മാനസോത്തരശൈലേ തു മഹാതേജാ വിഭാവസുഃ മണ്ഡലാനാം ശതം പൂര്ണം തദശീത്യധികം വിഭുഃ
മനസ്സിന്റെ വടക്കൻ മലയിൽ, മഹാതേജസ്സുള്ള സൂര്യൻ, പൂർണ്ണമായിരം ചക്രങ്ങളും അതിലുപരി എൺപതും സഞ്ചരിക്കുന്നു, മഹാനേ.
ബാഹ്യം ചാഭ്യന്തരം പ്രോക്തമ് ഉത്തരായണദക്ഷിണേ പ്രത്യഹം ചരതേ താനി സൂര്യോ വൈ മണ്ഡലാനി തു
വെളിയിലും അകത്തും ഉള്ള വഴികൾ, ഉത്തരായണത്തിലും ദക്ഷിണായണത്തിലും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൂര്യൻ എല്ലാ ദിവസവും ആ ചക്രങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കുലാലചക്രപര്യന്തോ യഥാ ശീഘ്രം പ്രവര്തതേ ദക്ഷിണപ്രക്രമേ ദേവസ് തഥാ ശീഘ്രം പ്രവര്തതേ
കുലാളന്റെ ചക്രം എങ്ങനെ വേഗത്തിൽ തിരിയുന്നുവോ, അതുപോലെ ദക്ഷിണയാത്രയിൽ ദേവൻ (സൂര്യൻ) വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തസ്മാത്പ്രകൃഷ്ടാം ഭൂമിം തു കാലേനാല്പേന ഗച്ഛതി സൂര്യോ ദ്വാദശഭിഃ ശീഘ്രം മുഹൂര്തൈര്ദക്ഷിണായനേ
അതിനാൽ, സൂര്യൻ വളരെ വലുതായ ഭൂമി കുറച്ച് സമയത്തിനുള്ളിൽ കടക്കുന്നു. ദക്ഷിണായനത്തിൽ പന്ത്രണ്ടു മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ത്രയോദശാര്ധമൃക്ഷാണാമ് അഹ്നാ തു ചരതേ രവിഃ മുഹൂര്തൈസ്താവദൃക്ഷാണി നക്തമഷ്ടാദശൈശ്ചരന്
രവി ദിവസം പതിമൂന്നു അര നക്ഷത്രങ്ങൾ കടന്നു പോകുന്നു, അത്രയേറെ മുഹൂർത്തങ്ങൾ കൊണ്ട്. രാത്രിയിൽ അവൻ പതിനെട്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ അതുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കുലാലചക്രമധ്യം തു യഥാ മന്ദം പ്രസര്പതി തഥോദഗയനേ സൂര്യഃ സര്പതേ മന്ദവിക്രമഃ
കുമ്മിയുടെയുടെ നടുവിൽ ചക്രം മന്ദമായി ചലിക്കുന്നതുപോലെ, ഉത്തരയാണത്തിൽ സൂര്യൻ മന്ദഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്ദീര്ഘേണ കാലേന ഭൂമിമല്പാം തു ഗച്ഛതി സ രഥോ ധിഷ്ഠിതോ ഭാനോര് ആദിത്യൈര്മുനിഭിസ് തഥാ
അതിനാൽ, ആ ദീർഘമായ സമയത്ത്, ആദിത്യന്മാരും മുനിമാരും സ്ഥാപിച്ച സൂര്യന്റെ രഥം ഭൂമിയിൽ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമേ കടക്കുകയുള്ളൂ.
