ലിങ്ഗപുരാണമ്

ന ഭ്രശ്യന്തി യതോ ഽഭ്രാണി മേഹനാന്മേഘ ഉച്യതേ കാഷ്ഠാവാഹാശ് ച വൈരിഞ്ച്യാഃ പക്ഷാശ്ചൈവ പൃഥഗ്വിധാഃ

മേഘങ്ങൾ താഴെ വീഴുന്നില്ലാത്തതിനാൽ അവയെ 'മേഘം' എന്നു വിളിക്കുന്നു. മേഘങ്ങൾ മരക്കഷ്‌ണം കൊണ്ടുപോകുന്ന ചിറകുകൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളാണ്.

ആജ്യാനാം കാഷ്ഠസംയോഗാദ് അഗ്നേര്ധൂമഃ പ്രവര്തിതഃ ദ്വിതീയാനാം ച സംഭൂതിര് വിരിഞ്ചോച്ഛ്വാസവായുനാ

നെയ്യും മരവും ചേർന്നാൽ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് പുക ഉയരുന്നു; രണ്ടാമത്തേതു ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

ഭൂഭൃതാം ത്വഥ പക്ഷൈസ്തു മഘവച്ഛേദിതൈസ്തതഃ വാഹ്നേയാസ്ത്വഥ ജീമൂതാസ് ത്വ് ആവഹസ്ഥാനഗാഃ ശുഭാഃ

പർവ്വതങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ, ഇന്ദ്രൻ മുറിച്ചെടുത്തതുപോലെ, അഗ്നിമേഘങ്ങൾ നല്ലതായവ അവയുടെ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

വിരിഞ്ചോച്ഛ്വാസജാഃ സര്വേ പ്രവഹസ്കന്ധജാസ്തതഃ പക്ഷജാഃ പുഷ്കരാദ്യാശ് ച വര്ഷന്തി ച യദാ ജലമ്

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയും, കാറ്റിന്റെ ശാഖകളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയും, ചിറകിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുഷ്കരാദി മേഘങ്ങളും സമയമായാൽ വെള്ളം പെയ്യുന്നു.

മൂകാഃ സശബ്ദദുഷ്ടാശാസ് ത്വ് ഏതൈഃ കൃത്യം യഥാക്രമമ് ക്ഷാമവൃഷ്ടിപ്രദാ ദീര്ഘകാലം ശീതസമീരിണഃ

മിണ്ടാതെയും, ശബ്ദമുള്ളതായും, അശുദ്ധമായതായും മേഘങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കര്‍ത്തവ്യം ക്രമത്തിൽ നിർവഹിക്കുന്നു; തണുത്ത കാറ്റുള്ളവ ദീർഘകാലം കുറച്ച് മഴ മാത്രം നൽകുന്നു.

ജീവകാശ് ച തഥാ ക്ഷീണാ വിദ്യുദ്ധ്വനിവിവര്ജിതാഃ തിഷ്ഠന്ത്യാക്രോശമാത്രേ തു ധരാപൃഷ്ഠാദിതസ്തതഃ

അങ്ങനെ തന്നെ, 'ജീവക'മേഘങ്ങൾ ദുർബലവും മിന്നലിന്റെ ശബ്ദം ഇല്ലാത്തതുമായവയാണ്; അവ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ക്രോഷം അകലെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.

അര്ധക്രോശേ തു സര്വേ വൈ ജീമൂതാ ഗിരിവാസിനഃ മേഘാ യോജനമാത്രം തു സാധ്യത്വാദ് ബഹുതോയദാഃ

പർവ്വതങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ മേഘങ്ങളും അരക്രോഷം അകലെ നിലകൊള്ളുന്നു; ധാരാളം മഴ പെയ്യുന്ന മേഘങ്ങൾ അവരുടെ ഉത്തമത്വം കൊണ്ടു ഒരു യോജന ദൂരത്തിലാണ്.

