ചതുര്വര്ണഃ സസൌവര്ണോ മേരുശ്ചോര്ധ്വായതഃ സ്മൃതഃ വൃത്താകൃതിപരീണാഹശ് ചതുരസ്രഃ സമുത്ഥിതഃ
നാല് നിറങ്ങളോടും പൊന്നുപോലെയുള്ള കാന്തിയോടും കൂടിയ മെരു പർവതം ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നവനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ളവനും നാലു വശങ്ങളുള്ളവനും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
നീലശ് ച വൈഡൂര്യമയഃ ശ്വേതഃ ശുക്ലോ ഹിരണ്മയഃ മയൂരബര്ഹവര്ണസ്തു ശാതകുംഭസ് ത്രിശൃങ്ഗവാന്
അത് നീലനിറമുള്ളതും വൈഡൂര്യത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതും വെള്ളയും പ്രകാശമുള്ളതും പൊന്നുപോലെയും മയിലിന്റെ വാലുപോലെയും നിറമുള്ളതും മൂന്നു കൊമ്പുകളുള്ളതും മഞ്ഞുപൊന്നിൽ നിന്നുണ്ടായതുമാണ്.
ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്താഃ പുനഃ ശൃണു ഗിരീശ്വരാന് മന്ദരോ ദേവകൂടശ് ച പൂര്വസ്യാം ദിശി പര്വതൌ
ഇങ്ങനെ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞുവെച്ചു. ഇനി വീണ്ടും കേൾക്കൂ, മഹാപർവതങ്ങളെക്കുറിച്ച്: കിഴക്കേ ദിക്കിൽ മന്ദരവും ദേവകൂടവും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പർവതങ്ങളുണ്ട്.
കൈലാസോ ഗന്ധമാദശ് ച ഹേമവാംശ്ചൈവ പര്വതൌ പൂര്വതശ് ചായതാവേതാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ
കൈലാസും ഗന്ധമാദനവും ഹേമവാനും കിഴക്കേ ദിക്കിൽ സമുദ്രത്തിനകത്ത് നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പർവതങ്ങളാണ്.
നിഷധഃ പാരിയാത്രശ് ച ദ്വാവേതൌ വരപര്വതൌ യഥാ പൂര്വൌ തഥാ യാമ്യാവ് ഏതൌ പശ്ചിമതഃ ശ്രിതൌ
നിഷധയും പാർയാത്രവും രണ്ട് ഉത്തമപർവതങ്ങളാണ്; മുൻപറഞ്ഞവ കിഴക്കോട്ട് ഉള്ളപോലെ, ഇവ രണ്ടും തെക്കും പടിഞ്ഞാറും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ത്രിശൃങ്ഗോ ജാരുചിശ്ചൈവ ഉത്തരൌ വരപര്വതൌ പൂര്വതശ് ചായതാവേതാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ
തൃശൃംഗവും ജാരുചിയും വടക്കേ ദിക്കിലെ മഹാപർവതങ്ങളാണ്; ഇവ രണ്ടും കിഴക്കോട്ട് നീണ്ടുനിൽക്കുകയും സമുദ്രത്തിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
മര്യാദാപര്വതാന് ഏതാന് അഷ്ടാവാഹുര്മനീഷിണഃ യോ ഽസൌ മേരുര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രാംശുഃ കനകപര്വതഃ
ഈ എട്ട് പർവതങ്ങളെയാണ് ജ്ഞാനികൾ അതിരുപർവതങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; ആ മെരുവാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉയർന്ന പൊൻപർവതം.
തസ്യ പാദാസ്തു ചത്വാരശ് ചതുര്ദിക്ഷു നഗോത്തമാഃ യൈര്വിഷ്ടബ്ധാ ന ചലതി സപ്തദ്വീപവതീ മഹീ
അതിനുള്ള നാലു വലിയ കൊടുമുടികൾ നാലു ദിക്കുകളിലുമുണ്ട്; അവകൊണ്ട് ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ദശയോജനസാഹസ്രമ് ആയാമസ് തേഷു പഠ്യതേ പൂര്വേ തു മന്ദരോ നാമ ദക്ഷിണേ ഗന്ധമാദനഃ
ഇവയിൽ ഓരോന്നിനും പത്ത് ആയിരം യോജന ദൈർഘ്യമുണ്ട്; കിഴക്കോട്ട് മന്ദര എന്ന പേരിലുള്ളതും തെക്കോട്ട് ഗന്ധമാദനവുമാണ്.
വിപുലഃ പശ്ചിമേ പാര്ശ്വേ സുപാര്ശ്വശ്ചോത്തരേ സ്മൃതഃ മഹാവൃക്ഷാഃ സമുത്പന്നാശ് ചത്വാരോ ദ്വീപകേതവഃ
പടിഞ്ഞാറ് വിപുലയും വടക്കോട്ട് സുപാർശ്വവുമാണ്; അവിടങ്ങളിൽ നാലു വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ വളർന്നിരിക്കുന്നു, അവയാണ് ദ്വീപുകളുടെ പതാകകൾ.
