ലിങ്ഗപുരാണമ്

യുഗാക്ഷകോടിസമ്ബദ്ധൌ ദ്വൌ രശ്മീ സ്യന്ദനസ്യ തു ധ്രുവേണ ഭ്രമതേ രശ്മിനിബദ്ധഃ സ യുഗാക്ഷയോഃ

രഥത്തിന്റെ രണ്ട് കിരണങ്ങൾ, യോകും അക്ഷവും തമ്മിലുള്ള അറ്റങ്ങളിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നു; അവ ധ്രുവത്തിൽ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, യോകും അക്ഷവും ചേർന്ന് ചുറ്റുന്നു.

ഭ്രമതോ മണ്ഡലാനി സ്യുഃ ഖേചരസ്യ രഥസ്യ തു യുഗാക്ഷകോടീ തേ തസ്യ ദക്ഷിണേ സ്യന്ദനസ്യ ഹി

രഥം ചുറ്റുമ്പോൾ ആകാശത്തിൽ വൃത്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു; യോകിന്റെയും അക്ഷത്തിന്റെയും അറ്റങ്ങൾ രഥത്തിന്റെ വലതുവശത്താണ്.

ധ്രുവേണ പ്രഗൃഹീതേ വൈ വിചക്രാശ്വേ ച രജ്ജുഭിഃ ഭ്രമന്തമനുഗച്ഛന്തി ധ്രുവം രശ്മീ ച താവുഭൌ

ധ്രുവം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, കുതിരകളെ ചേർത്ത കയറുകളും ഉണ്ട്; ചുറ്റുമ്പോൾ, രണ്ട് കിരണങ്ങളും ധ്രുവത്തെ പിന്തുടരുന്നു.

യുഗാക്ഷകോടിസ്ത്വേതസ്യ വാതോര്മിസ്യന്ദനസ്യ തു കീലേ സക്താ യഥാ രജ്ജുര് ഭ്രമതേ സര്വതോദിശമ്

ഈ വായുവിൽ ഓടുന്ന രഥത്തിന്റെ യോകിന്റെയും അക്ഷത്തിന്റെയും അറ്റം ഒരു കീലിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; കയറുപോലെ, അത് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ചുറ്റുന്നു.

ഭ്രാമ്യതസ്തസ്യ രശ്മീ തു മണ്ഡലേഷൂത്തരായണേ വര്ധേതേ ദക്ഷിണേ ചൈവ ഭ്രമതാ മണ്ഡലാനി തു

അത് ചുറ്റുമ്പോൾ, ഉത്തരായണത്തിൽ കിരണങ്ങൾ വൃത്തങ്ങളിൽ വർദ്ധിക്കുന്നു; ദക്ഷിണയാത്രയിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ, വൃത്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.

ആകൃഷ്യേതേ യദാ തേ വൈ ധ്രുവേണാധിഷ്ഠിതേ തദാ ആഭ്യന്തരസ്ഥഃ സൂര്യോ ഽഥ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു

ധ്രുവം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആ കിരണങ്ങൾ അകത്തേക്ക് വലിക്കുമ്പോൾ, അകത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന സൂര്യൻ വൃത്തങ്ങളായി ചുറ്റുന്നു.

അശീതിമണ്ഡലശതം കാഷ്ഠയോരന്തരം ദ്വയോഃ ധ്രുവേണ മുച്യമാനാഭ്യാം രശ്മിഭ്യാം പുനരേവ തു

രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ എൺപത് നൂറ് വൃത്തങ്ങൾ ഉണ്ട്; ധ്രുവം വിട്ടുവിടുന്ന കിരണങ്ങൾ വീണ്ടും തിരികെ വരുന്നു.

തഥൈവ ബാഹ്യതഃ സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു ഉദ്വേഷ്ടയന് സ വേഗേന മണ്ഡലാനി തു ഗച്ഛതി

അതു പോലെ തന്നെ, സൂര്യൻ പുറത്തായി വൃത്തങ്ങളായി ചുറ്റുന്നു; വേഗത്തിൽ ആ വൃത്തങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുമ്പോൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

ദേവാശ്ചൈവ തഥാ നിത്യം മുനയശ് ച ദിവാനിശമ് യജന്തി സതതം ദേവം ഭാസ്കരം ഭവമീശ്വരമ്

അങ്ങനെ ദേവന്മാരും മുനികളും പകലും രാത്രിയും ഭാസ്കരനായ ഭഗവാനെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു.