ധരാപൃഷ്ഠാദ്ദ്വിജാഃ ക്ഷ്മായാം വിദ്യുദ്ഗുണസമന്വിതാഃ തേഷാം തേഷാം വൃഷ്ടിസര്ഗം ത്രേധാ കഥിതമത്ര തു

ദ്വിജന്മാരേ, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് മിന്നലിന്റെ ഗുണം ഉള്ള മേഘങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവയുടെ മഴയെ ഇവിടെ മൂന്നു വിധമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പക്ഷജാഃ കല്പജാഃ സര്വേ പര്വതാനാം മഹത്തമാഃ കല്പാന്തേ തേ ച വര്ഷന്തി രാത്രൌ നാശായ ശാരദാഃ

ചിറകിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയും, കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയും പർവ്വതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയവയാണ്; കൽപ്പാന്തത്തിൽ, അവ ശിശിരകാലം നശിപ്പിക്കുന്നതിനായി രാത്രിയിൽ മഴ പെയ്യുന്നു.

പക്ഷജാഃ പുഷ്കരാദ്യാശ് ച വര്ഷന്തി ച യദാ ജലമ് തദാര്ണവമഭൂത്സര്വം തത്ര ശേതേ നിശീശ്വരഃ

പക്ഷികൾ, താമരകൾ തുടങ്ങിയവ വെള്ളം ചൊരിയുമ്പോൾ, അപ്പോൾ മുഴുവൻ സമുദ്രവും നിറയുന്നു; അവിടെ സകലത്തിൽ അതുലനായ പ്രഭു വിശ്രമിക്കുന്നു.

ആഗ്നേയാനാം ശ്വാസജാനാം പക്ഷജാനാം ദ്വിജര്ഷഭാഃ ജലദാനാം സദാ ധൂമോ ഹ്യ് ആപ്യായന ഇതി സ്മൃതഃ

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ളത്, ശ്വാസത്തിൽ നിന്നുള്ളത്, പക്ഷികളിൽ നിന്നുള്ളത്, മേഘങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളത് — ഈ പുക എല്ലാം എപ്പോഴും പോഷണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

പൌണ്ഡ്രാസ്തു വൃഷ്ടയഃ സര്വാ വൈദ്യുതാഃ ശീതശസ്യദാഃ പുണ്ഡ്രദേശേഷു പതിതാ നാഗാനാം ശീകരാ ഹിമാഃ

പുണ്ഡ്രദേശങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന മഴ മുഴുവൻ മിന്നലിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; അതു തണുപ്പും ധാരാളം വിളവുമാണ് നൽകുന്നത്. അവിടെയേക്കു വീഴുന്ന തുള്ളികളും പനിയും പാമ്പുകളുടെ തുള്ളികളാണ്.

ഗാങ്ഗാ ഗങ്ഗാമ്ബുസമ്ഭൂതാ പര്ജന്യേന പരാവഹൈഃ നഗാനാം ച നദീനാം ച ദിഗ്ഗജാനാം സമാകുലമ്

ഗംഗയുടെ ജലത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഗംഗ, മഴയും മലനദികളും കൊണ്ടു നിറയുന്നു; മലനദികളും ദിക്കാനായ്മാരും അവളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.

മേഘാനാം ച പൃഥഗ്ഭൂതം ജലം പ്രായാദഗാദഗമ് പരാവഹോ യഃ ശ്വസനശ് ചാനയത്യമ്ബികാഗുരുമ്

മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിഞ്ഞ വെള്ളം കൂടുതലും പരാവഹൻ എന്ന കാറ്റ് കൊണ്ടുപോകുന്നു; അതാണ് അംബികയുടെ ഗുരുവിനരികേ എത്തിക്കുന്നത്.

