ലിങ്ഗപുരാണമ്

സിംഹാസനൈര്മണിമയൈഃ ശുഭാസ്തരണസംയുതൈഃ ക്ഷിതാവിതസ്തതഃ സമ്യക് ശര്വേണാധിഷ്ഠിതൈഃ ശുഭൈഃ

മണികളാൽ നിർമ്മിച്ച സിംഹാസനങ്ങൾ, ശുഭമായ തൂവാലകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്നു, നിലത്ത് പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളതും, ശർവ്വൻ അവയിൽ ഇരിക്കുന്നതുമാണ്.

അമ്ലാനമാലാനിചിതൈര് നാനാവര്ണൈര് ഗൃഹോത്തമൈഃ മണ്ഡപൈഃ സുവിചിത്രൈസ് തു സ്ഫാടികസ്തമ്ഭസംയുതൈഃ

ചിരകാലം ഉണങ്ങാത്ത പൂമാലകൾ, വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള ഭവനങ്ങൾ, സ്ഫടികത്തൂണുകളുള്ള മനോഹരമായ മണ്ടപങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.

സംയുതം സര്വഭൂതേന്ദ്രൈര് ബ്രഹ്മേന്ദ്രോപേന്ദ്രപൂജിതൈഃ വരാഹഗജസിംഹര്ക്ഷശാര്ദൂലകരഭാനനൈഃ

എല്ലാ ജീവികളുടെ അധിപന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും ആരാധിക്കുന്നതും, വരാഹം, ആന, സിംഹം, കരടി, കടുവ, ഒട്ടകം, കുരങ്ങ് എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

ഗൃധ്രോലൂകമുഖൈശ്ചാന്യൈര് മൃഗോഷ്ട്രാജമുഖൈരപി പ്രമഥൈര്വിവിധൈഃ സ്ഥൂലൈര് ഗിരികൂടോപമൈഃ ശുഭൈഃ

കഴുകൻ, ആണ്ടിക്കുരുവി മുഖമുള്ളവരും, മാൻ, ഒട്ടകം മുഖമുള്ളവരും, വിവിധതരം പ്രമഥന്മാർ, മലശിഖരങ്ങൾ പോലെയുള്ള വലിയവരും അവിടെ ഉണ്ട്.

കരാലൈര്ഹരികേശൈശ് ച രോമശൈശ് ച മഹാഭുജൈഃ നാനാവര്ണാകൃതിധരൈര് നാനാസംസ്ഥാനസംസ്ഥിതൈഃ

ഭയങ്കരമായ, പച്ചനിറമുള്ള മുടിയുള്ള, രോമമുള്ള, വലിയ കൈകളുള്ള, വിവിധ നിറത്തിലും രൂപത്തിലും, പലവിധ ഭാവങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ട്.

ദീപ്താസ്യൈര് ദീപ്തചരിതൈര് നന്ദീശ്വരമുഖൈഃ ശുഭൈഃ ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുസംകാശൈര് അണിമാദിഗുണാന്വിതൈഃ

പ്രകാശമുള്ള മുഖങ്ങളുള്ള, മഹത്വമുള്ള പ്രവർത്തികളുള്ള, നന്ദീശ്വരന്മാർ, ബ്രഹ്മാവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും വിഷ്ണുവിനെയും പോലെ, അണിമാദി ശക്തികൾ ഉള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ട്.

അശൂന്യമമരൈര്നിത്യം മഹാപരിഷദൈസ് തഥാ തത്ര ഭൂതപതേര്ദേവാഃ പൂജാം നിത്യം പ്രയുഞ്ജതേ

അവിടം ദേവന്മാരുടെയും മഹാസഭകളുടെയും സാന്നിധ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ ഭൂതപതിയായ ദൈവത്തെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു.

ഝര്ഝരൈഃ ശങ്ഖപടഹൈര് ഭേരീഡിണ്ഡിമഗോമുഖൈഃ ലലിതാവസിതോദ്ഗീതൈര് വൃത്തവല്ഗിതഗര്ജിതൈഃ

ജർജരം, ശംഖം, പടഹം, ഭേരി, ഡിണ്ഡിമം, ഗോമുഖം എന്നിവയുടെ ശബ്ദത്തോടും, മനോഹരമായ സംഗീതത്തോടും, ലളിതമായ പാട്ടുകളോടും, അളവുള്ള ഉച്ചാരണമുള്ള ഗർജ്ജനങ്ങളോടും കൂടി,

പൂജിതോ വൈ മഹാദേവഃ പ്രമഥൈഃ പ്രമഥേശ്വരഃ സിദ്ധര്ഷിദേവഗന്ധര്വൈര് ബ്രഹ്മണാ ച മഹാത്മനാ

അങ്ങനെ മഹാദേവൻ, പ്രമഥേശ്വരൻ, പ്രമഥന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവുൾപ്പെടെ എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നു.