സരഥോ ഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈര് ആദിത്യൈര്മുനിഭിസ് തഥാ ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ് ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ

ആ രഥം ദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, മുനികൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, നേതാക്കൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ക്രമേണ തു ആപ്യായയന്തി ചാദിത്യം തേജോഭിര് ഭാസ്കരം ശിവമ്

ഇവരിൽ ഓരോ ജോഡിയും രണ്ട് മാസം വീതം സൂര്യനോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു; അവർ തങ്ങളുടെ ശക്തികൾകൊണ്ട് ഭാസ്കരനായ ദൈവത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഗ്രഥിതൈഃ സ്വൈര്വചോഭിസ്തു സ്തുവന്തി മുനയോ രവിമ് ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ നൃത്യഗേയൈരുപാസതേ

മുനികൾ സ്വയം രചിച്ച വാക്കുകൾ കൊണ്ട് രവിയെ സ്തുതിക്കുന്നു; ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും നൃത്തഗാനങ്ങളാൽ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.

ഗ്രാമണീയക്ഷഭൂതാനി കുര്വതേ ഽഭീഷുസംഗ്രഹമ് സര്പാ വഹന്തി വൈ സൂര്യം യാതുധാനാ അനുയാന്തി ച

നേതാക്കളും യക്ഷന്മാരും ഭൂതങ്ങൾ ആയുധങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നു; പാമ്പുകൾ സൂര്യനെ വഹിക്കുന്നു, യാതുധാനന്മാർ അവനെ പിന്തുടരുന്നു.

വാലഖില്യാ നയന്ത്യസ്തം പരിവാര്യോദയാദ്രവിമ് ഇത്യേതേ വൈ വസന്തീഹ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ദിവാകരേ

വാലഖില്യന്മാർ സൂര്യനെ അസ്തമയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, ഉദയത്തിൽ ചുറ്റി നില്ക്കുന്നു; അങ്ങനെ, ഓരോ ജോഡിയും രണ്ട് മാസം വീതം സൂര്യനോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.

മധുശ് ച മാധവശ്ചൈവ ശുക്രശ് ച ശുചിരേവ ച നഭോനഭസ്യൌ വിപ്രേന്ദ്രാ ഇഷശ്ചോര്ജസ്തഥൈവ ച

മധു, മാധവം, ശുക്രം, ശുചി, നഭസ്സ്, നഭസ്യ, ഇഷ, ഊർജ്ജം എന്നിവയും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരും കൂടെ.

സഹഃസഹസ്യൌ ച തഥാ തപസ്യശ് ച തപഃ പുനഃ ഏതേ ദ്വാദശ മാസാസ്തു വര്ഷം വൈ മാനുഷം ദ്വിജാഃ

സഹസും സഹസ്യനും, അതുപോലെ തപസ്യയും തപസ്സും, ഇതൊക്കെയാണ് പന്ത്രണ്ടു മാസങ്ങൾ, ഇവ ചേർന്ന് മനുഷ്യരുടെ ഒരു വർഷം ആകുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

വാസന്തികസ് തഥാ ഗ്രൈഷ്മഃ ശുഭോ വൈ വാര്ഷികസ് തഥാ ശാരദശ് ച ഹിമശ്ചൈവ ശൈശിര ഋതവഃ സ്മൃതാഃ

വസന്തം, ഗ്രീഷ്മം, വര്ഷം, ശരത്, ഹേമന്തം, ശിശിരം — ഇവയാണ് ঋതുക്കൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ധാതാര്യമാഥ മിത്രശ് ച വരുണശ്ചേന്ദ്ര ഏവ ച വിവസ്വാംശ്ചൈവ പൂഷാ ച പര്ജന്യോ ഽംശുര് ഭഗസ് തഥാ

ധാതാവ്, അർയമൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ, ഇന്ദ്രൻ, വിവസ്വാൻ, പൂഷൻ, പർജന്യൻ, അംശു, ഭാഗൻ — ഇവരാണ് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ത്വഷ്ടാ വിഷ്ണുഃ പുലസ്ത്യശ് ച പുലഹശ്ചാത്രിരേവ ച വസിഷ്ഠശ്ചാങ്ഗിരാശ്ചൈവ ഭൃഗുര്ബുദ്ധിമതാം വരഃ

ത്വഷ്ടാവ്, വിഷ്ണു, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, അങ്കിരസ്, ഭൃഗു — ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ പ്രധാനൻ.