മേനാപതിമതിക്രമ്യ വൃഷ്ടിശേഷം ദ്വിജാഃ പരമ് അഭ്യേതി ഭാരതേ വര്ഷേ ത്വ് അപരാന്തവിവൃദ്ധയേ

ദ്വിജന്മാരേ, മേനയുടെ ഭർത്താവിനെ കടന്ന് ശേഷിക്കുന്ന മഴ ഭാരതഭൂമിയിലേക്കു വരുന്നു; അതു പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ വളരാനാണ്.

വൃഷ്ടയഃ കഥിതാ ഹ്യദ്യ ദ്വിധാ വസ്തു വിവൃദ്ധയേ സസ്യദ്വയസ്യ സംക്ഷേപാത് പ്രബ്രവീമി യഥാമതി

ഇന്ന്, വസ്തുക്കളുടെ വർദ്ധനവിനായി മഴയെ രണ്ടുവിധമായി വിവരിച്ചു. വിളകളുടെ ഈ രണ്ടു തരങ്ങൾ ഞാൻ സംക്ഷേപത്തിൽ വിശദീകരിക്കാം.

സ്രഷ്ടാ ഭാനുര്മഹാതേജാ വൃഷ്ടീനാം വിശ്വദൃഗ് വിഭുഃ സോ ഽപി സാക്ഷാദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാശ് ചേശാനഃ പരമഃ ശിവഃ

സൃഷ്ടാവും മഹാതേജസ്സുള്ള സൂര്യനും, എല്ലാം കാണുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും — ഇദ്ദേഹം തന്നെയാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പരമശിവൻ.

സ ഏവ തേജസ്ത്വോജസ്തു ബലം വിപ്രാ യശഃ സ്വയമ് ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രം മനോ മൃത്യുര് ആത്മാ മന്യുര് വിദിഗ് ദിശഃ

അവനാണ് പ്രകാശം, ഊർജ്ജം, ശക്തി, ദ്വിജന്മാരേ, കീർത്തി, കണ്ണ്, ചെവി, മനസ്സ്, മരണം, ആത്മാവ്, കോപം, ദിശകളും ദിക്കുകളും.

സത്യം ഋതം തഥാ വായുര് അംബരം ഖചരശ് ച സഃ ലോകപാലോ ഹരിര്ബ്രഹ്മാ രുദ്രഃ സാക്ഷാന്മഹേശ്വരഃ

അവനാണ് സത്യം, ധർമ്മം, വായു, ആകാശം, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ; ലോകപാലൻ, ഹരി, ബ്രഹ്മ, രുദ്രൻ — മഹേശ്വരൻ തന്നെ.

സഹസ്രകിരണഃ ശ്രീമാന് അഷ്ടഹസ്തഃ സുമങ്ഗലഃ അര്ധനാരിവപുഃ സാക്ഷാത് ത്രിനേത്രസ് ത്രിദശാധിപഃ

അവനാണ് ആയിരം കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, മഹത്വമുള്ളവൻ, എട്ടു കൈകളുള്ളവൻ, ഏറ്റവും മംഗളകരമായവൻ, അർദ്ധനാരീശ്വരസ്വരൂപൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ.

അസ്യൈവേഹ പ്രസാദാത്തു വൃഷ്ടിര്നാനാഭവദ്ദ്വിജാഃ സഹസ്രഗുണമുത്സ്രഷ്ടുമ് ആദത്തേ കിരണൈര്ജലമ്

അവന്റെ കൃപകൊണ്ടാണ്, ദ്വിജന്മാരേ, മഴ പലവിധങ്ങളായി ഉണ്ടാകുന്നത്; അവൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് വെള്ളം ആകർഷിച്ച് ആയിരമടങ്ങ് വീണ്ടും ഇറക്കുന്നു.

ജലസ്യ നാശോ വൃദ്ധിര്വാ നാസ്ത്യേവാസ്യ വിചാരതഃ ധ്രുവേണാധിഷ്ഠിതോ വായുര് വൃഷ്ടിം സംഹരതേ പുനഃ

വെള്ളത്തിന് നാശമോ വർദ്ധനവോ ഇല്ല, അവൻ ആലോചിക്കുമ്പോൾ; ധ്രുവനിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വായു മഴ വീണ്ടും സമാഹരിക്കുന്നു.

