ലിങ്ഗപുരാണമ്

യശ്ചാഭിമാനീ ഭഗവാന് ഭവാത്മാ പൈതാമഹോ വഹ്നിരസുഃ പ്രജാനാമ് സ്വാഹാ ച തസ്മാത്സുഷുവേ സുതാനാം ത്രയം ത്രയാണാം ജഗതാം ഹിതായ

സ്വയംഭുവായ ഭഗവാൻ, ഭവന്റെ ആത്മാവും, പിതാമഹനും, അഗ്നിയും, ജീവികളുടെ പ്രാണനും, സ്വാഹയിൽ നിന്ന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ക്ഷേമത്തിനായി.

പവമാനഃ പാവകശ് ച ശുചിരഗ്നിശ് ച തേ സ്മൃതാഃ നിര്മഥ്യഃ പവമാനസ്തു വൈദ്യുതഃ പാവകഃ സ്മൃതഃ

പവമാനൻ, പാവകൻ, ശുചി — ഇവ അഗ്നികൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; പവമാനൻ ഉരസലിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നതും, പാവകൻ വൈദ്യുത അഗ്നിയുമാണ്.

ശുചിഃ സൌരസ്തു വിജ്ഞേയഃ സ്വാഹാപുത്രാസ്ത്രയസ്തു തേ പുത്രൈഃ പൌത്രൈസ്ത്വിഹൈതേഷാം സംഖ്യാ സംക്ഷേപതഃ സ്മൃതാ

ശുചി സൂര്യനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവനാണ്; ഇവ മൂവരും സ്വാഹയുടെ പുത്രന്മാരാണ്. അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മുമ്മക്കളെയും ഇവിടെ സംക്ഷിപ്തമായി പറയപ്പെടുന്നു.

വിസൃജ്യ സപ്തകം ചാദൌ ചത്വാരിംശന്നവൈവ ച ഇത്യേതേ വഹ്നയഃ പ്രോക്താഃ പ്രണീയന്തേ ഽധ്വരേഷു ച

ആദ്യത്തിൽ ഏഴു വിഭാഗവും നാല്പത്തൊമ്പതും ഒൻപതും വിട്ട് വച്ച്, യാഗങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന അഗ്നികൾ ഇവയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

സര്വേ തപസ്വിനസ്ത്വേതേ സര്വേ വ്രതഭൃതഃ സ്മൃതാഃ പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ സര്വേ രുദ്രാത്മകാഃ സ്മൃതാഃ

ഇവരൊക്കെയും തപസ്സുകാരും വ്രതം പാലിക്കുന്നവരും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഇവർ എല്ലാവരും സകല ജീവികളുടെ അധിപതികളും, എല്ലാവരും രുദ്രസ്വഭാവമുള്ളവരായും അറിയപ്പെടുന്നു.

അയജ്വാനശ് ച യജ്വാനഃ പിതരഃ പ്രീതിമാനസാഃ അഗ്നിഷ്വാത്താശ് ച യജ്വാനഃ ശേഷാ ബര്ഹിഷദഃ സ്മൃതാഃ

യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവരും ചെയ്യുന്നവരും പിതാക്കന്മാരാണ്, സന്തോഷം നിറഞ്ഞവർ; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരെ അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ എന്നും, ശേഷിച്ചവരെ ബർഹിഷദ്മാർ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

മേനാം തു മാനസീം തേഷാം ജനയാമാസ വൈ സ്വധാ അഗ്നിഷ്വാത്താത്മജാ മേനാ മാനസീ ലോകവിശ്രുതാ

സ്വധാ അഗ്നിഷ്വാത്ത വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകളായ മേനയെ പ്രസവിച്ചു; ലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധയായ മേന മനസ്സിൽ ജനിച്ചവളാണ്.

അസൂത മേനാ മൈനാകം ക്രൌഞ്ചം തസ്യാനുജാമുമാമ് ഗങ്ഗാം ഹൈമവതീം ജജ്ഞേ ഭവാങ്ഗാശ്ലേഷപാവനീമ്

മേന മൈനാകനും ക്രൗഞ്ചനും അവരുടെ സഹോദരിയായ ഉമയെയും പ്രസവിച്ചു; ഹിമവതിന്റെ മകളായ ഗംഗയും ഭവനോടുള്ള ഐക്യത്തിലൂടെ വിശുദ്ധിയുള്ളവളായി ജനിച്ചു.

ധരണീം ജനയാമാസ മാനസീം യജ്ഞയാജിനീമ് സ്വധാ സാ മേരുരാജസ്യ പത്നീ പദ്മസമാനനാ

അവൾ യജ്ഞസ്നേഹിയായ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ധരണിയെ പ്രസവിച്ചു; ആ സ്വധാ, പദ്മംപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള മെരുരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായി.

പിതരോ ഽമൃതപാഃ പ്രോക്താസ് തേഷാം ചൈവേഹ വിസ്തരഃ ഋഷീണാം ച കുലം സര്വം ശൃണുധ്വം തത്സുവിസ്തരമ്

പിതാക്കന്മാർ അമൃതം കുടിക്കുന്നവരാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അവരുടെ വംശം ഇവിടെ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു; എല്ലാ ഋഷികളുടെ വംശവും നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കണം.