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ് ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ പ്രദീപയന് സഹസ്രാംശുര് അഗ്രതഃ പൃഷ്ഠതോ ഽപ്യധഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശം പകർന്നുകൊണ്ട്, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, സർപ്പാധിപന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവർ മുന്നിലും പിന്നിലും താഴെയും സൂര്യനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഊര്ധ്വതശ് ച കരം ത്യക്ത്വാ സഭാം ബ്രാഹ്മീമനുത്തമാമ് അംഭോഭിര് മുനിഭിസ്ത്യക്തൈഃ സംധ്യായാം തു നിശാചരാന്
മുകളിൽ നിന്ന് തന്റെ കിരണം പിൻവലിച്ച്, അവൻ ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മി സഭയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. സന്ധ്യാകാലത്ത്, മുനിമാർ ഉപേക്ഷിച്ച ജലങ്ങളുമായി, രാത്രിവാസികളോട് നേരിടുന്നു.
ഹത്വാ ഹത്വാ തു സമ്പ്രാപ്താന് ബ്രാഹ്മണൈശ്ചരതേ രവിഃ അഷ്ടാദശ മുഹൂര്തം തു ഉത്തരായണപശ്ചിമമ്
അവിടെ എത്തുന്നവരെ സംഹരിച്ച്, സൂര്യൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം പതിനെട്ട് മുഹൂർത്തം ഉത്തരായണത്തിന്റെ പിറകുവശം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അഹര്ഭവതി തച്ചാപി ചരതേ മന്ദവിക്രമഃ ത്രയോദശാര്ധമ് ഋക്ഷാണി നക്തം ദ്വാദശഭീ രവിഃ മുഹൂര്തൈസ് താവദ് ഋക്ഷാണി ദിവാഷ്ടാദശഭിശ്ചരന്
ഇങ്ങനെ, ദിവസം രൂപപ്പെടുന്നു, സൂര്യൻ മന്ദഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ, അവൻ പന്ത്രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ അത്രയേറെ മുഹൂർത്തത്തിൽ കടക്കുന്നു; ദിവസത്തിൽ പതിനെട്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ കടക്കുന്നു.
തതോ മന്ദതരം നാഭ്യാം ചക്രം ഭ്രമതി വൈ യഥാ മൃത്പിണ്ഡ ഇവ മധ്യസ്ഥോ ധ്രുവോ ഭ്രമതി വൈ തഥാ
പിന്നീട്, നാഭിയിൽ ചക്രം ഇനിയും മന്ദമായി ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നു; നടുവിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ധ്രുവം മണ്ണ് കട്ടയെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അത്.
ത്രിംശന്മുഹൂര്തൈര് ഏവാഹുര് അഹോരാത്രം പുരാവിദഃ ഉഭയോഃ കാഷ്ഠയോര്മധ്യേ ഭ്രമതോ മണ്ഡലാനി തു
പുരാതനരായ ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നു: അഹോരാത്രം മുപ്പത് മുഹൂർത്തങ്ങളാണ്, ഇരുവശത്തുമുള്ള അറ്റങ്ങൾക്കിടയിൽ ചക്രങ്ങൾ ഭ്രമിക്കുന്നു.
കുലാലചക്രനാഭിസ്തു യഥാ തത്രൈവ വര്തതേ ഔത്താനപാദോ ഭ്രമതി ഗ്രഹൈഃ സാര്ധം ഗ്രഹാഗ്രണീഃ
കുമ്മിയുടെയുടെ ചക്രനാഭി എങ്ങനെ നടുവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, അതുപോലെ ഔത്താനപാദൻ ഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം, അവയിൽ പ്രധാനനായ് ഭ്രമിക്കുന്നു.
