ലിങ്ഗപുരാണമ്

തൃതീയോ ദ്യുതിമാന്നാമ ചതുര്ഥഃ പുഷ്പിതഃ സ്മൃതഃ കുശേശയഃ പഞ്ചമസ്തു ഷഷ്ഠോ ഹരിഗിരിഃ സ്മൃതഃ

മൂന്നാമത്തേതിന് ദ്യുതിമാൻ എന്നാണ് പേര്, നാലാമത്തേതിന് പുഷ്പിതൻ; കുശേശയൻ അഞ്ചാമത്തേതും, ആറാമത്തേതിന് ഹരിഗിരി എന്നാണ് പേര്.

സപ്തമോ മന്ദരഃ ശ്രീമാന് മഹാദേവനികേതനമ് മന്ദാ ഇതി ഹ്യപാം നാമ മന്ദരോ ധാരണാദ് അപാമ്

ഏഴാമത്തെ മല മന്ദരമാണ്, അതിന്റെ ഭംഗിയും മഹാദേവന്റെ വാസസ്ഥലവുമാണ്. മന്ദാ എന്നത് ഒരു നദിയുടെ പേരാണ്. ഈ മല ജലത്തെ താങ്ങി നില്ക്കുന്നതിനാലാണ് മന്ദരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

തത്ര സാക്ഷാദ്വൃഷാങ്കസ്തു വിശ്വേശോ വിമലഃ ശിവഃ സോമഃ സനന്ദീ ഭഗവാന് ആസ്തേ ഹേമഗൃഹോത്തമേ

അവിടെ നേരിട്ട് വൃഷഭധ്വജനായ വിശ്വേശ്വരൻ, വിശുദ്ധനായ ശിവൻ, സോമനും നന്ദിയോടൊപ്പം, അത്യുത്തമമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഭവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

തപസാ തോഷിതഃ പൂര്വം മന്ദരേണ മഹേശ്വരഃ അവിമുക്തേ മഹാക്ഷേത്രേ ലേഭേ സ പരമം വരമ്

മുന്പ് മന്ദരൻ തപസ്സുകൊണ്ട് മഹേശ്വരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അവിമുക്തം എന്ന മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ അവൻ പരമോന്നതമായ വരം നേടി.

പ്രാര്ഥിതശ് ച മഹാദേവോ നിവാസാര്ഥം സഹാംബയാ അവിമുക്താദുപാഗമ്യ ചക്രേ വാസം സ മന്ദരേ

അപ്പോൾ വാസത്തിനായി അംബയോടൊപ്പം മഹാദേവനോട് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, അവൻ അവിമുക്തത്തിൽ നിന്ന് മന്ദരത്തിലേക്ക് വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു.

സനന്ദീ സഗണഃ സോമസ് തേനാസൌ തന്ന മുഞ്ചതി ക്രൌഞ്ചദ്വീപേ തു സപ്തേഹ ക്രൌഞ്ചാദ്യാഃ കുലപര്വതാഃ

നന്ദിയും അനുചിതരുമായി സോമൻ അവിടെ തന്നെ വസിക്കുന്നു; അവിടം വിട്ടുപോകുന്നില്ല. ക്രൗഞ്ചദ്വീപിൽ ക്രൗഞ്ചം തുടങ്ങി ഏഴു പ്രധാനപർവതങ്ങളുണ്ട്.

ക്രൌഞ്ചോ വാമനകഃ പശ്ചാത് തൃതീയശ്ചാന്ധകാരകഃ അന്ധകാരാത്പരശ്ചാപി ദിവാവൃന്നാമ പര്വതഃ

ആദ്യമേ ക്രൗഞ്ചം, പിന്നെ വാമനകം, മൂന്നാമത് അന്ധകാരകം; അന്ധകാരത്തിനപ്പുറം ദിവാവൃത് എന്ന പർവതം ഉണ്ട്.

ദിവാവൃതഃ പരശ്ചാപി വിവിന്ദോ ഗിരിരുച്യതേ വിവിന്ദാത്പരതശ്ചാപി പുണ്ഡരീകോ മഹാഗിരിഃ

ദിവാവൃതിന് അപ്പുറം വിവിന്ദം എന്ന പർവതം, വിവിന്ദത്തിന് അപ്പുറം പുണ്ഡരീകം എന്ന മഹാമലയും ഉണ്ട്.

പുണ്ഡരീകാത്പരശ്ചാപി പ്രോച്യതേ ദുന്ദുഭിസ്വനഃ ഏതേ രത്നമയാഃ സപ്ത ക്രൌഞ്ചദ്വീപസ്യ പര്വതാഃ

പുണ്ഡരീകത്തിന് അപ്പുറം ദുന്ദുഭിസ്വനൻ എന്ന പർവതം ഉണ്ട്. ഇവയാണ് ക്രൗഞ്ചദ്വീപിലെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഏഴു പർവതങ്ങൾ.