മന്ദരസ്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗേ മഹാവൃക്ഷഃ സകേതുരാട് പ്രലമ്ബശാഖാശിഖരഃ കദമ്ബശ് ചൈത്യപാദപഃ
മന്ദരപർവതത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ വലിയ വൃക്ഷമായ കെതുരാട് വളർന്നിരിക്കുന്നു, അതിന് നീണ്ട ശാഖകളും കൂടെ കടംബമെന്ന പുണ്യവൃക്ഷവും ഉണ്ട്.
ദക്ഷിണസ്യാപി ശൈലസ്യ ശിഖരേ ദേവസേവിതാ ജമ്ബൂഃ സദാ പുണ്യഫലാ സദാ മാല്യോപശോഭിതാ
തെക്കേ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലായി, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന ജംബൂവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് എല്ലായ്പ്പോഴും പുണ്യഫലവും മാലകളാൽ അലങ്കരണമുമുണ്ട്.
സകേതുര് ദക്ഷിണേ ദ്വീപേ ജമ്ബൂര്ലോകേഷു വിശ്രുതാ വിപുലസ്യാപി ശൈലസ്യ പശ്ചിമേ ച മഹാത്മനഃ
തെക്കേ ദ്വീപിൽ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ ജംബൂവൃക്ഷം ഉണ്ട്; പടിഞ്ഞാറേ മഹാപർവതമായ വിപുലയുടെ മുകളിലും അതുണ്ട്.
സംജാതഃ ശിഖരേ ഽശ്വത്ഥഃ സ മഹാന് ചൈത്യപാദപഃ സുപാര്ശ്വസ്യോത്തരസ്യാപി ശൃങ്ഗേ ജാതോ മഹാദ്രുമഃ
അവയുടെ കൊടുമുടിയിൽ വലിയ അശ്വത്ത്വം, പുണ്യവൃക്ഷം, വളർന്നിരിക്കുന്നു; വടക്കേ സുപാർശ്വയുടെ കൊടുമുടിയിലും വലിയ വൃക്ഷം ഉണ്ട്.
ന്യഗ്രോധോ വിപുലസ്കന്ധോ ഽനേകയോജനമണ്ഡലഃ തേഷാം ചതുര്ണാം വക്ഷ്യാമി ശൈലേന്ദ്രാണാം യഥാക്രമമ്
വിപുലമായ തണ്ടുള്ള, അനേകം യോജനവ്യാപ്തിയുള്ള വലിയ ആൽവൃക്ഷം അവിടെയുണ്ട്; ഈ നാലു മഹാപർവതങ്ങളെ ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം.
അമാനുഷ്യാണി രമ്യാണി സര്വകാലര്തുകാനി ച മനോഹരാണി ചത്വാരി ദേവക്രീഡനകാനി ച
അവിടെ ദൈവങ്ങൾ കളിക്കുന്ന നാലു മനോഹരമായ, അമാനുഷികമായ, എല്ലാകാലത്തും ആകർഷകമായ വിനോദഭൂമികൾ ഉണ്ട്.
വനാനി വൈ ചതുര്ദിക്ഷു നാമതസ്തു നിബോധത പൂര്വേ ചൈത്രരഥം നാമ ദക്ഷിണേ ഗന്ധമാദനമ്
നാലു ദിക്കുകളിലുമുള്ള വനങ്ങളുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ: കിഴക്കോട്ട് ചൈത്രരഥം, തെക്കോട്ട് ഗന്ധമാദനം.
വൈഭ്രാജം പശ്ചിമേ വിദ്യാദ് ഉത്തരേ സവിതുര്വനമ് മിത്രേശ്വരം തു പൂര്വേ തു ഷഷ്ഠേശ്വരമ് അതഃ പരമ്
പടിഞ്ഞാറ് വൈഭ്രാജം, വടക്കോട്ട് സവിതൃവനം; കിഴക്കോട്ട് മിത്രേശ്വരം, പിന്നെ ഷഷ്ഠേശ്വരം.
വര്യേശ്വരം പശ്ചിമേ തു ഉത്തരേ ചാമ്രകേശ്വരമ് മഹാസരാംസി ച തഥാ ചത്വാരി മുനിപുങ്ഗവാഃ
പടിഞ്ഞാറ് വാര്യേശ്വരനും വടക്കോട്ട് ആമ്രകേശ്വരനും ഉണ്ട്. അതുപോലെ, മഹർഷിമാരേ, നാലു വലിയ തടാകങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
യത്ര ക്രീഡന്തി മുനയഃ പര്വതേഷു വനേഷു ച അരുണോദം സരഃ പൂര്വം ദക്ഷിണം മാനസം സ്മൃതമ്
അവിടെ മഹർഷിമാർ മലകളിലും കാടുകളിലും സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട് അരുണോദം എന്ന തടാകവും, തെക്കോട്ട് മാനസം എന്ന തടാകവും അറിയപ്പെടുന്നു.
