ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്താ വനേഷു വനവാസിനഃ അസംഖ്യാതാ മയാപ്യത്ര വക്തും നോ വിസ്തരേണ തു
ഇങ്ങനെ, സംക്ഷിപ്തമായി ഞാൻ വനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരെ വിവരിച്ചു; അവർ അനേകമാണ്, ഞാൻ പോലും അവരെ മുഴുവനായി വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
ശിതാന്തശിഖരേ ശക്രഃ പാരിജാതവനേ ശുഭേ തസ്യ പ്രാച്യാം കുമുദാദ്രികൂടോ ഽസൌ ബഹുവിസ്തരഃ
ശിതാന്തശിഖരത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ പാരിജാതവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അതിന്റെ കിഴക്കോട്ട് വിശാലമായ കുമുദപർവ്വതനിരയുണ്ട്.
അഷ്ടൌ പുരാണ്യുദീര്ണാനി ദാനവാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ സുവര്ണകോടരേ പുണ്യേ രാക്ഷസാനാം മഹാത്മനാമ്
അവിടെ ദാനവന്മാരുടെ എട്ട് പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ടായി; പുണ്യമായ സുവർണകോടരത്തിൽ മഹാത്മാക്കളായ രാക്ഷസന്മാർ വസിക്കുന്നു.
നീലകാനാം പുരാണ്യാഹുര് അഷ്ടഷഷ്ടിര്ദ്വിജോത്തമാഃ മഹാനീലേ ഽപി ശൈലേന്ദ്രേ പുരാണി ദശ പഞ്ച ച
നീലകന്മാരുടെ അറുപത്തിയെട്ട് പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; മഹാനീലപർവ്വതാധിപനിൽ പതിനഞ്ച് പുരാതന നഗരങ്ങളും ഉണ്ട്.
ഹയാനനാനാം മുഖ്യാനാം കിന്നരാണാം ച സുവ്രതാഃ വേണുസൌധേ മഹാശൈലേ വിദ്യാധരപുരത്രയമ്
നന്മയുള്ളവരേ, കുതിരമുഖങ്ങളുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും പ്രധാനികളിൽ, വലിയ പർവതമായ വേണുസൗധത്തിൽ, വിദ്യാധരന്മാർക്ക് മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
വൈകുണ്ഠേ ഗരുഡഃ ശ്രീമാന് കരഞ്ജേ നീലലോഹിതഃ വസുധാരേ വസൂനാം തു നിവാസഃ പരികീര്തിതഃ
വൈകുണ്ഠത്തിൽ മഹത്വമുള്ള ഗരുഡൻ വസിക്കുന്നു; കരഞ്ജയിൽ നീലലോഹിതൻ; വസുധാരയിൽ വസുക്കളുടെ വാസസ്ഥലമെന്ന് പറയുന്നു.
രത്നധാരേ ഗിരിവരേ സപ്തര്ഷീണാം മഹാത്മനാമ് സപ്തസ്ഥാനാനി പുണ്യാനി സിദ്ധാവാസയുതാനി ച
രത്നധാര എന്ന ഉന്നതപർവതത്തിൽ മഹാത്മാക്കളായ സപ്തർഷിമാർ വസിക്കുന്നു; അവിടെ സിദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള ഏഴ് പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്.
മഹത്പ്രജാപതേഃ സ്ഥാനമ് ഏകശൃങ്ഗേ നഗോത്തമേ ഗജശൈലേ തു ദുര്ഗാദ്യാഃ സുമേധേ വസവസ് തഥാ
മഹാപ്രജാപതിയുടെ വലിയ വാസസ്ഥലം ഏകശൃംഗ എന്ന ഉന്നതപർവതത്തിൽ ആണ്; ഗജശൈലയിൽ ദുർഗാദി ദേവതകളും, ബുദ്ധിമാൻമാരായ വസുക്കളും വസിക്കുന്നു.
ആദിത്യാശ് ച തഥാ രുദ്രാഃ കൃതാവാസാസ്തഥാശ്വിനൌ അശീതിര്ദേവപുര്യസ്തു ഹേമകക്ഷേ നഗോത്തമേ
അദിത്യന്മാരും രുദ്രന്മാരും അവിടം വാസം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; അശ്വിനികളും അതുപോലെ; ഹേമകക്ഷേ എന്ന ഉന്നതപർവതത്തിൽ എൺപതു ദേവനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സുനീലേ രക്ഷസാം വാസാഃ പഞ്ചകോടിശതാനി ച പഞ്ചകൂടേ പുരാണ്യാസന് പഞ്ചകോടിപ്രമാണതഃ
സുനീലപർവതത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്, അഞ്ഞൂറ്റി കോടി എണ്ണം; പഞ്ചകൂഠയിൽ പഴയ നഗരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഓരോന്നും അഞ്ഞൂറ്റി കോടി വലിപ്പമുള്ളത്.
