ലിങ്ഗപുരാണമ്

തസ്മാദപഃ പിബന്സൂര്യോ ഗോഭിര് ദീപ്യത്യസൌ വിഭുഃ ജലേ ചാബ്ജഃ സമാവിഷ്ടോ നാദ്ഭിര് അഗ്നിഃ പ്രശാമ്യതി

അതിനാൽ സൂര്യൻ ജലം കുടിച്ചു തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ജലത്തിൽ താമരയിൽ ജനിച്ച അഗ്നി നിലകൊള്ളുന്നു, എന്നാൽ ജലം കൊണ്ട് അഗ്നി അണയുന്നില്ല.

മാനവാനാം ച കുക്ഷിസ്ഥോ നാഗ്നിഃ ശാമ്യതി പാവകഃ അര്ചിഷ്മാന്പവനഃ സോ ഽഗ്നിര് നിഷ്പ്രഭോ ജാഠരഃ സ്മൃതഃ

മനുഷ്യരുടെ വയറ്റിൽ ഉള്ള അഗ്നി അണയുന്നില്ല; കാറ്റോടൊപ്പം ഉള്ള ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെയാണ് ജഠരാഗ്നി എന്നു വിളിക്കുന്നത്, അതിന് വെളിച്ചം കാണാനില്ലെങ്കിലും.

യശ്ചായം മണ്ഡലീ ശുക്ലീ നിരൂഷ്മാ സമ്പ്രജായതേ പ്രഭാ സൌരീ തു പാദേന ഹ്യ് അസ്തം യാതേ ദിവാകരേ

വൃത്താകൃതിയിലും വെളുത്തതും തണുത്തതുമായ രൂപം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നപ്പോൾ കാണപ്പെടുന്നു; അതാണ് സൂര്യപ്രഭ.

അഗ്നിമാവിശതേ രാത്രൌ തസ്മാദ്ദൂരാത്പ്രകാശതേ ഉദ്യന്തം ച പുനഃ സൂര്യമ് ഔഷ്ണ്യമ് അഗ്നേഃ സമാവിശേത്

രാത്രിയിൽ അഗ്നി സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു, അതിനാൽ അകലെ നിന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നു; വീണ്ടും സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ അഗ്നിയുടെ ചൂട് വീണ്ടും സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

പാദേന പാര്ഥിവസ്യാഗ്നേസ് തസ്മാദഗ്നിസ്തപത്യസൌ പ്രകാശോഷ്ണസ്വരൂപേ ച സൌരാഗ്നേയേ തു തേജസീ

ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയുടെ പാദം കൊണ്ട് അഗ്നി ദഹിക്കുന്നു; പ്രകാശവും ചൂടും എന്നിങ്ങനെ സൂര്യനും ഭൂമിയിലെയും അഗ്നികൾ തേജസ്സോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

പരസ്പരാനുപ്രവേശാദ് ആപ്യായേതേ പരസ്പരമ് ഉത്തരേ ചൈവ ഭൂമ്യര്ധേ തഥാ ഹ്യഗ്നിശ് ച ദക്ഷിണേ

ഒരേമുതൽ മറ്റൊന്നിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് അവ പരസ്പരം പോഷിപ്പിക്കുന്നു; ഭൂമിയുടെ വടക്കേ ഭാഗത്ത് ജലവും തെക്കേ ഭാഗത്ത് അഗ്നിയും നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉത്തിഷ്ഠതി പുനഃ സൂര്യഃ പുനര്വൈ പ്രവിശത്യ് അപഃ തസ്മാത്താമ്രാ ഭവന്ത്യാപോ ദിവാരാത്രിപ്രവേശനാത്

സൂര്യൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു, വീണ്ടും ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; അതിനാൽ പകൽ-രാത്രി പ്രവേശനത്താൽ ജലം താമ്രവർണ്ണമാകുന്നു.

അസ്തം യാതി പുനഃ സൂര്യോ ഽഹര്വൈ പ്രവിശത്യ് അപഃ തസ്മാന്നക്തം പുനഃ ശുക്ലാ ആപോ ദൃശ്യന്തി ഭാസ്വരാഃ

സൂര്യൻ വീണ്ടും അസ്തമിക്കുന്നു, ജലം പകലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; അതിനാൽ രാത്രിയിൽ ജലം വെള്ളയും പ്രകാശമുള്ളതുമായതായി കാണപ്പെടുന്നു.

ഏതേന ക്രമയോഗേന ഭൂമ്യര്ധേ ദക്ഷിണോത്തരേ ഉദയാസ്തമനേ നിത്യമ് അഹോരാത്രം വിശത്യ് അപഃ

ഈ ക്രമത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ, സൂര്യോദയത്തിലും അസ്തമനത്തിലും, പകൽ-രാത്രി എല്ലായ്പ്പോഴും ജലം പ്രവേശിക്കുന്നു.

യശ്ചാസൌ തപതേ സൂര്യഃ പിബന്നംഭോ ഗഭസ്തിഭിഃ പാര്ഥിവാഗ്നിവിമിശ്രോ ഽസൌ ദിവ്യഃ ശുചിരിതി സ്മൃതഃ

സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ജലം കുടിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നവനാണ്; ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയുമായി ചേർന്ന ദിവ്യനും ശുദ്ധനും ആണെന്ന് പറയുന്നു.