സിതോദം പശ്ചിമസരോ മഹാഭദ്രം തഥോത്തരമ് ശാഖസ്യ ദക്ഷിണേ ക്ഷേത്രം വിശാഖസ്യ ച പശ്ചിമേ
പടിഞ്ഞാറ് സിതോദം എന്ന തടാകവും, വടക്കോട്ട് മഹാഭദ്രം എന്നതും ഉണ്ട്. ശാഖയുടെ സ്ഥലം തെക്കോട്ട്, വിശാഖയുടെ സ്ഥലം പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഉത്തരേ നൈഗമേയസ്യ കുമാരസ്യ ച പൂര്വതഃ അരുണോദസ്യ പൂര്വേണ ശൈലേന്ദ്രാ നാമതഃ സ്മൃതാഃ
വടക്കോട്ട് നൈഗമേയന്റെ പ്രദേശവും, കിഴക്കോട്ട് കുമാരന്റെ പ്രദേശവും ഉണ്ട്. അരുണോദത്തിന്റെ കിഴക്കോട്ട് ശൈലേന്ദ്രം എന്ന പേരിലുള്ള മലകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
താംസ്തു സംക്ഷേപതോ വക്ഷ്യേ ന ശക്യം വിസ്തരേണ തു സിതാന്തശ് ച കുരണ്ഡശ് ച കുരരശ്ചാചലോത്തമഃ
അവയെല്ലാം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം; വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല. സിതാന്തം, കുറണ്ടം, കുറരം, അതുപോലെ ഉത്തമമായ അചലമലയും അവിടെയുണ്ട്.
വികരോ മണിശൈലശ് ച വൃക്ഷവാംശ്ചാചലോത്തമഃ മഹാനീലോ ഽഥ രുചകഃ സബിന്ദുര്ദര്ദുരസ് തഥാ
വികാര, മണിശൈല, വൃക്ഷവാൻ, ഉത്തമമായ അചലമല, മഹാനീല, രുചക, സബിന്ദു, ദർദുരം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
വേണുമാംശ് ച സമേഘശ് ച നിഷധോ ദേവപര്വതഃ ഇത്യേതേ പര്വതവരാ ഹ്യ് അന്യേ ച ഗിരയസ് തഥാ
വേണുമാൻ, സമേഘ, നിഷധ, ദൈവികമായ മല എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട മലകൾ. ഇതുപോലെ മറ്റു മലകളും അവിടെയുണ്ട്.
പൂര്വേണ മന്ദരസ്യൈതേ സിദ്ധാവാസാ ഉദാഹൃതാഃ തേഷു തേഷു ഗിരീന്ദ്രേഷു ഗുഹാസു ച വനേഷു ച
മന്ദരമലയുടെ കിഴക്കോട്ട് ഇവയെല്ലാം സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്. അവിടത്തെ ഓരോ വലിയ മലകളിലും ഗുഹകളിലും കാടുകളിലും,
രുദ്രക്ഷേത്രാണി ദിവ്യാനി വിഷ്ണോര്നാരായണസ്യ ച സരസോ മാനസസ്യേഹ ദക്ഷിണേന മഹാചലാഃ
അവിടെ ദിവ്യമായ രുദ്രക്ഷേത്രങ്ങളും, വിഷ്ണുവിന്റെയും നാരായണന്റെയും സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്. മാനസസരസ്സിന്റെ തെക്കോട്ട് വലിയ മലകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
യേ കീര്ത്യമാനാസ്താന്സര്വാന് സംക്ഷിപ്യ പ്രവദാമ്യഹമ് ശൈലശ് ച വിശിരാശ്ചൈവ ശിഖരശ്ചാചലോത്തമഃ
ഇവയെല്ലാം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം: ശൈല, വിശിര, ശിഖര, ഉത്തമമായ അചലമല എന്നിവയാണ്.
ഏകശൃങ്ഗോ മഹാശൂലോ ഗജശൈലഃ പിശാചകഃ പഞ്ചശൈലോ ഽഥ കൈലാസോ ഹിമവാംശ്ചാചലോത്തമഃ
ഏകശൃംഗ, മഹാശൂല, ഗജശൈല, പിശാചക, അഞ്ചുമല, കൈലാസം, ഉത്തമമായ ഹിമവാൻ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
ഇത്യേതേ ദേവചരിതാ ഉത്കടാഃ പര്വതോത്തമാഃ തേഷു തേഷു ച സര്വേഷു പര്വതേഷു വനേഷു ച
ഇവയാണ് ദൈവികമായും ഉന്നതമായും പ്രശസ്തമായ മലകൾ. അവിടത്തെ ഓരോ മലകളിലും കാടുകളിലും,