ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഹിമവന്തം ഗിരീണാം തു നദീനാം ചൈവ ജാഹ്നവീമ് സമുദ്രാണാം ച സര്വേഷാമ് അധിപം പയസാം നിധിമ്

പർവ്വതങ്ങളിൽ ഹിമവാനെ, നദികളിൽ ജാഹ്നവിയെ, സമുദ്രങ്ങളിൽ എല്ലാ ജലസമൂഹങ്ങൾക്കും അധിപതിയായി സമുദ്രത്തെ നിയമിച്ചു.

വൃക്ഷാണാം ചൈവ ചാശ്വത്ഥം പ്ലക്ഷം ച പ്രപിതാമഹഃ

മരങ്ങളിലൊക്കെയും, പിതാമഹൻ അശ്വത്തവും പ്ലക്ഷവുമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.

ഗന്ധര്വവിദ്യാധരകിന്നരാണാമ് ഈശം പുനശ് ചിത്രരഥം ചകാര നാഗാധിപം വാസുകിമുഗ്രവീര്യം സര്പാധിപം തക്ഷകമുഗ്രവീര്യമ്

ഗന്ധർവന്മാർക്കും വിദ്യാധരന്മാർക്കും കിന്നരന്മാർക്കും ചിത്രരഥനെ അധിപതിയായി നിർണ്ണയിച്ചു. ഉഗ്രശക്തിയുള്ള വാസുകിയെ സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവായി, അതുപോലെ തന്നെ ഉഗ്രശക്തിയുള്ള തക്ഷകനെ പാമ്പുകളുടെ അധിപതിയായി നിയമിച്ചു.

സുപര്ണമീശം പതതാമഥാശ്വരാജാനമുച്ചൈഃശ്രവസം ചകാര

പക്ഷികളിൽ സുപർണ്ണനെ അധിപതിയാക്കി, കുതിരകളിൽ ഉച്ചൈശ്രവസിനെ രാജാവാക്കി.

സിംഹം മൃഗാണാം വൃഷഭം ഗവാം ച മൃഗാധിപാനാം ശരഭം ചകാര സേനാധിപാനാം ഗുഹമപ്രമേയം ശ്രുതിസ്മൃതീനാം ലകുലീശമീശമ്

മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹത്തെ രാജാവാക്കി, പശുക്കളിൽ കാളയെ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളിൽ ശരഭനെ, സൈന്യങ്ങളുടെ തലവനായി അളവുകിട്ടാത്ത ഗുഹനെ, ശ്രുതിയും സ്മൃതികളും ഉള്ളവയിൽ ലക്ഷുലീശനെ അധിപതിയാക്കി.

അഭ്യഷിഞ്ചത്സുധര്മാണം തഥാ ശങ്ഖപദം ദിശാമ് കേതുമന്തം ക്രമേണൈവ ഹേമരോമാണമേവ ച

അവൻ സുധർമ്മനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു, പിന്നെ ശംഖപദനും ക്രമമായി കേതുമന്തനും ഹേമരോമാനെയും അഭിഷേകം ചെയ്തു.

പൃഥിവ്യാം പൃഥുമീശാനം സര്വേഷാം തു മഹേശ്വരമ് ചതുര്മൂര്തിഷു സര്വജ്ഞം ശങ്കരം വൃഷഭധ്വജമ്

ഭൂമിയിൽ പൃഥുവിനെ അധിപതിയായി, മഹേശ്വരനെ എല്ലാവർക്കും അധിപതിയായി, നാലു രൂപങ്ങളിലുമുള്ള സർവ്വജ്ഞനായ ശങ്കരനെ കാളയുടെ പതാകയുമായി നിയമിച്ചു.

പ്രസാദാദ്ഭഗവാഞ്ഛമ്ഭോശ് ചാഭ്യഷിഞ്ചദ്യഥാക്രമമ് പുരാഭിഷിച്യ പുണ്യാത്മാ രരാജ ഭുവനേശ്വരഃ

ഭഗവാൻ ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ അവരെ ക്രമമായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; മുമ്പ് അഭിഷേകം ചെയ്ത ധർമ്മശീലനായ ഭൂവനേശ്വരൻ പ്രകാശിച്ചു.

ഏതദ്വോ വിസ്തരേണൈവ കഥിതം മുനിപുങ്ഗവാഃ അഭിഷിക്താസ്തതസ്ത്വേതേ വിശിഷ്ടാ വിശ്വയോനിനാ

മഹർഷികളേ, ഇതെല്ലാം നിങ്ങൾക്കായി വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വിശ്വത്തിന്റെ മൂലമായവൻ ഇവരെ അഭിഷേകം ചെയ്തതിനാൽ ഇവർ പ്രത്യേകതയുള്ളവരായി.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു മുനയഃ പുനസ്തം സംശയാന്വിതാഃ പപ്രച്ഛുരുത്തരം ഭൂയസ് തദാ തേ രോമഹര്ഷണമ്

ഇതെല്ലാം കേട്ട ശേഷം, മുനികൾക്കു മനസ്സിൽ സംശയം തോന്നി, അവർ വീണ്ടും രോമഹർഷണനോട് കൂടുതൽ ചോദിച്ചു.