സഹസ്രപാദസൌ വഹ്നിര് വൃത്തകുമ്ഭനിഭഃ സ്മൃതഃ ആദത്തേ സ തു നാഡീനാം സഹസ്രേണ സമന്തതഃ

ആ അഗ്നിക്ക് ആയിരം പാദങ്ങളുണ്ട്, വൃത്തമായ ഒരു കലശംപോലെയാണ്; അതു ചുറ്റും ആയിരം നാളികളിലൂടെ ആകർഷിക്കുന്നു.

നാദേയീശ്ചൈവ സാമുദ്രീഃ കൂപാശ്ചൈവ തഥാ ഘനാഃ സ്ഥാവരാ ജങ്ഗമാശ്ചൈവ വാപീകുല്യാദികാ അപഃ

ആ നാളികൾ സമുദ്രത്തിലെവയും, കിണറുകളും, മേഘങ്ങളും, നിലനിൽക്കുന്നവയും ചലിക്കുന്നവയും, കുളം, കുള്യ തുടങ്ങിയ ജലസ്രോതസ്സുകളും ആണ്.

തസ്യ രശ്മിസഹസ്രം തച് ഛീതവര്ഷോഷ്ണനിഃസ്രവമ് താസാം ചതുഃശതാ നാഡ്യോ വര്ഷന്തേ ചിത്രമൂര്തയഃ

അതിന്റേതായ ആയിരം കിരണങ്ങൾ തണുപ്പ്, മഴ, ചൂട് എന്നിവ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു; അതിൽ നാലുനൂറ് നാളികൾ അത്ഭുതരൂപങ്ങളോടെ മഴവർഷിക്കുന്നു.

ഭജനാശ്ചൈവ മാല്യാശ് ച കേതനാഃ പതനാസ് തഥാ അമൃതാ നാമതഃ സര്വാ രശ്മയോ വൃഷ്ടിസര്ജനാഃ

അവയെ പാത്രങ്ങൾ, മാലകൾ, പതാകകൾ, വീഴുന്ന ജലസ്രോതസ്സുകൾ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു; മഴവർഷിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ കിരണങ്ങൾക്കും 'അമൃതം' എന്ന പേരുണ്ട്.

ഹിമോദ്വഹാശ് ച താ നാഡ്യോ രശ്മയസ് ത്രിശതാഃ പുനഃ രേശാ മേഘാശ് ച വാത്സ്യാശ് ച ഹ്ലാദിന്യോ ഹിമസര്ജനാഃ

അവയിൽ മൂവായിരം നാളികൾ ഹിമം കൊണ്ടുപോകുന്ന കിരണങ്ങളാണ്; അവയിൽ തന്തുക്കൾ, മേഘങ്ങൾ, മഴവർഷങ്ങൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്, അവ തണുപ്പും ഹിമം നൽകുന്നു.

ചന്ദ്രഭാ നാമതഃ സര്വാ പീതാഭാശ് ച ഗഭസ്തയഃ ശുക്ലാശ് ച കകുഭാശ്ചൈവ ഗാവോ വിശ്വഭൃതസ് തഥാ

അവയെല്ലാം 'ചന്ദ്രകിരണം' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; മഞ്ഞള നിറമുള്ളവയും വെള്ളയും ദിശകളും ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന പശുക്കളും കൂടിയാണ്.

ശുക്ലാസ്താ നാമതഃ സര്വാസ് ത്രിശതീര്ഘര്മസര്ജനാഃ സോമോ ബിഭര്തി താഭിസ്തു മനുഷ്യപിതൃദേവതാഃ

വെള്ള നിറമുള്ള ആ മൂവായിരം കിരണങ്ങൾ ചൂട് നൽകുന്നവയാണെന്നും, അവയാൽ ചന്ദ്രൻ മനുഷ്യരെയും പിതൃകളെയും ദേവതകളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

മനുഷ്യാനൌഷധേനേഹ സ്വധയാ ച പിതൄനപി അമൃതേന സുരാന് സര്വാംസ് തിസൃഭിസ് തര്പയത്യസൌ

ഇവിടെ, ഔഷധങ്ങളാൽ മനുഷ്യരെ, സ്വധയാൽ പിതൃകളെ, അമൃതംകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ — ഈ മൂന്നു വഴികളിൽ അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

വസന്തേ ചൈവ ഗ്രീഷ്മേ ച ശതൈഃ സ തപതേ ത്രിഭിഃ വര്ഷാസ്വഥോ ശരദി ച ചതുര്ഭിഃ സംപ്രവര്ഷതി

വസന്തത്തിലും ഗ്രീഷ്മത്തിലും അവൻ മൂവായിരം കിരണങ്ങളോടെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; മഴക്കാലത്തും ശരത്തിലും നാലായിരം കിരണങ്ങളോടെ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു.