ശാകദ്വീപേ ച ഗിരയഃ സപ്ത താംസ്തു നിബോധത ഉദയോ രൈവതശ്ചാപി ശ്യാമകോ മുനിസത്തമാഃ

ശാകദ്വീപിലും ഏഴു പർവതങ്ങളുണ്ട്. അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ: ഉദയ, റൈവത, ശ്യാമക — മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ.

രാജതശ്ച ഗിരിഃ ശ്രീമാന് ആംബികേയഃ സുശോഭനഃ ആംബികേയാത്പരോ രമ്യഃ സര്വൌഷധിസമന്വിതഃ

അവിടെ രാജതം എന്ന മനോഹരവും അംബികയുടെതുമായ പർവതം ഉണ്ട്. അംബികേയത്തിന് അപ്പുറം ഔഷധികൾ നിറഞ്ഞ രമണീയമായ ഒരു പർവതവും ഉണ്ട്.

തഥൈവ കേസരീത്യുക്തോ യതോ വായുഃ പ്രജായതേ പുഷ്കരേ പര്വതഃ ശ്രീമാന് ഏക ഏവ മഹാശിലഃ

അതു പോലെ, കേശരി എന്നു വിളിക്കുന്ന മലയും ഉണ്ട്, അതിൽ നിന്നാണ് വായു ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. പുഷ്കരത്തിൽ ഒരു വലിയ ശിലാമല മാത്രം ഉണ്ട്, അതിന്റെ ഭംഗി അതുല്യമാണ്.

ചിത്രൈര്മണിമയൈഃ കൂടൈഃ ശിലാജാലൈഃ സമുച്ഛ്രിതൈഃ ദ്വീപസ്യ തസ്യ പൂര്വാര്ധേ ചിത്രസാനുസ്ഥിതോ മഹാന്

നാനാ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ കൂറ്റൻ കൊടുമുടികളും ഉയർന്ന ശിലാസമൂഹങ്ങളുംകൊണ്ട് ആ മഹാമല ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഉച്ചിയിൽ നില്ക്കുന്നു.

യോജനാനാം സഹസ്രാണി ഊര്ധ്വം പഞ്ചാശദുച്ഛ്രിതഃ അധശ്ചൈവ ചതുസ്ത്രിംശത് സഹസ്രാണി മഹാചലഃ

അത് അമ്പതിനായിരം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്ന്, താഴേക്ക് മുപ്പത്തി നാലായിരം യോജന വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മഹാമലമാണ്.

ദ്വീപസ്യാര്ധേ പരിക്ഷിപ്തഃ പര്വതോ മാനസോത്തരഃ സ്ഥിതോ വേലാസമീപേ തു നവചന്ദ്ര ഇവോദിതഃ

ദ്വീപിന്റെ പകുതിയെ ചുറ്റി, തീരത്തോട് ചേർന്ന്, പുതുതായി ഉദിച്ചിരിക്കുന്ന അമ്പിളിപോലെ മാണസോത്തര എന്ന പർവതം നില്ക്കുന്നു.

യോജനാനാം സഹസ്രാണി ഊര്ധ്വം പഞ്ചാശദുച്ഛ്രിതഃ താവദേവ തു വിസ്തീര്ണഃ പാര്ശ്വതഃ പരിമണ്ഡലഃ

അത് അമ്പതിനായിരം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്ന്, അത്ര തന്നെ വീതിയിലും വൃത്താകൃതിയിലും നില്ക്കുന്നു.

സ ഏവ ദ്വീപപശ്ചാര്ധേ മാനസഃ പൃഥിവീധരഃ ഏക ഏവ മഹാസാനുഃ സംനിവേശാദ്ദ്വിധാ കൃതഃ

ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, മാണസ എന്ന ഭൂധാര, ഒരേ വലിയ കൊടുമുടിയായി, അതിന്റെ ഘടനകൊണ്ട് രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തസ്മിന്ദ്വീപേ സ്മൃതൌ ദ്വൌ തു പുണ്യൌ ജനപദൌ ശുഭൌ രാജതൌ മാനസസ്യാഥ പര്വതസ്യാനുമണ്ഡലൌ

ആ ദ്വീപിൽ, രാജതം, മാണസ്യം എന്നീ രണ്ട് പുണ്യപ്രദേശങ്ങൾ ആ മഹാമലയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

മഹാവീതം തു യദ്വര്ഷം ബാഹ്യതോ മാനസസ്യ തു തസ്യൈവാഭ്യന്തരോ യസ്തു ധാതകീഖണ്ഡ ഉച്യതേ

മഹാവീതം എന്ന പ്രദേശം മാണസത്തിന് പുറത്താണ്. അതിന്റെ ഉള്ളിലായി ധാതകീഖണ്ഡം എന്ന പ്രദേശം അറിയപ്പെടുന്നു.

