ശതശൃങ്ഗേ പുരശതം യക്ഷാണാമമിതൌജസാമ് താമ്രാഭേ കാദ്രവേയാണാം വിശാഖേ തു ഗുഹസ്യ വൈ
ശതശൃംഗപർവതത്തിൽ അതിവിശാലശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുടെ നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; താമ്രാഭയിൽ കാദ്രവേയന്മാർ വസിക്കുന്നു; വിശാഖയിൽ ഗുഹയുടെ വാസസ്ഥലമാണ്.
ശ്വേതോദരേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സുപര്ണസ്യ മഹാത്മനഃ പിശാചകേ കുബേരസ്യ ഹരികൂടേ ഹരേര്ഗൃഹമ്
ശ്വേതോദരയിൽ പ്രധാനമുനിമാരും മഹാത്മാവായ സുപർണ്ണനും വസിക്കുന്നു; പിശാചകപർവതത്തിൽ കുബേരന്റെ വാസം; ഹരികൂഠയിൽ ഹരിയുടെ ഭവനമാണ്.
കുമുദേ കിംനരാവാസസ് ത്വ് അഞ്ജനേ ചാരണാലയഃ കൃഷ്ണേ ഗന്ധര്വനിലയഃ പാണ്ഡുരേ പുരസപ്തകമ്
കുമുദപർവതത്തിൽ കിന്നരന്മാരുടെ വാസം; അഞ്ജനയിൽ ചാരണന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം; കൃഷ്ണയിൽ ഗന്ധർവന്മാരുടെ വാസം; പാണ്ഡുരയിൽ ഏഴ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
വിദ്യാധരാണാം വിപ്രേന്ദ്രാ വിശ്വഭോഗസമന്വിതമ് സഹസ്രശിഖരേ ശൈലേ ദൈത്യാനാമുഗ്രകര്മണാമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വിദ്യാധരന്മാർ എല്ലാം അനുഭവസൗഖ്യങ്ങളോടെ അവിടെ വസിക്കുന്നു; സഹസ്രശിഖരപർവതത്തിൽ ഉഗ്രകർമികളായ ദൈത്യന്മാരാണ് വസിക്കുന്നത്.
പുരാണാം തു സഹസ്രാണി സപ്ത ശക്രാരിണാം ദ്വിജാഃ മുകുടേ പന്നഗാവാസഃ പുഷ്പകേതൌ മുനീശ്വരാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ഇന്ദ്രന്റെ ശത്രുക്കളുടെ ഏഴായിരം പഴയ നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; മുകുടപർവതത്തിൽ പന്നഗന്മാരുടെ വാസം; പുഷ്പകേതുവിൽ മഹാമുനിമാരുടെ വാസം.
വൈവസ്വതസ്യ സോമസ്യ വായോര്നാഗാധിപസ്യ ച തക്ഷകേ ചൈവ ശൈലേന്ദ്രേ ചത്വാര്യായതനാനി ച
വൈവസ്വതൻ, സോമൻ, വായു, സർപ്പാധിപൻ, തക്ഷകൻ എന്നിവരുടെ നാലു വാസസ്ഥലങ്ങൾ പർവതാധിപതികളിൽ ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുരുദ്രാണാം ഗുഹസ്യ ച മഹാത്മനഃ കുബേരസ്യ ച സോമസ്യ തഥാന്യേഷാം മഹാത്മനാമ്
ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ, മഹാത്മാവായ ഗുഹ, കുബേരൻ, സോമൻ, മറ്റു മഹാത്മാക്കളും വസിക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
സന്ത്യായതനമുഖ്യാനി മര്യാദാപര്വതേഷ്വപി ശ്രീകണ്ഠാദ്രിഗുഹാവാസീ സര്വാവാസഃ സഹോമയാ
പരിധിപർവതങ്ങളിലും പ്രധാനമായ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്; ശ്രീകണ്ഠൻ ഉമയോടൊപ്പം ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവനും സർവ്വവാസിയുമാണ്.
ശ്രീകണ്ഠസ്യാധിപത്യം വൈ സര്വദേവേശ്വരസ്യ ച അണ്ഡസ്യാസ്യ പ്രവൃത്തിസ്തു ശ്രീകണ്ഠേന ന സംശയഃ
സകലദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ ശ്രീകണ്ഠന്റെ അധികാരവും, ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ശ്രീകണ്ഠനാൽ തന്നെയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അനന്തേശാദയസ്ത്വേവം പ്രത്യേകം ചാണ്ഡപാലകാഃ ചക്രവര്തിന ഇത്യുക്താസ് തതോ വിദ്യേശ്വരാസ്ത്വിഹ
അനന്തൻമാരും മറ്റുള്ളവരും ഓരോരുത്തരും ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ രക്ഷകരാണ്; അവർจัก്രവർത്തികളായി അറിയപ്പെടുന്നു; അതിനുശേഷം വിദ്യേശ്വരന്മാരാണ് ഇവിടെ.