ഗണോ മുനിജ്യോതിഷാം തു മനസാ തസ്യ സര്പതി അധിഷ്ഠിതഃ പുനസ്തേന ഭാനുസ്ത്വാദായ തിഷ്ഠതി
മുനിമാരുടെ ജ്യോതിഷസംഘം പറയുന്നു: അവന്റെ മനസ്സ് അവരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവൻ സ്ഥാപിച്ചതിനാൽ, സൂര്യൻ തന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
കിരണൈഃ സര്വതസ്തോയം ദേവോ വൈ സസമീരണഃ ഔത്താനപാദസ്യ സദാ ധ്രുവത്വം വൈ പ്രസാദതഃ
തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ, ദേവൻ കാറ്റിനൊപ്പം എല്ലായിടത്തുനിന്നും വെള്ളം ഉയർത്തുന്നു; ഔത്താനപാദന്റെ കൃപയാൽ, അവന്റെ സ്ഥിരത എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
വിഷ്ണോരൌത്താനപാദേന ചാപ്തം താതസ്യ ഹേതുനാ ആപഃ പീതാസ്തു സൂര്യേണ ക്രമന്തേ ശശിനഃ ക്രമാത്
വിഷ്ണുവിന്റെ ഔത്താനപാദനും പിതാവിന്റെ കാരണത്താലും, സൂര്യൻ വെള്ളം ഉയർത്തുന്നു; പിന്നെ അതു ക്രമമായി ചന്ദ്രനിലേക്കു പോകുന്നു.
നിശാകരാന്നിസ്രവന്തേ ജീമൂതാന്പ്രത്യപഃ ക്രമാത് വൃന്ദം ജലമുചാം ചൈവ ശ്വസനേനാഭിതാഡിതമ്
ചന്ദ്രനിൽ നിന്നു വെള്ളം ക്രമമായി മേഘങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകുന്നു; ജലധാരകൾ കാറ്റ് അടിച്ചുതുടയ്ക്കുമ്പോൾ അവ വെള്ളം ഒഴുക്കുന്നു.
ക്ഷ്മായാം സൃഷ്ടിം വിസൃജതേ ഽഭാസയത്തേന ഭാസ്കരഃ തോയസ്യ നാസ്തി വൈ നാശഃ തദൈവ പരിവര്തതേ
അത് കൊണ്ട്, സൂര്യൻ ഭൂമിയിൽ സൃഷ്ടി വിതറിയുന്നു; വെള്ളത്തിന് നാശമില്ല, അതു എന്നും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഹിതായ സര്വജന്തൂനാം ഗതിഃ ശര്വേണ നിര്മിതാ ഭൂര്ഭുവഃ സ്വസ് തഥാ ഹ്യാപോ ഹ്യ് അന്നം ചാമൃതമേവ ച
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെ ഭാവിയ്ക്കായി, ഈ ചക്രം ശർവൻ സ്ഥാപിച്ചു: ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗം, വെള്ളം, അന്നം, അമൃതം എന്നിവയും.
പ്രാണാ വൈ ജഗതാമാപോ ഭൂതാനി ഭുവനാനി ച ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന ചരാചരമിദം ജഗത്
വെള്ളം ലോകങ്ങളുടെ പ്രാണനാണ്, സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഭുവനങ്ങളുടെയും ജീവശക്തിയാണ്; ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയണം? ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ ലോകം എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
അപാം ശിവസ്യ ഭഗവാന് ആധിപത്യേ വ്യവസ്ഥിതഃ അപാം ത്വധിപതിര്ദേവോ ഭവ ഇത്യേവ കീര്തിതഃ
ശിവൻ ഭഗവാൻ വെള്ളത്തിന്റെ അധിപതിയായി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ഭവദേവൻ വെള്ളത്തിന്റെ അധിപതിയെന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്.
ഭവാത്മകം ജഗത്സര്വമ് ഇതി കിം ചേഹ ചാദ്ഭുതമ് നാരായണത്വം ദേവസ്യ ഹരേശ്ചാദ്ഭിഃ കൃതം വിഭോഃ ജഗതാമാലയോ വിഷ്ണുസ് ത്വ് ആപസ്തസ്യാലയാനി തു
സകല ലോകവും ഭവന്റെ സ്വഭാവമുള്ളതാണല്ലോ, അതിൽ അത്ഭുതം എന്താണ്? നാരായണന്റെ ദൈവത്വം, ഹരിയുടെ മഹത്വം വെള്ളംകൊണ്ടാണ് സ്ഥാപിതമായത്. ലോകങ്ങളുടെ ആധാരമായ വിഷ്ണുവിന് വെള്ളമാണ് ആധാരം.
