ധാതുരുച്യതേ ശുക്ലത്വേ ചാമൃതത്വേ ച ശീതത്വേ ച വിഭാവ്യതേ
പൗർണമി ചന്ദ്രൻ ആനന്ദത്തിന്റേതാണ് എന്ന് പറയുന്നു; വെളുപ്പിലും അമൃതത്തിലും തണുപ്പിലും അതിന്റെ സ്വഭാവം കാണാം.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോര്ദിവ്യേ മണ്ഡലേ ഭാസ്വരേ ഖഗേ ജലതേജോമയേ ശുക്ലേ വൃത്തകുംഭനിഭേ ശുഭേ
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ദിവ്യമായ പ്രകാശമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭംഗിയുള്ള മണ്ടലങ്ങളിൽ, ജലവും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ വെളുത്തതും ശുഭവുമാണ്.
ഘനതോയാത്മകം തത്ര മണ്ഡലം ശശിനഃ സ്മൃതമ് ഘനതേജോമയം ശുക്ലം മണ്ഡലം ഭാസ്കരസ്യ തു
അവിടെ ചന്ദ്രന്റെ മണ്ടലം കട്ടിയുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു; സൂര്യന്റെ മണ്ടലം കട്ടിയുള്ള പ്രകാശം നിറഞ്ഞ വെളുത്തതുമാണ്.
വസന്തി സര്വദേവാശ് ച സ്ഥാനാന്യേതാനി സര്വശഃ മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ഋക്ഷസൂര്യഗ്രഹാശ്രയാഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു; എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും അവർ നക്ഷത്രങ്ങൾ, സൂര്യൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
തേന ഗ്രഹാ ഗൃഹാണ്യേവ തദാഖ്യാസ്തേ ഭവന്തി ച സൌരം സൂര്യോ ഽവിശത്സ്ഥാനം സൌമ്യം സോമസ്തഥൈവ ച
അതിനാൽ ഗ്രഹങ്ങളെ വീടുകൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; സൂര്യൻ സൂര്യന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, ചന്ദ്രൻ ചന്ദ്രന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും.
ശൌക്രം ശുക്രോ ഽവിശത്സ്ഥാനം ഷോഡശാര്ചിഃ പ്രതാപവാന് ബൃഹദ് ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലോഹിതശ്ചൈവ ലോഹിതമ്
ശുക്രൻ ശുക്രന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, പതിനാറു കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിച്ചു; വലിയ ബൃഹസ്പതി ബൃഹസ്പതിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും, ചൊവ്വ ചൊവ്വയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും പ്രവേശിച്ചു.
ശനൈശ്ചരം തഥാ സ്ഥാനം ദേവശ്ചാപി ശനൈശ്ചരഃ ബൌധം ബുധസ്തു സ്വര്ഭാനുഃ സ്വര്ഭാനുസ്ഥാനമാശ്രിതഃ
അതു പോലെ ശനി ശനിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലും, ശനിദേവൻ അവിടെയും; ബുധൻ ബുധന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും, രാഹു രാഹുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും പ്രവേശിച്ചു.
നക്ഷത്രാണി ച സര്വാണി നക്ഷത്രാണി വിശന്തി ച ഗൃഹാണ്യേതാനി സര്വാണി ജ്യോതീംഷി സുകൃതാത്മനാമ്
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും മറ്റുള്ളവയും നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഈ ഗ്രഹങ്ങളും പ്രകാശമുള്ളവയും സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണു്.
കല്പാദൌ സമ്പ്രവൃത്താനി നിര്മിതാനി സ്വയംഭുവാ സ്ഥാനാന്യേതാനി തിഷ്ഠന്തി യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ്
കല്പം തുടങ്ങുമ്പോൾ സ്വയംഭുവൻ ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ചു് പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു. ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ സർവ്വപ്രളയം വരെയും നിലനിൽക്കും.
മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ദേവസ്ഥാനാനി താനി വൈ അഭിമാനിനോ ഽവതിഷ്ഠന്തേ ദേവാഃ സ്ഥാനം പുനഃ പുനഃ
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും ഇവ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്. അഹങ്കാരമുള്ള ദേവന്മാർ ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വസിക്കുന്നു.
അതീതൈസ്തു സഹൈതാനി ഭാവ്യാഭാവ്യൈഃ സുരൈഃ സഹ വര്തന്തേ വര്തമാനൈശ് ച സ്ഥാനിഭിസ്തൈഃ സുരൈഃ സഹ
കഴിഞ്ഞ ദേവന്മാരോടും വരാനിരിക്കുന്നവരോടും വരാതിരിക്കുന്നവരോടും കൂടെ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരോടും ചേർന്ന് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ തുടരുന്നു.
അസ്മിന്മന്വന്തരേ ചൈവ ഗ്രഹാ വൈമാനികാഃ സ്മൃതാഃ വിവസ്വാനദിതേഃ പുത്രഃ സൂര്യോ വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ
ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങളെ വൈമാനികം എന്നു വിളിക്കുന്നു. വിവസ്വാൻമാരും അതിതിയും മകനായ സൂര്യൻ വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്യുതിമാനൃഷിപുത്രസ്തു സോമോ ദേവോ വസുഃ സ്മൃതഃ ശുക്രോ ദേവസ്തു വിജ്ഞേയോ ഭാര്ഗവോ ഽസുരയാജകഃ
പ്രഭയുള്ള സോമൻ ഒരു ഋഷിപുത്രനാണ്, ദേവനും വസുവുമാണ്. ശുക്രൻ ദേവൻ ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനും അസുരാരാധകനുമാണ്.
ബൃഹത്തേജാഃ സ്മൃതോ ദേവോ ദേവാചാര്യോ ഽങ്ഗിരഃസുതഃ ബുധോ മനോഹരശ്ചൈവ ഋഷിപുത്രസ്തു സ സ്മൃതഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു, അംഗിരസിന്റെ മകനായ ബൃഹസ്പതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മനോഹരനും ആകർഷകനുമായ ബുധൻ ഒരു ഋഷിപുത്രനാണ്.
ശനൈശ്ചരോ വിരൂപസ്തു സംജ്ഞാപുത്രോ വിവസ്വതഃ അഗ്നിര്വികേശ്യാം ജജ്ഞേ തു യുവാസൌ ലോഹിതാര്ചിഷഃ
വിചിത്രരൂപമുള്ള ശനൈശ്ചരൻ സംജ്ഞയും വിവസ്വാനും മകനാണ്. അഗ്നി വികേശിയിൽ ജനിച്ചു, അവൻ യുവാവും ചുവപ്പൻ ജ്വാലകളുമുള്ളവനുമാണ്.