ശ്രീകണ്ഠാധിഷ്ഠിതാന്യത്ര സ്ഥാനാനി ച സമാസതഃ മര്യാദാപര്വതേഷ്വദ്യ ശൃണ്വന്തു പ്രവദാമ്യ് അഹമ്
ശ്രീകണ്ഠൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയും; പരിധിപർവതങ്ങളിൽ അവയെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ശ്രീകണ്ഠാധിഷ്ഠിതം വിശ്വം ചരാചരമിദം ജഗത് കാലാഗ്നിശിവപര്യന്തം കഥം വക്ഷ്യേ സവിസ്തരമ്
ഈ സകല ചലനസ്ഥിരജഗത്തും ശ്രീകണ്ഠൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു; കാലാഗ്നിശിവൻ വരെ ഞാൻ വിശദമായി വിശദീകരിക്കും.
ദേവകൂടേ ഗിരൌ മധ്യേ മഹാകൂടേ സുശോഭനേ ഹേമവൈഡൂര്യമാണിക്യനീലഗോമേദകാന്തിഭിഃ
ദേവകൂടപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ മഹാകൂറ്റയുടെ നടുവിൽ, പൊന്നു, വൈഡൂര്യം, മാണിക്യം, നീലവും ഗോമേദകവും പോലുള്ള കല്ലുകളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നിടം,
തഥാന്യൈര്മണിമുഖ്യൈശ് ച നിര്മിതേ നിര്മലേ ശുഭേ ശാഖാശതസഹസ്രാഢ്യേ സര്വദ്രുമവിഭൂഷിതേ
മറ്റു വിലയേറിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ, നൂറ്റിരുപതിനായിരം ശാഖകളോടെ, എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളാലും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ചമ്പകാശോകപുംനാഗവകുലാസനമണ്ഡിതേ പാരിജാതകസമ്പൂര്ണേ നാനാപക്ഷിഗണാന്വിതേ
ചമ്പകം, അശോകം, പുന്നാഗം, ബകുലം, അസനമെന്നിവ വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, പാരിജാതം നിറഞ്ഞു, വിവിധതരം പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു,
നൈകധാതുശതൈശ്ചിത്രേ വിചിത്രകുസുമാകുലേ നിതമ്ബപുഷ്പസാലമ്ബേന്-ഐകസത്ത്വഗണാന്വിതേ
നൂറുകണക്കിന് ധാതുക്കളാൽ അത്ഭുതകരമായ, പലതരം പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, വശങ്ങളിൽ പൂക്കളാൽ ചാർത്തിയ മാലകളോടെ, വ്യത്യസ്ത ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിമലസ്വാദുപാനീയേന്-ഐകപ്രസ്രവണൈര്യുതേ നിര്ഝരൈഃ കുസുമാകീര്ണൈര് അനേകൈശ് ച വിഭൂഷിതേ
വിമലവും മധുരവും ആയ വെള്ളം ഉഴുകുന്ന ഉറവുകളാൽ, ഒറ്റയൊറ്റ പ്രവാഹങ്ങളാൽ, പൂക്കൾ ചിതറുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളാൽ, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പുഷ്പോഡുപവഹാഭിശ് ച സ്രവന്തീഭിര് അലംകൃതേ സ്നിഗ്ധവര്ണം മഹാമൂലമ് അനേകസ്കന്ധപാദപമ്
പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഒഴുകുന്ന കുളങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, മൃദുലമായ നിറം, വലിയ വേരുകൾ, അനേകം തണ്ടുകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.
രമ്യം ഹ്യവിരലച്ഛായം ദശയോജനമണ്ഡലമ് തത്ര ഭൂതവനം നാമ നാനാഭൂതഗണാലയമ്
വളരെ മനോഹരവും, ഇടവിടാതെ തണലുള്ളതുമായ, പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള വൃത്താകൃതിയിൽ, അവിടെ ഭൂതവനം എന്ന പേരിലുള്ള, വിവിധ ജീവികളുടെ വാസസ്ഥലമായ ഒരു കാട് ഉണ്ട്.
മഹാദേവസ്യ ദേവസ്യ ശങ്കരസ്യ മഹാത്മനഃ ദീപ്തമായതനം തത്ര മഹാമണിവിഭൂഷിതമ്
അവിടെ മഹാദേവൻ, ശങ്കരൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ പ്രകാശമുള്ള ആലയം, വലിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഹേമപ്രാകാരസംയുക്തം മണിതോരണമണ്ഡിതമ് സ്ഫാടികൈശ് ച വിചിത്രൈശ് ച ഗോപുരൈശ് ച സമന്വിതമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മതിലുകളും, രത്നങ്ങളാൽ ചാര്ത്തിയ വാതിലുകളും, അത്ഭുതകരമായ സ്ഫടിക ഗോപുരങ്ങളുമാണ് അവിടെയുള്ളത്.