ശതശൃങ്ഗേ പുരശതം യക്ഷാണാമമിതൌജസാമ് താമ്രാഭേ കാദ്രവേയാണാം വിശാഖേ തു ഗുഹസ്യ വൈ
ശതശൃംഗപർവതത്തിൽ അതിവിശാലശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുടെ നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; താമ്രാഭയിൽ കാദ്രവേയന്മാർ വസിക്കുന്നു; വിശാഖയിൽ ഗുഹയുടെ വാസസ്ഥലമാണ്.
ശ്വേതോദരേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സുപര്ണസ്യ മഹാത്മനഃ പിശാചകേ കുബേരസ്യ ഹരികൂടേ ഹരേര്ഗൃഹമ്
ശ്വേതോദരയിൽ പ്രധാനമുനിമാരും മഹാത്മാവായ സുപർണ്ണനും വസിക്കുന്നു; പിശാചകപർവതത്തിൽ കുബേരന്റെ വാസം; ഹരികൂഠയിൽ ഹരിയുടെ ഭവനമാണ്.
കുമുദേ കിംനരാവാസസ് ത്വ് അഞ്ജനേ ചാരണാലയഃ കൃഷ്ണേ ഗന്ധര്വനിലയഃ പാണ്ഡുരേ പുരസപ്തകമ്
കുമുദപർവതത്തിൽ കിന്നരന്മാരുടെ വാസം; അഞ്ജനയിൽ ചാരണന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം; കൃഷ്ണയിൽ ഗന്ധർവന്മാരുടെ വാസം; പാണ്ഡുരയിൽ ഏഴ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
വിദ്യാധരാണാം വിപ്രേന്ദ്രാ വിശ്വഭോഗസമന്വിതമ് സഹസ്രശിഖരേ ശൈലേ ദൈത്യാനാമുഗ്രകര്മണാമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വിദ്യാധരന്മാർ എല്ലാം അനുഭവസൗഖ്യങ്ങളോടെ അവിടെ വസിക്കുന്നു; സഹസ്രശിഖരപർവതത്തിൽ ഉഗ്രകർമികളായ ദൈത്യന്മാരാണ് വസിക്കുന്നത്.
പുരാണാം തു സഹസ്രാണി സപ്ത ശക്രാരിണാം ദ്വിജാഃ മുകുടേ പന്നഗാവാസഃ പുഷ്പകേതൌ മുനീശ്വരാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ഇന്ദ്രന്റെ ശത്രുക്കളുടെ ഏഴായിരം പഴയ നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; മുകുടപർവതത്തിൽ പന്നഗന്മാരുടെ വാസം; പുഷ്പകേതുവിൽ മഹാമുനിമാരുടെ വാസം.
വൈവസ്വതസ്യ സോമസ്യ വായോര്നാഗാധിപസ്യ ച തക്ഷകേ ചൈവ ശൈലേന്ദ്രേ ചത്വാര്യായതനാനി ച
വൈവസ്വതൻ, സോമൻ, വായു, സർപ്പാധിപൻ, തക്ഷകൻ എന്നിവരുടെ നാലു വാസസ്ഥലങ്ങൾ പർവതാധിപതികളിൽ ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുരുദ്രാണാം ഗുഹസ്യ ച മഹാത്മനഃ കുബേരസ്യ ച സോമസ്യ തഥാന്യേഷാം മഹാത്മനാമ്
ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ, മഹാത്മാവായ ഗുഹ, കുബേരൻ, സോമൻ, മറ്റു മഹാത്മാക്കളും വസിക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
സന്ത്യായതനമുഖ്യാനി മര്യാദാപര്വതേഷ്വപി ശ്രീകണ്ഠാദ്രിഗുഹാവാസീ സര്വാവാസഃ സഹോമയാ
പരിധിപർവതങ്ങളിലും പ്രധാനമായ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്; ശ്രീകണ്ഠൻ ഉമയോടൊപ്പം ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവനും സർവ്വവാസിയുമാണ്.
ശ്രീകണ്ഠസ്യാധിപത്യം വൈ സര്വദേവേശ്വരസ്യ ച അണ്ഡസ്യാസ്യ പ്രവൃത്തിസ്തു ശ്രീകണ്ഠേന ന സംശയഃ
സകലദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ ശ്രീകണ്ഠന്റെ അധികാരവും, ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ശ്രീകണ്ഠനാൽ തന്നെയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അനന്തേശാദയസ്ത്വേവം പ്രത്യേകം ചാണ്ഡപാലകാഃ ചക്രവര്തിന ഇത്യുക്താസ് തതോ വിദ്യേശ്വരാസ്ത്വിഹ
അനന്തൻമാരും മറ്റുള്ളവരും ഓരോരുത്തരും ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ രക്ഷകരാണ്; അവർจัก്രവർത്തികളായി അറിയപ്പെടുന്നു; അതിനുശേഷം വിദ്യേശ്വരന്മാരാണ് ഇവിടെ.