വദാമി പൃഥഗധ്യായസംസ്ഥിതം വസ്തദൂര്ധ്വതഃ ദാക്ഷായണീ സതീ യാതാ പാര്ശ്വം രുദ്രസ്യ പാര്വതീ

മുകളിൽ പറയുന്ന വേറിട്ട അധ്യായത്തെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; ദാക്ഷായിണിയായ സതീ, പാര്വതിയായ് രുദ്രന്റെ അടുപ്പത്തിൽ ചെന്നു.

പശ്ചാദ്ദക്ഷം വിനിന്ദ്യൈഷാ പതിം ലേഭേ ഭവം തഥാ താം ധ്യാത്വാ വ്യസൃജദ്രുദ്രാന് അനേകാന്നീലലോഹിതഃ

പിന്നീട് ദക്ഷനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി, അവൾ ഭവനെ ഭർത്താവായി നേടി; അവളെ ധ്യാനിച്ച് നീലലോഹിതൻ അനേകം രുദ്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

ആത്മനസ്തു സമാന്സര്വാന് സര്വലോകനമസ്കൃതാന് യാചിതോ മുനിശാര്ദൂലാ ബ്രഹ്മണാ പ്രഹസന് ക്ഷണാത്

തന്നിൽ നിന്നു സമമായും ലോകങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്ദിക്കുന്നവരായും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷയിൽ, മुनിശ്രേഷ്ഠൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അതു ഉടൻ നിർവഹിച്ചു.

തൈസ്തു സംഛാദിതം സര്വം ചതുര്ദശവിധം ജഗത് താന്ദൃഷ്ട്വാ വിവിധാന് രുദ്രാന് നിര്മലാന്നീലലോഹിതാന്

അവരാൽ പതിനാലു വിഭാഗങ്ങളായ ലോകം മുഴുവൻ ആവൃതമായി; വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള, നിർമ്മലരായ നീലലോഹിത രുദ്രന്മാരെ കണ്ടു,

ജരാമരണനിര്മുക്താന് പ്രാഹ രുദ്രാന്പിതാമഹഃ നമോ ഽസ്തു വോ മഹാദേവാസ് ത്രിനേത്രാ നീലലോഹിതാഃ

വൃദ്ധിയും മരണമുമില്ലാത്തവരായ രുദ്രന്മാരോട് പിതാമഹൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാദേവന്മാരേ, മൂന്നുകണ്ണുള്ള നീലലോഹിതന്മാരേ, നിങ്ങളെ വന്ദിക്കുന്നു.'

സര്വജ്ഞാഃ സര്വഗാ ദീര്ഘാ ഹ്രസ്വാ വാമനകാഃ ശുഭാഃ ഹിരണ്യകേശാ ദൃഷ്ടിഘ്നാ നിത്യാ ബുദ്ധാശ് ച നിര്മലാഃ

എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നവരും, ഉയരമുള്ളവരും ചെറുതും വാമനരൂപികളും, മംഗളസ്വഭാവമുള്ളവരും പൊന്നുപോലുള്ള മുടിയുള്ളവരും, കാഴ്ച നശിപ്പിക്കുന്നവരും, ശാശ്വതരും ജ്ഞാനികളും നിർമ്മലരും.

നിര്ദ്വംദ്വാ വീതരാഗാശ് ച വിശ്വാത്മാനോ ഭവാത്മജാഃ ഏവം സ്തുത്വാ തദാ രുദ്രാന് രുദ്രം ചാഹ ഭവം ശിവമ് പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ തദാ ഭഗവാന്കനകാണ്ഡജഃ

ദ്വന്ദം ഇല്ലാത്തവരും രാഗം വിട്ടവരും, സർവ്വാത്മാക്കളും ഭവന്റെ പുത്രന്മാരുമാണ്; ഇങ്ങനെ രുദ്രന്മാരെ സ്തുതിച്ച്, ഭഗവാനായ രുദ്രൻ ഭവനെ, ശിവനെ, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, പൊന്നിൽ ജനിച്ചവൻ അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.

നമോ ഽസ്തു തേ മഹാദേവ പ്രജാ നാര്ഹസി ശംകര മൃത്യുഹീനാ വിഭോ സ്രഷ്ടും മൃത്യുയുക്താഃ സൃജ പ്രഭോ

മഹാദേവാ, നിങ്ങളെ വന്ദിക്കുന്നു; ശങ്കരാ, മരണമില്ലാത്ത ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതില്ല; പ്രഭോ, മരണമുള്ളവരെ സൃഷ്ടിക്കണം.

തതസ്തമാഹ ഭഗവാന് ന ഹി മേ താദൃശീ സ്ഥിതിഃ സ ത്വം സൃജ യഥാകാമം മൃത്യുയുക്താഃ പ്രജാഃ പ്രഭോ

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; പ്രഭോ, നീ ഇഷ്ടം പോലെ മരണമുള്ള ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്ക.'