ഗ്രഹാന് നിഃസൃത്യ സൂര്യാത് തു കൃത്സ്നേ നക്ഷത്രമണ്ഡലേ ചാരസ്യാന്തേ വിശത്യര്കേ ധ്രുവേണ സമധിഷ്ഠിതാ

ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും സൂര്യനിൽ നിന്നുമാണ്, മുഴുവൻ നക്ഷത്രമണ്ഡലത്തിലും സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, യാത്രയുടെ അവസാനം, ധ്രുവനിൽ ആധാരമാക്കി സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

സൌരം സംക്ഷേപതോ വക്ഷ്യേ രഥം ശശിന ഏവ ച ഗ്രഹാണാമ് ഇതരേഷാം ച യഥാ ഗച്ഛതി ചാമ്ബുപഃ

സൂര്യന്റെ രഥവും, ചന്ദ്രന്റെ രഥവും, മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങൾ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു, ജലധാരകൻ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നതും ഞാൻ സംക്ഷേപത്തിൽ വിശദീകരിക്കാം.

സൌരസ്തു ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടോ രഥസ്ത്വര്ഥവശേന സഃ സംവത്സരസ്യാവയവൈഃ കല്പിതശ് ച ദ്വിജര്ഷഭാഃ

സൂര്യന്റെ രഥം ബ്രഹ്മാവു ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി സൃഷ്ടിച്ചു; അതു വർഷത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ത്രിനാഭിനാ തു ചക്രേണ പഞ്ചാരേണ സമന്വിതഃ സൌവര്ണഃ സര്വദേവാനാമ് ആവാസോ ഭാസ്കരസ്യ തു

അത് മൂന്നു നാഭികളും അഞ്ചു അമ്പുകളും ഉള്ള ഒരു ചക്രം; പൊന്നാൽ നിർമ്മിതമായത്, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും, പ്രത്യേകിച്ച് സൂര്യന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്.

നവയോജനസാഹസ്രോ വിസ്താരായാമതഃ സ്മൃതഃ ദ്വിഗുണോ ഽപി രഥോപസ്ഥാദ് ഈഷാദണ്ഡഃ പ്രമാണതഃ

അത് ഒമ്പതിനായിരം യോജന ദൈർഘ്യവും വീതിയും ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു; രഥത്തിന്റെ പീഠത്തേക്കാൾ ഇരട്ടിയളവിൽ അക്ഷം അളക്കുന്നു.

അസങ്ഗൈസ്തു ഹയൈര്യുക്തോ യതശ്ചക്രം തതഃ സ്ഥിതൈഃ വാജിനസ്തസ്യ വൈ സപ്ത ഛന്ദോഭിര് നിര്മിതാസ്തു തേ

കെട്ടിയിട്ടില്ലാത്ത കുതിരകളെ ചേർത്ത്, ചക്രം എവിടെ നിൽക്കുന്നു, അവിടെ അവന്റെ ഏഴു കുതിരകളും നിലകൊള്ളുന്നു. അവയെ വേദമാത്രകളിൽ നിന്നാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ചക്രപക്ഷേ നിബദ്ധാസ്തു ധ്രുവേ ചാക്ഷഃ സമര്പിതഃ സഹാശ്വചക്രോ ഭ്രമതേ സഹാക്ഷോ ഭ്രമതേ ധ്രുവഃ

ചക്രത്തിന്റെ അരകളിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; അക്ഷം ധ്രുവത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കുതിരകളോടുകൂടിയ ചക്രം ചുറ്റുന്നു, അക്ഷവും ധ്രുവത്തോടൊപ്പം ചുറ്റുന്നു.