ഉപേന്ദ്രപ്രമുഖൈശ്ചാന്യൈഃ പൂജിതസ്തത്ര ശംകരഃ വിഭക്തചാരുശിഖരം യത്ര തച്ഛങ്ഖവര്ചസമ്

അവിടെ, ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ചേർന്ന് ശംകരനെ ആരാധിക്കുന്നു. അവിടത്തെ കുന്നിൻ മുകളിൽ, മനോഹരമായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന ശിഖരത്തിൽ, ശംഖിന്റെ പ്രകാശം പോലെ ദീപ്തിയുള്ളത് ആ സ്ഥലം.

കൈലാസോ യക്ഷരാജസ്യ കുബേരസ്യ മഹാത്മനഃ നിവാസഃ കോടിയക്ഷാണാം തഥാന്യേഷാം മഹാത്മനാമ്

കൈലാസം എന്നത് യക്ഷരാജാവായ മഹാത്മാവായ കുബേരന്റെയും, കോടിയോളം യക്ഷന്മാരുടെയും, മറ്റ് മഹാത്മാക്കളുടെയും വാസസ്ഥലമാണ്.

തത്രാപി ദേവദേവസ്യ ഭവസ്യായതനം മഹത് തസ്മിന്നായതനേ സോമഃ സദാസ്തേ സഗണോ ഹരഃ

അവിടെയും ദേവദേവനായ ഭവന്റെ മഹത്തായ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ, ഹരനും കൂട്ടരും ചേർന്ന് സോമൻ എന്നും വസിക്കുന്നു.

യത്ര മന്ദാകിനീ നാമ നലിനീ വിപുലോദകാ സുവര്ണമണിസോപാനാ കുബേരശിഖരേ ശുഭേ

അവിടെ മന്ദാകിനി എന്ന പേരിലുള്ള, നളിനി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന, ധാരാളം വെള്ളമുള്ള, പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പടികൾ ഉള്ള, കുബേരന്റെ മനോഹരമായ കുന്നിൻ മുകളിൽ ഒഴുകുന്ന ഒരു നദിയുണ്ട്.

ജാംബൂനദമയൈഃ പദ്മൈര് ഗന്ധസ്പര്ശഗുണാന്വിതൈഃ നീലവൈഡൂര്യപത്രൈശ് ച ഗന്ധോപേതൈര്മഹോത്പലൈഃ

പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച താമരകളും, സുഗന്ധവും സുഖസ്പർശവും ഉള്ളവയും, നീല വൈഡൂര്യത്തിന്റെ ഇലകളും, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ വലിയ ഉത്പലപൂക്കളും കൊണ്ട് ആ നദിയുടെ തീരം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

തഥാ കുമുദഷണ്ഡൈശ് ച മഹാപദ്മൈര് അലംകൃതാ യക്ഷഗന്ധര്വനാരീഭിര് അപ്സരോഭിശ് ച സേവിതാ

അതുപോലെ, കുമുദപൂക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങളും വലിയ താമരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവരും സ്ത്രീകളും അപ്സരസുമാരും സേവിക്കുന്നതുമാണ് ആ സ്ഥലം.

ദേവദാനവഗന്ധര്വൈര് യക്ഷരാക്ഷസകിന്നരൈഃ ഉപസ്പൃഷ്ടജലാ പുണ്യാ നദീ മന്ദാകിനീ ശുഭാ

ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, കിന്നരന്മാർ എന്നിവരുടെ സ്പർശം ലഭിച്ച, പുണ്യവും ശുദ്ധവുമായ മന്ദാകിനി എന്ന മനോഹരമായ നദി അവിടെ ഒഴുകുന്നു.

തസ്യാശ്ചോത്തരപാര്ശ്വേ തു ഭവസ്യായതനം ശുഭമ് വൈഡൂര്യമണിസമ്പന്നം തത്രാസ്തേ ശങ്കരോ ഽവ്യയഃ

ആ നദിയുടെ വടക്കേ കരയിൽ ഭവന്റെ മനോഹരമായ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. വൈഡൂര്യരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ, അക്ഷയനായ ശംകരൻ വസിക്കുന്നു.

ദ്വിജാഃ കനകനന്ദായാസ് തീരേ വൈ പ്രാചി ദക്ഷിണേ വനം ദ്വിജസഹസ്രാഢ്യം മൃഗപക്ഷിസമാകുലമ്

കനകനന്ദ എന്ന നദിയുടെ കിഴക്കും തെക്കും തീരങ്ങളിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ നിറഞ്ഞ, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ ഒരു കാട് ഉണ്ട്.

തത്രാപി സഗണഃ സാമ്ബഃ ക്രീഡതേ ഽദ്രിസമേ ഗൃഹേ നന്ദായാഃ പശ്ചിമേ തീരേ കിംചിദ് വൈ ദക്ഷിണാശ്രിതേ

അവിടെയും കൂട്ടരും അംബയും ചേർന്ന്, പർവതംപോലെയുള്ള ഒരു ഭവനത്തിൽ, നന്ദയുടെ പടിഞ്ഞാറ്, അല്പം തെക്കോട്ട് ചായുന്ന തീരത്ത്, ക്രീഡിക്കുന്നു.