യദേതദുക്തം ഭവതാ സൂതേഹ വദതാം വര ഏതദ്വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി ജ്യോതിഷാം ച വിനിര്ണയമ്

നല്ലവാക്കുകളിലൊന്നായ സൂതാ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് വിശദമായി ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ; ഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കൂ.

ശ്രുത്വാ തു വചനം തേഷാം തദാ സൂതഃ സമാഹിതഃ ഉവാച പരമം വാക്യം തേഷാം സംശയനിര്ണയേ

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട സൂതൻ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, അവരുടെ സംശയങ്ങൾ തീർക്കുന്ന പരമമായ ഉപദേശം പറഞ്ഞു.

അസ്മിന്നര്ഥേ മഹാപ്രാജ്ഞൈര് യദുക്തം ശാന്തബുദ്ധിഭിഃ ഏതദ്വോ ഽഹം പ്രവക്ഷ്യാമി സൂര്യചന്ദ്രമസോര്ഗതിമ്

ഈ വിഷയത്തിൽ ശാന്തബുദ്ധിയുള്ള മഹാപണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞത് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു — സൂര്യനും ചന്ദ്രനും എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന്.

യഥാ ദേവഗൃഹാണീഹ സൂര്യചന്ദ്രാദയോ ഗ്രഹാഃ അതഃ പരം തു ത്രിവിധമ് അഗ്നേര്വക്ഷ്യേ സമുദ്ഭവമ്

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളും ദേവതകളുടെ ഭവനങ്ങളിൽ എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന്, അതിന് ശേഷം അഗ്നിയുടെ മൂന്നു രൂപങ്ങളെയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

ദിവ്യസ്യ ഭൌതികസ്യാഗ്നേര് അഥോ ഽഗ്നേഃ പാര്ഥിവസ്യ ച വ്യുഷ്ടായാം തു രജന്യാം ച ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ

ദൈവികമായ അഗ്നിയും, ഭൗതികമായ അഗ്നിയും, ഭൂമിയിൽ ഉള്ള അഗ്നിയും, അപ്രത്യക്ഷമായ ജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന്, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

അവ്യാകൃതമിദം ത്വാസീന് നൈശേന തമസാ വൃതമ് ചതുര്ഭാഗാവശിഷ്ടേ ഽസ്മിന് ലോകേ നഷ്ടേ വിശേഷതഃ

ഇത് അപ്രത്യക്ഷമായതായിരുന്നു, രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടിൽ മറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു; നാലിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ ലോകം പ്രത്യേകമായി ഇല്ലാതായിരുന്നു.

സ്വയംഭൂര്ഭഗവാംസ്തത്ര ലോകസര്വാര്ഥസാധകഃ ഖദ്യോതവത്സ വ്യചരദ് ആവിര്ഭാവചികീര്ഷയാ

അവിടെ സ്വയം ജനിച്ച ഭഗവാൻ, ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സാധിപ്പിച്ച്, ദീപശലഭം പോലെ സഞ്ചരിച്ചു, പ്രത്യക്ഷമാകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

സോ ഽഗ്നിം സൃഷ്ട്വാഥ ലോകാദൌ പൃഥിവീജലസംശ്രിതഃ സംഹൃത്യ തത്പ്രകാശാര്ഥം ത്രിധാ വ്യഭജദീശ്വരഃ

ലോകത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അഗ്നിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും നിലകൊണ്ടു, പ്രകാശത്തിനായി അതിനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു.

പവനോ യസ്തു ലോകേ ഽസ്മിന് പാര്ഥിവോ വഹ്നിരുച്യതേ യശ്ചാസൌ ലോകാദൌ സൂര്യേ ശുചിരഗ്നിസ്തു സ സ്മൃതഃ

ലോകത്തിൽ പവനൻ ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ലോകത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടായ ശുദ്ധമായ അഗ്നി അഗ്നിയെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വൈദ്യുതോ ഽബ്ജസ്തു വിജ്ഞേയസ് തേഷാം വക്ഷ്യേ തു ലക്ഷണമ് വൈദ്യുതോ ജാഠരഃ സൌരോ വാരിഗര്ഭാസ്ത്രയോ ഽഗ്നയഃ

ഇവയിൽ വൈദ്യുതം, ജലത്തിൽ ജനിച്ചത്, താമരയിൽ ജനിച്ചത് ഇവയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി പറയും. വൈദ്യുതം, ജഠരാഗ്നി, സൂര്യൻ, ജലത്തിൽ ജനിച്ചത് — ഇവ മൂന്നു അഗ്നികളാണ്.