ഹേമന്തേ ശിശിരേ ചൈവ ഹിമമുത്സൃജതേ ത്രിഭിഃ ഇന്ദ്രോ ധാതാ ഭഗഃ പൂഷാ മിത്രോ ഽഥ വരുണോ ഽര്യമാ

ഹേമന്തത്തിലും ശിശിരത്തിലും അവൻ മൂന്നു കിരണങ്ങളാൽ തണുത്ത മഞ്ഞ് വിടുന്നു; ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭാഗൻ, പൂഷൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യാമൻ — ഇവരാണ്.

അംശുര് വിവസ്വാംസ്ത്വഷ്ടാ ച പര്ജന്യോ വിഷ്ണുരേവ ച വരുണോ മാഘമാസേ തു സൂര്യ ഏവ തു ഫാല്ഗുനേ

അംശു, വിവസ്വാൻ, ത്വഷ്ടാവ്, പർജന്യൻ, വിഷ്ണു, മാഘമാസത്തിൽ വരുണൻ, ഫാൽഗുനത്തിൽ സൂര്യൻ.

ചൈത്രേ മാസി ഭവേദംശുര് ധാതാ വൈശാഖതാപനഃ ജ്യേഷ്ഠേ മാസി ഭവേദിന്ദ്ര ആഷാഢേ ചാര്യമാ രവിഃ

ചൈത്രമാസത്തിൽ അംശു, വൈശാഖത്തിൽ ധാതാവ്, ജ്യേഷ്ഠയിൽ ഇന്ദ്രൻ, ആശാഢത്തിൽ അര്യാമനും രവിയും.

വിവസ്വാന് ശ്രാവണേ മാസി പ്രൌഷ്ഠപദേ ഭഗഃ സ്മൃതഃ പര്ജന്യോ ഽശ്വയുജേ മാസി ത്വഷ്ടാ വൈ കാര്തികേ രവിഃ

ശ്രാവണത്തിൽ വിവസ്വാൻ, പ്രൗഷ്ടപദത്തിൽ ഭാഗൻ, ആശ്വയുജത്തിൽ പർജന്യൻ, കാർത്തികയിൽ ത്വഷ്ടാവും രവിയും.

മാര്ഗശീര്ഷേ ഭവേന്മിത്രഃ പൌഷേ വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ പഞ്ചരശ്മിസഹസ്രാണി വരുണസ്യാര്കകര്മണി

മാർഗശീർഷത്തിൽ മിത്രൻ, പൗഷത്തിൽ ശാശ്വതനായ വിഷ്ണു; വരുണന്റെ സൂര്യപ്രവൃത്തിക്ക് അയ്യായിരം കിരണങ്ങളുണ്ട്.

ഷഡ്ഭിഃ സഹസ്രൈഃ പൂഷാ തു ദേവോ ഽംശുഃ സപ്തഭിസ് തഥാ ധാതാഷ്ടഭിഃ സഹസ്രൈസ്തു നവഭിസ്തു ശതക്രതുഃ

പൂഷൻ ദേവൻ ആറായിരം കിരണങ്ങളാൽ, ധാതാവ് ഏഴായിരം കിരണങ്ങളാൽ, ശതക്രതു എട്ടായിരം കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

വിവസ്വാന് ദശഭിര് യാതി യാത്യേകാദശഭിര് ഭഗഃ സപ്തഭിസ്തപതേ മിത്രസ് ത്വഷ്ടാ ചൈവാഷ്ടഭിഃ സ്മൃതഃ

വിവസ്വാൻ പത്ത് കിരണങ്ങളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഭാഗൻ പതിനൊന്ന് കിരണങ്ങളോടെ; മിത്രൻ ഏഴ് കിരണങ്ങളാൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ത്വഷ്ടാവ് എട്ട് കിരണങ്ങളാൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അര്യമാ ദശഭിര് യാതി പര്ജന്യോ നവഭിസ് തഥാ ഷഡ്ഭീ രശ്മിസഹസ്രൈസ്തു വിഷ്ണുസ്തപതി മേദിനീമ്

അര്യാമൻ പത്ത് കിരണങ്ങളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പർജന്യൻ ഒമ്പത് കിരണങ്ങളോടെ; വിഷ്ണു ആറായിരം കിരണങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ ചൂടാക്കുന്നു.

വസംതേ കപിലഃ സൂര്യോ ഗ്രീഷ്മേ കാഞ്ചനസപ്രഭഃ ശ്വേതോ വര്ഷാസു വര്ണേന പാണ്ഡുഃ ശരദി ഭാസ്കരഃ

വസന്തത്തിൽ സൂര്യൻ കപിലവർണ്ണനാണ്; ഗ്രീഷ്മത്തിൽ പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശം; മഴക്കാലത്ത് വെളുപ്പ്; ശരത്തിൽ പാണ്ടു നിറം.

ഹേമന്തേ താമ്രവര്ണസ്തു ശിശിരേ ലോഹിതോ രവിഃ ഇതി വര്ണാഃ സമാഖ്യാതാ മയാ സൂര്യസമുദ്ഭവാഃ

ഹേമന്തത്തിൽ താമ്രവർണ്ണവും, ശിശിരത്തിൽ ചുവപ്പും; ഇങ്ങനെ സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള നിറങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിച്ചു.