സിംഹാസനൈര്മണിമയൈഃ ശുഭാസ്തരണസംയുതൈഃ ക്ഷിതാവിതസ്തതഃ സമ്യക് ശര്വേണാധിഷ്ഠിതൈഃ ശുഭൈഃ
മണികളാൽ നിർമ്മിച്ച സിംഹാസനങ്ങൾ, ശുഭമായ തൂവാലകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്നു, നിലത്ത് പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളതും, ശർവ്വൻ അവയിൽ ഇരിക്കുന്നതുമാണ്.
അമ്ലാനമാലാനിചിതൈര് നാനാവര്ണൈര് ഗൃഹോത്തമൈഃ മണ്ഡപൈഃ സുവിചിത്രൈസ് തു സ്ഫാടികസ്തമ്ഭസംയുതൈഃ
ചിരകാലം ഉണങ്ങാത്ത പൂമാലകൾ, വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള ഭവനങ്ങൾ, സ്ഫടികത്തൂണുകളുള്ള മനോഹരമായ മണ്ടപങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.
സംയുതം സര്വഭൂതേന്ദ്രൈര് ബ്രഹ്മേന്ദ്രോപേന്ദ്രപൂജിതൈഃ വരാഹഗജസിംഹര്ക്ഷശാര്ദൂലകരഭാനനൈഃ
എല്ലാ ജീവികളുടെ അധിപന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും ആരാധിക്കുന്നതും, വരാഹം, ആന, സിംഹം, കരടി, കടുവ, ഒട്ടകം, കുരങ്ങ് എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഗൃധ്രോലൂകമുഖൈശ്ചാന്യൈര് മൃഗോഷ്ട്രാജമുഖൈരപി പ്രമഥൈര്വിവിധൈഃ സ്ഥൂലൈര് ഗിരികൂടോപമൈഃ ശുഭൈഃ
കഴുകൻ, ആണ്ടിക്കുരുവി മുഖമുള്ളവരും, മാൻ, ഒട്ടകം മുഖമുള്ളവരും, വിവിധതരം പ്രമഥന്മാർ, മലശിഖരങ്ങൾ പോലെയുള്ള വലിയവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
കരാലൈര്ഹരികേശൈശ് ച രോമശൈശ് ച മഹാഭുജൈഃ നാനാവര്ണാകൃതിധരൈര് നാനാസംസ്ഥാനസംസ്ഥിതൈഃ
ഭയങ്കരമായ, പച്ചനിറമുള്ള മുടിയുള്ള, രോമമുള്ള, വലിയ കൈകളുള്ള, വിവിധ നിറത്തിലും രൂപത്തിലും, പലവിധ ഭാവങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
ദീപ്താസ്യൈര് ദീപ്തചരിതൈര് നന്ദീശ്വരമുഖൈഃ ശുഭൈഃ ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുസംകാശൈര് അണിമാദിഗുണാന്വിതൈഃ
പ്രകാശമുള്ള മുഖങ്ങളുള്ള, മഹത്വമുള്ള പ്രവർത്തികളുള്ള, നന്ദീശ്വരന്മാർ, ബ്രഹ്മാവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും വിഷ്ണുവിനെയും പോലെ, അണിമാദി ശക്തികൾ ഉള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
അശൂന്യമമരൈര്നിത്യം മഹാപരിഷദൈസ് തഥാ തത്ര ഭൂതപതേര്ദേവാഃ പൂജാം നിത്യം പ്രയുഞ്ജതേ
അവിടം ദേവന്മാരുടെയും മഹാസഭകളുടെയും സാന്നിധ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ ഭൂതപതിയായ ദൈവത്തെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു.
ഝര്ഝരൈഃ ശങ്ഖപടഹൈര് ഭേരീഡിണ്ഡിമഗോമുഖൈഃ ലലിതാവസിതോദ്ഗീതൈര് വൃത്തവല്ഗിതഗര്ജിതൈഃ
ജർജരം, ശംഖം, പടഹം, ഭേരി, ഡിണ്ഡിമം, ഗോമുഖം എന്നിവയുടെ ശബ്ദത്തോടും, മനോഹരമായ സംഗീതത്തോടും, ലളിതമായ പാട്ടുകളോടും, അളവുള്ള ഉച്ചാരണമുള്ള ഗർജ്ജനങ്ങളോടും കൂടി,
പൂജിതോ വൈ മഹാദേവഃ പ്രമഥൈഃ പ്രമഥേശ്വരഃ സിദ്ധര്ഷിദേവഗന്ധര്വൈര് ബ്രഹ്മണാ ച മഹാത്മനാ
അങ്ങനെ മഹാദേവൻ, പ്രമഥേശ്വരൻ, പ്രമഥന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവുൾപ്പെടെ എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നു.