തസ്മാദപഃ പിബന്സൂര്യോ ഗോഭിര് ദീപ്യത്യസൌ വിഭുഃ ജലേ ചാബ്ജഃ സമാവിഷ്ടോ നാദ്ഭിര് അഗ്നിഃ പ്രശാമ്യതി

അതിനാൽ സൂര്യൻ ജലം കുടിച്ചു തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ജലത്തിൽ താമരയിൽ ജനിച്ച അഗ്നി നിലകൊള്ളുന്നു, എന്നാൽ ജലം കൊണ്ട് അഗ്നി അണയുന്നില്ല.

മാനവാനാം ച കുക്ഷിസ്ഥോ നാഗ്നിഃ ശാമ്യതി പാവകഃ അര്ചിഷ്മാന്പവനഃ സോ ഽഗ്നിര് നിഷ്പ്രഭോ ജാഠരഃ സ്മൃതഃ

മനുഷ്യരുടെ വയറ്റിൽ ഉള്ള അഗ്നി അണയുന്നില്ല; കാറ്റോടൊപ്പം ഉള്ള ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെയാണ് ജഠരാഗ്നി എന്നു വിളിക്കുന്നത്, അതിന് വെളിച്ചം കാണാനില്ലെങ്കിലും.

യശ്ചായം മണ്ഡലീ ശുക്ലീ നിരൂഷ്മാ സമ്പ്രജായതേ പ്രഭാ സൌരീ തു പാദേന ഹ്യ് അസ്തം യാതേ ദിവാകരേ

വൃത്താകൃതിയിലും വെളുത്തതും തണുത്തതുമായ രൂപം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നപ്പോൾ കാണപ്പെടുന്നു; അതാണ് സൂര്യപ്രഭ.

അഗ്നിമാവിശതേ രാത്രൌ തസ്മാദ്ദൂരാത്പ്രകാശതേ ഉദ്യന്തം ച പുനഃ സൂര്യമ് ഔഷ്ണ്യമ് അഗ്നേഃ സമാവിശേത്

രാത്രിയിൽ അഗ്നി സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു, അതിനാൽ അകലെ നിന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നു; വീണ്ടും സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ അഗ്നിയുടെ ചൂട് വീണ്ടും സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

പാദേന പാര്ഥിവസ്യാഗ്നേസ് തസ്മാദഗ്നിസ്തപത്യസൌ പ്രകാശോഷ്ണസ്വരൂപേ ച സൌരാഗ്നേയേ തു തേജസീ

ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയുടെ പാദം കൊണ്ട് അഗ്നി ദഹിക്കുന്നു; പ്രകാശവും ചൂടും എന്നിങ്ങനെ സൂര്യനും ഭൂമിയിലെയും അഗ്നികൾ തേജസ്സോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

പരസ്പരാനുപ്രവേശാദ് ആപ്യായേതേ പരസ്പരമ് ഉത്തരേ ചൈവ ഭൂമ്യര്ധേ തഥാ ഹ്യഗ്നിശ് ച ദക്ഷിണേ

ഒരേമുതൽ മറ്റൊന്നിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് അവ പരസ്പരം പോഷിപ്പിക്കുന്നു; ഭൂമിയുടെ വടക്കേ ഭാഗത്ത് ജലവും തെക്കേ ഭാഗത്ത് അഗ്നിയും നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉത്തിഷ്ഠതി പുനഃ സൂര്യഃ പുനര്വൈ പ്രവിശത്യ് അപഃ തസ്മാത്താമ്രാ ഭവന്ത്യാപോ ദിവാരാത്രിപ്രവേശനാത്

സൂര്യൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു, വീണ്ടും ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; അതിനാൽ പകൽ-രാത്രി പ്രവേശനത്താൽ ജലം താമ്രവർണ്ണമാകുന്നു.

അസ്തം യാതി പുനഃ സൂര്യോ ഽഹര്വൈ പ്രവിശത്യ് അപഃ തസ്മാന്നക്തം പുനഃ ശുക്ലാ ആപോ ദൃശ്യന്തി ഭാസ്വരാഃ

സൂര്യൻ വീണ്ടും അസ്തമിക്കുന്നു, ജലം പകലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; അതിനാൽ രാത്രിയിൽ ജലം വെള്ളയും പ്രകാശമുള്ളതുമായതായി കാണപ്പെടുന്നു.

ഏതേന ക്രമയോഗേന ഭൂമ്യര്ധേ ദക്ഷിണോത്തരേ ഉദയാസ്തമനേ നിത്യമ് അഹോരാത്രം വിശത്യ് അപഃ

ഈ ക്രമത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ, സൂര്യോദയത്തിലും അസ്തമനത്തിലും, പകൽ-രാത്രി എല്ലായ്പ്പോഴും ജലം പ്രവേശിക്കുന്നു.