ഭാരദ്വാജോ ഗൌതമശ് ച കശ്യപശ് ച ക്രതുസ് തഥാ ജമദഗ്നിഃ കൌശികശ് ച വാസുകിഃ കങ്കണീകരഃ

ഭാരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, കശ്യപൻ, ക്രതു, ജമദഗ്നി, കൗശികൻ, വാസുകി, കങ്കണീകരൻ.

തക്ഷകശ് ച തഥാ നാഗ ഏലാപത്രസ് തഥാ ദ്വിജാഃ ശങ്ഖപാലസ് തഥാ ചാന്യസ് ത്വ് ഐരാവത ഇതി സ്മൃതഃ

തക്ഷകൻ, അതുപോലെ നാഗൻ, ഏലാപത്രൻ, ശംഖപാലൻ, മറ്റൊരാൾ — ഐരാവതൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

ധനഞ്ജയോ മഹാപദ്മസ് തഥാ കര്കോടകഃ സ്മൃതഃ കമ്ബലോ ഽശ്വതരശ്ചൈവ തുമ്ബുരുര്നാരദസ് തഥാ

ധനഞ്ജയൻ, മഹാപദ്മൻ, കർക്കോടകൻ, കംബളൻ, അശ്വതരൻ, തുംബുരു, നാരദൻ — ഇവരാണ് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ഹാഹാ ഹൂഹൂര്മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിശ്വാവസുരനുത്തമഃ ഉഗ്രസേനോ ഽഥ സുരുചിര് അന്യശ്ചൈവ പരാവസുഃ

ഹാഹാ, ഹൂഹൂ — മഹാമുനിമാർ, വിശ്വാവസു എന്ന ഉത്തമൻ, ഉഗ്രസേനൻ, സുരുചി, മറ്റൊരാൾ — പരാവസു.

ചിത്രസേനോ മഹാതേജാശ് ചോര്ണായുശ്ചൈവ സുവ്രതാഃ ധൃതരാഷ്ട്രഃ സൂര്യവര്ചാ ദേവീ സാക്ഷാത് കൃതസ്ഥലാ

ചിത്രസേനൻ — മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, ഊർണായു — സത്യവ്രതനായവൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, സൂര്യവർചസ്, ദേവി കൃതസ്ഥലാ.

ശുഭാനനാ ശുഭശ്രോണിര് ദിവ്യാ വൈ പുഞ്ജികസ്ഥലാ മേനകാ സഹജന്യാ ച പ്രമ്ലോചാഥ ശുചിസ്മിതാ

ശുഭാനന, ശുഭശ്രോണി, ദിവ്യയായ പുഞ്ചികസ്ഥലാ, മേനക, സഹജന്യ, പ്രമ്ലോച, ശുചിസ്മിത.

അനുമ്ലോചാ ഘൃതാചീ ച വിശ്വാചീ ചോര്വശീ തഥാ പൂര്വചിത്തിരിതി ഖ്യാതാ ദേവീ സാക്ഷാത്തിലോത്തമാ

അനുമ്ലോച, ഘൃതാചി, വിശ്വാചി, ഊർവശി, പ്രശസ്തയായ പൂർവചിത്തി, ദേവിയായ തിലോത്തമ.

രംഭാ ചാമ്ഭോജവദനാ രഥകൃദ് ഗ്രാമണീഃ ശുഭഃ രഥൌജാ രഥചിത്രശ് ച സുബാഹുര്വൈ രഥസ്വനഃ

റംഭ, അംബോജവദന, രഥകൃത്, ശ്രേഷ്ഠനായ ഗ്രാമണി, രഥോജ, രഥചിത്ര, സുബാഹു, രഥസ്വന.

വരുണശ് ച തഥൈവാന്യഃ സുഷേണഃ സേനജിച്ഛുഭഃ താര്ക്ഷ്യശ്ചാരിഷ്ടനേമിശ് ച ക്ഷതജിത് സത്യജിത്തഥാ

വരുണൻ, മറ്റൊരാൾ — സുഷേണൻ, ശ്രേഷ്ഠനായ സേനജിത്, താർക്ഷ്യൻ, അരിഷ്ടനെമി, ക്ഷതജിത്, സത്യജിത്.

രക്ഷോഹേതിഃ പ്രഹേതിശ് ച പൌരുഷേയോ വധസ് തഥാ സര്പോ വ്യാഘ്രഃ പുനശ്ചാപോ വാതോ വിദ്യുദ്ദിവാകരഃ

രക്ഷോഹേതി, പ്രഹേതി, പൗരുഷേയൻ, വധ, പാമ്പ്, കടുവ, വീണ്ടും വെള്ളം, കാറ്റ്, മിന്നൽ, സൂര്യൻ.