പുരം രുദ്രപുരീ നാമ നാനാപ്രാസാദസംകുലമ് തത്രാപി ശതധാ കൃത്വാ ഹ്യ് ആത്മാനം ചാമ്ബയാ സഹ

അവിടെ രുദ്രപുരി എന്ന പേരിൽ, വിവിധ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു നഗരം ഉണ്ട്. അവിടെയും ശിവൻ അംബയോടൊപ്പം സ്വയം നൂറു രൂപം എടുത്ത് ക്രീഡിക്കുന്നു.

ക്രീഡതേ സഗണഃ സാമ്ബസ് തച്ഛിവാലയമ് ഉച്യതേ ഏവം ശതസഹസ്രാണി ശര്വസ്യായതനാനി തു

അവിടെ കൂട്ടരും അംബയും ചേർന്ന് ക്രീഡിക്കുന്നു; അതാണ് ശിവാലയം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ ശർവന്റെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്.

പ്രതിദ്വീപേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പര്വതേഷു വനേഷു ച നദീനദതടാകാനാം തീരേഷ്വര്ണവസംധിഷു

പ്രതീച്ചുവും, മഹർഷിമാരേ, പർവതങ്ങളിലും വനങ്ങളിലും, നദികളുടെ, തടാകങ്ങളുടെ തീരങ്ങളിലും, സമുദ്രസന്ധികളിലും ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്.

നദ്യശ് ച ബഹവഃ പ്രോക്താഃ സദാ ബഹുജലാഃ ശുഭാഃ സരോവരേഭ്യഃ സമ്ഭൂതാസ് ത്വ് അസംഖ്യാതാ ദ്വിജോത്തമാഃ

അവിടെ അനേകം നദികൾ ഉണ്ട്, എല്ലായ്പോഴും ധാരാളം വെള്ളം നിറഞ്ഞതും, ശുഭപ്രദവുമാണ്. അവ തടാകങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച അനന്തമായവയാണു, മഹാബ്രാഹ്മണന്മാരേ.

പ്രാങ്മുഖാ ദക്ഷിണാസ്യാസ്തു ചോത്തരപ്രഭവാഃ ശുഭാഃ പശ്ചിമാഗ്രാഃ പവിത്രാശ് ച പ്രതിവര്ഷം പ്രകീര്തിതാഃ

കിഴക്കോട്ട് മുഖമുള്ളതും തെക്കേ കരയുള്ളതും, വടക്കിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിച്ച ശുഭപ്രദവുമായതും, പടിഞ്ഞാറ് ആരംഭിക്കുന്നതും, വിശുദ്ധവുമായതും, ഓരോ വർഷവും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നവയുമാണ്.

ആകാശാംഭോനിധിര് യോ ഽസൌ സോമ ഇത്യഭിധീയതേ ആധാരഃ സര്വഭൂതാനാം ദേവാനാമമൃതാകരഃ

ആകാശസമുദ്രം എന്നത് സോമം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതാണ് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ആധാരം, ദേവന്മാർക്കു അമൃതം നൽകുന്ന ഉറവിടം.

അസ്മാത്പ്രവൃത്താ പുണ്യോദാ നദീ ത്വാകാശഗാമിനീ സപ്തമേനാനിലപഥാ പ്രവൃത്താ ചാമൃതോദകാ

അത് മുതൽ ഒഴുകുന്ന പുണ്യജലം നിറഞ്ഞ നദി, ആകാശത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നവയും, ഏഴാമത്തേതായി വായുവിന്റെ പാതയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന അമൃതജലം ഉള്ളതുമാണ്.

സാ ജ്യോതീംഷ്യനുവര്തന്തീ ജ്യോതിര്ഗണനിഷേവിതാ താരാകോടിസഹസ്രാണാം നഭസശ് ച സമായുതാ

അത് പ്രകാശങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നു; പ്രകാശമുള്ള ദേവതകളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു; നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കോടിക്കണക്കിന് കൂട്ടങ്ങളുമായി ആകാശത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

പരിവര്തത്യഹരഹോ യഥാ സോമസ്തഥൈവ സാ ചത്വാര്യശീതിശ് ച തഥാ സഹസ്രാണാം സമുച്ഛ്രിതഃ

പിറവി പിറവിയോടെ ചന്ദ്രൻ എങ്ങനെ ചുറ്റിവരുന്നു, അതുപോലെ അവളും എൺപതിനാലായിരം പ്രാവശ്യം ഉയർന്ന് വരുന്നു.

യോജനാനാം മഹാമേരുഃ ശ്രീകണ്ഠാക്രീഡകോമലഃ തത്രാസീനോ യതഃ ശര്വഃ സാമ്ബഃ സഹ ഗണേശ്വരൈഃ

അത്ര വലിയ മെരു പർവതം, ശ്രീകണ്ഠന്റെ കളിസ്ഥലമെന്നപോലെ മനോഹരമാണ്. അവിടെ ശർവൻ, ആംബയോടും ഗണപതിമാരോടും കൂടെ ഇരിക്കുന്നു.