ലബ്ധ്വാ സസര്ജ സകലം ശംകരാച്ചതുരാനനഃ ജരാമരണസംയുക്തം ജഗദേതച്ചരാചരമ്

അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, നാലുമുഖൻ ശങ്കരനിൽ നിന്ന് സകലവും സൃഷ്ടിച്ചു; ജരയും മരണവും ഉള്ള ഈ ചലനസ്ഥിരജഗത് അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ശംകരോ ഽപി തദാ രുദ്രൈര് നിവൃത്താത്മാ ഹ്യധിഷ്ഠിതഃ സ്ഥാണുത്വം തസ്യ വൈ വിപ്രാഃ ശംകരസ്യ മഹാത്മനഃ

അപ്പോൾ ശങ്കരൻ, രുദ്രന്മാരാൽ നിരാകുലതയിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊണ്ടു; മഹാത്മാവായ ശങ്കരന്റെ ഈ മഹത്വം, മഹർഷിമാരേ.

നിഷ്കലസ്യാത്മനഃ ശമ്ഭോഃ സ്വേച്ഛാധൃതശരീരിണഃ ശം രുദ്രഃ സര്വഭൂതാനാം കരോതി ഘൃണയാ യതഃ

നിഷ്കളനായ ആത്മാവായ ശംഭുവിന്റെ സ്വച്ഛാനുസൃതമായി ശരീരം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ദയാമയനായ രുദ്രൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഭാവനക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ശംകരശ്ചാപ്രയത്നേന തദാത്മാ യോഗവിദ്യയാ വൈരാഗ്യസ്ഥം വിരക്തസ്യ വിമുക്തിര്യച്ഛമുച്യതേ

ശംകരൻ, യോഗവിദ്യയിലൂടെ എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ, വൈരാഗ്യത്തിൽ ഉറച്ചവർക്കും വിരക്തരായവർക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നു. ഈ മോക്ഷം 'ശം' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.

അണോസ്തു വിഷയത്യാഗഃ സംസാരഭയതഃ ക്രമാത് വൈരാഗ്യാജ്ജായതേ പുംസോ വിരാഗോ ദര്ശനാന്തരേ

ലോകജീവിതത്തിൽനിന്നുള്ള ഭയത്തിൽനിന്ന് ക്രമേണ ഉത്ഭവിക്കുന്ന വിഷയവിരക്തി, മനുഷ്യനിൽ വൈരാഗ്യം ഉണർത്തുന്നു. ഈ വൈരാഗ്യം മറ്റു ഉപദേശങ്ങളിലും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

വിമുഖ്യോ വിഗുണത്യാഗോ വിജ്ഞാനസ്യാവിചാരതഃ തസ്യ ചാസ്യ ച സംധാനം പ്രസാദാത്പരമേഷ്ഠിനഃ

ദോഷങ്ങളിൽനിന്നും ഗുണങ്ങളിൽനിന്നും മാറിനിൽക്കൽ, ആലോചനയില്ലാതെ, ജ്ഞാനത്തിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതിന്റെയും അതിന്റെയും ഐക്യം പരമേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ ലഭിക്കുന്നു.

ധര്മോ ജ്ഞാനം ച വൈരാഗ്യമ് ഐശ്വര്യം ശംകരാദിഹ സ ഏവ ശംകരഃ സാക്ഷാത് പിനാകീ നീലലോഹിതഃ

ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഐശ്വര്യം—ഇവ എല്ലാം ഇവിടെ ശംകരനാണ്. അവൻ നേരിട്ടാണ് പിനാകി, നീലവും ചുവപ്പും കലർന്നവൻ.

യേ ശംകരാശ്രിതാഃ സര്വേ മുച്യന്തേ തേ ന സംശയഃ ന ഗച്ഛന്ത്യേവ നരകം പാപിഷ്ഠാ അപി ദാരുണമ്

ശംകരനിൽ ആശ്രയം തേടുന്ന എല്ലാവരും സംശയമില്ലാതെ മോചിതരാവുന്നു; ഏറ്റവും പാപികളായവരും ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പോലും പോകുന്നില്ല.

ആശ്രിതാഃ ശംകരം തസ്മാത് പ്രാപ്നുവന്തി ച ശാശ്വതമ് മായാന്താശ്ചൈവ ഘോരാദ്യാ ഹ്യ് അഷ്ടവിംശതിരേവ ച

അതുകൊണ്ട്, ശംകരനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നവർ ശാശ്വതമായത് നേടുന്നു; മായയുടെ ഭയങ്കരമായ ഇരുപത്തിയെട്ട് രൂപങ്ങൾക്കും അവസാനം വരുന്നു.

കോടയോ നരകാണാം തു പച്യന്തേ താസു പാപിനഃ അനാശ്രിതാഃ ശിവം രുദ്രം ശംകരം നീലലോഹിതമ്

കോടിക്കണക്കിന് നരകങ്ങൾ ഉണ്ടു, അവിടെ പാപികൾ കഷ്ടപ്പെടുന്നു; ശിവനിൽ, രുദ്രനിൽ, ശംകരനിൽ, നീലചുവപ്പനായവനിൽ ആശ്രയം തേടാത്തവർക്ക്.