ദന്ദഹ്യമാനേഷു ചരാചരേഷു ഗോധൂമഭൂതാസ് ത്വഥനിഷ്ക്രമന്തി യാ യാ ഊര്ധ്വം മാരുതേനേരിതാ വൈ താസ്താസ്ത്വഭ്രാണ്യഗ്നിനാ വായുനാ ച
ചലിക്കുന്നവയും അചലങ്ങളുമായ സകല ജീവികളും ദഹിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഗോതമ്പ് ദാന്യങ്ങളായി മാറുന്നതു കാറ്റ് ഉയർത്തി കൊണ്ടുപോകുന്നു; അവയെ അഗ്നിയും കാറ്റും ചേർന്ന് മേഘങ്ങളാക്കുന്നു.
അതോ ധൂമാഗ്നിവാതാനാം സംയോഗസ്ത്വഭ്രമുച്യതേ വാരീണി വര്ഷതീത്യഭ്രമ് അഭ്രസ്യേശഃ സഹസ്രദൃക്
ഇങ്ങനെ, പുക, അഗ്നി, കാറ്റ് ഇവയുടെ കൂട്ടിച്ചേരലാണ് മേഘം എന്നു പറയുന്നത്. ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവന്റെ ആധിപത്യമുള്ള മേഘം വെള്ളം ചൊരിയുന്നു.
യജ്ഞധൂമോദ്ഭവം ചാപി ദ്വിജാനാം ഹിതകൃത്സദാ ദാവാഗ്നിധൂമസമ്ഭൂതമ് അഭ്രം വനഹിതം സ്മൃതമ്
യാഗത്തിന്റെ പുകയിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ ദ്വിജന്മാർക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും ഉപകാരപ്രദമാണ്; കാടുതീയുടെ പുകയിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന മേഘങ്ങൾ കാടുകൾക്ക് ഗുണകരമാണ്.
മൃതധൂമോദ്ഭവം ത്വഭ്രമ് അശുഭായ ഭവിഷ്യതി അഭിചാരാഗ്നിധൂമോത്ഥം ഭൂതനാശായ വൈ ദ്വിജാഃ
ശവങ്ങളുടെ പുകയിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന മേഘങ്ങൾ ദുർഭാഗ്യം വരുത്തും; അതുപോലെ, കൂറ്റനിര്വഹണത്തിനുള്ള തീയുടെ പുകയിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ, ദ്വിജന്മാരേ, ജീവികളുടെ നാശത്തിനാണ്.
ഏവം ധൂമവിശേഷേണ ജഗതാം വൈ ഹിതാഹിതമ് തസ്മാദാച്ഛാദയേദ്ധൂമമ് അഭിചാരകൃതം നരഃ
ഇങ്ങനെ, പുകയുടെ വ്യത്യാസംകൊണ്ട് ലോകങ്ങൾക്ക് ഗുണവും ദോഷവും നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, കൂറ്റനിർമ്മിത പുക മനുഷ്യൻ മറയ്ക്കണം.
അനാഛാദ്യ ദ്വിജഃ കുര്യാദ് ധൂമം യശ്ചാഭിചാരികമ് ഏവമുദ്ദിശ്യ ലോകസ്യ ക്ഷയകൃച്ച ഭവിഷ്യതി
ഒരു ദ്വിജൻ കൂറ്റനിർമ്മിത പുക മറയ്ക്കാതെ വിട്ടാൽ, അവൻ ലോകത്തിന്റെ നാശത്തിന് കാരണമാകും.
അപാം നിധാനം ജീമൂതാഃ ഷണ്മാസാനിഹ സുവ്രതാഃ വര്ഷയന്ത്യേവ ജഗതാം ഹിതായ പവനാജ്ഞയാ
ധർമ്മനിഷ്ഠരേ, വെള്ളത്തിന്റെ ഭണ്ഡാരമായ മേഘങ്ങൾ, കാറ്റിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ആറു മാസം മഴ പെയ്യുന്നു.