സ്വാദൂദകേനോദധിനാ പുഷ്കരഃ പരിവാരിതഃ പുഷ്കരദ്വീപവിസ്താരവിസ്തീര്ണോ ഽസൌ സമന്തതഃ

പുഷ്കരദ്വീപം ചുറ്റിപ്പറ്റി മധുരജലം, തൈര് എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപം എത്ര വിശാലമാണോ, അത്ര തന്നെ ഇതിന്റെ വിസ്താരവും ഉണ്ട്.

വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ പുഷ്കരസ്യ സമേന തു ഏവം ദ്വീപാഃ സമുദ്രൈസ്തു സപ്തസപ്തഭിര് ആവൃതാഃ

പുഷ്കരദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്താരവും വലിപ്പവും തുല്യമാണ്. ഇങ്ങനെ ഏഴു ദ്വീപുകളും ഓരോന്നും ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.

ദ്വീപസ്യാനന്തരോ യസ്തു സമുദ്രഃ സപ്തമസ്തു വൈ ഏവം ദ്വീപസമുദ്രാണാം വൃദ്ധിര്ജ്ഞേയാ പരസ്പരമ്

ഓരോ ദ്വീപിനും പിന്നാലെ വരുന്ന സമുദ്രം ഏഴാമത്തേതാണ്. ഇങ്ങനെ ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പരസ്പരം തുടർച്ചയായി വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

പരേണ പുഷ്കരസ്യാഥ അനുവൃത്യ സ്ഥിതോ മഹാന് സ്വാദൂദകസമുദ്രസ്തു സമന്താത്പരിവേഷ്ട്യ ച

പുഷ്കരത്തിന് അപ്പുറം, അതിന്റെ തുടർച്ചയായി, വലിയൊരു മധുരജലസമുദ്രം എല്ലാം ചുറ്റിപ്പറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.

പരേണ തസ്യ മഹതീ ദൃശ്യതേ ലോകസംസ്ഥിതിഃ കാഞ്ചനീ ദ്വിഗുണാ ഭൂമിഃ സര്വാ ചൈകശിലോപമാ

അതിനപ്പുറം, ഇരട്ട വലിപ്പമുള്ള, മുഴുവൻ ഒരു പൊന്നുപോലെയുള്ള, ഒറ്റ ശിലയെപ്പോലെയുള്ള വലിയൊരു ഭൂമി കാണാം. അവിടെയാണ് ലോകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നത്.

തസ്യാഃ പരേണ ശൈലസ്തു മര്യാദാപാരമണ്ഡലഃ പ്രകാശശ്ചാപ്രകാശശ് ച ലോകാലോകഃ സ ഉച്യതേ

അതിനപ്പുറം, പരിമിതിയുടെ അതിരായി, പ്രകാശവും അപ്രകാശവും ഉള്ള, ലോകാലോകം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.

ദൃശ്യാദൃശ്യഗിരിര് യാവത് താവദേഷാ ധരാ ദ്വിജാഃ യോജനാനാം സഹസ്രാണി ദശ തസ്യോച്ഛ്രയഃ സ്മൃതഃ

ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ ആ പർവ്വതം എത്ര ദൂരമാണോ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, അത്രയോളം ഈ ഭൂമി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. അതിന്റെ ഉയരം പത്ത് ആയിരം യോജനമാണെന്ന് പറയുന്നു.

താവാംശ് ച വിസ്തരസ്തസ്യ ലോകാലോകമഹാഗിരേഃ അര്വാചീനേ തു തസ്യാര്ധേ ചരന്തി രവിരശ്മയഃ

ലോകാലോക മഹാപർവ്വതത്തിന്റെ വീതിയും അത്രയേറെ തന്നെ. അതിന്റെ അടുത്ത ഭാഗത്ത് സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

പരാര്ധേ തു തമോ നിത്യം ലോകാലോകസ്തതഃ സ്മൃതഃ ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തോ ഭൂര്ലോകസ്യ ച വിസ്തരഃ

പക്ഷേ, അപ്പുറം ഭാഗത്ത് എപ്പോഴും ഇരുണ്ടിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ ലോകാലോകം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ ഭൂലോകത്തിന്റെ വിസ്താരം സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു.

ആ ഭാനോര്വൈ ഭുവഃ സ്വസ്തു ആ ധ്രുവാന്മുനിസത്തമാഃ ആവഹാദ്യാ നിവിഷ്ടാസ്തു വായോര്വൈ സപ്ത നേമയഃ

സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഭൂലോകവും സ്വർഗ്ഗവും, ധ്രുവനക്ഷത്രം വരെ, മഹർഷിമാരേ, ആവഹ തുടങ്ങിയ ഏഴു വായു വലയങ്ങൾ അവിടെ സ്ഥാപിതമാണ്.