ശ്രീകണ്ഠാധിഷ്ഠിതാന്യത്ര സ്ഥാനാനി ച സമാസതഃ മര്യാദാപര്വതേഷ്വദ്യ ശൃണ്വന്തു പ്രവദാമ്യ് അഹമ്
ശ്രീകണ്ഠൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയും; പരിധിപർവതങ്ങളിൽ അവയെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ശ്രീകണ്ഠാധിഷ്ഠിതം വിശ്വം ചരാചരമിദം ജഗത് കാലാഗ്നിശിവപര്യന്തം കഥം വക്ഷ്യേ സവിസ്തരമ്
ഈ സകല ചലനസ്ഥിരജഗത്തും ശ്രീകണ്ഠൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു; കാലാഗ്നിശിവൻ വരെ ഞാൻ വിശദമായി വിശദീകരിക്കും.
ദേവകൂടേ ഗിരൌ മധ്യേ മഹാകൂടേ സുശോഭനേ ഹേമവൈഡൂര്യമാണിക്യനീലഗോമേദകാന്തിഭിഃ
ദേവകൂടപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ മഹാകൂറ്റയുടെ നടുവിൽ, പൊന്നു, വൈഡൂര്യം, മാണിക്യം, നീലവും ഗോമേദകവും പോലുള്ള കല്ലുകളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നിടം,
തഥാന്യൈര്മണിമുഖ്യൈശ് ച നിര്മിതേ നിര്മലേ ശുഭേ ശാഖാശതസഹസ്രാഢ്യേ സര്വദ്രുമവിഭൂഷിതേ
മറ്റു വിലയേറിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ, നൂറ്റിരുപതിനായിരം ശാഖകളോടെ, എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളാലും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ചമ്പകാശോകപുംനാഗവകുലാസനമണ്ഡിതേ പാരിജാതകസമ്പൂര്ണേ നാനാപക്ഷിഗണാന്വിതേ
ചമ്പകം, അശോകം, പുന്നാഗം, ബകുലം, അസനമെന്നിവ വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, പാരിജാതം നിറഞ്ഞു, വിവിധതരം പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു,
നൈകധാതുശതൈശ്ചിത്രേ വിചിത്രകുസുമാകുലേ നിതമ്ബപുഷ്പസാലമ്ബേന്-ഐകസത്ത്വഗണാന്വിതേ
നൂറുകണക്കിന് ധാതുക്കളാൽ അത്ഭുതകരമായ, പലതരം പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, വശങ്ങളിൽ പൂക്കളാൽ ചാർത്തിയ മാലകളോടെ, വ്യത്യസ്ത ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിമലസ്വാദുപാനീയേന്-ഐകപ്രസ്രവണൈര്യുതേ നിര്ഝരൈഃ കുസുമാകീര്ണൈര് അനേകൈശ് ച വിഭൂഷിതേ
വിമലവും മധുരവും ആയ വെള്ളം ഉഴുകുന്ന ഉറവുകളാൽ, ഒറ്റയൊറ്റ പ്രവാഹങ്ങളാൽ, പൂക്കൾ ചിതറുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളാൽ, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പുഷ്പോഡുപവഹാഭിശ് ച സ്രവന്തീഭിര് അലംകൃതേ സ്നിഗ്ധവര്ണം മഹാമൂലമ് അനേകസ്കന്ധപാദപമ്
പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഒഴുകുന്ന കുളങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, മൃദുലമായ നിറം, വലിയ വേരുകൾ, അനേകം തണ്ടുകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.
രമ്യം ഹ്യവിരലച്ഛായം ദശയോജനമണ്ഡലമ് തത്ര ഭൂതവനം നാമ നാനാഭൂതഗണാലയമ്
വളരെ മനോഹരവും, ഇടവിടാതെ തണലുള്ളതുമായ, പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള വൃത്താകൃതിയിൽ, അവിടെ ഭൂതവനം എന്ന പേരിലുള്ള, വിവിധ ജീവികളുടെ വാസസ്ഥലമായ ഒരു കാട് ഉണ്ട്.
മഹാദേവസ്യ ദേവസ്യ ശങ്കരസ്യ മഹാത്മനഃ ദീപ്തമായതനം തത്ര മഹാമണിവിഭൂഷിതമ്
അവിടെ മഹാദേവൻ, ശങ്കരൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ പ്രകാശമുള്ള ആലയം, വലിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.