നാഭേര്നിസര്ഗം വക്ഷ്യാമി ഹിമാങ്കേ ഽസ്മിന്നിബോധത നാഭിസ്ത്വജനയത്പുത്രം മേരുദേവ്യാം മഹാമതിഃ
നാഭിയുടെ ഉത്ഭവം ഇപ്പോള് പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ. മഹാമതിയായ നാഭി, മേരുദേവിയില് നിന്ന് ഒരു മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഋഷഭം പാര്ഥിവശ്രേഷ്ഠം സര്വക്ഷത്രസ്യ പൂജിതമ് ഋഷഭാദ്ഭരതോ ജജ്ഞേ വീരഃ പുത്രശതാഗ്രജഃ
അവന് ഋഷഭന് എന്ന രാജാക്കന്, എല്ലാ ക്ഷത്രിയര്ക്കും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവന്. ഋഷഭനില് നിന്ന്, നൂറ് മക്കളില് മൂത്തവനായ വീരനായ ഭാരതന് ജനിച്ചു.
സോ ഽഭിഷിച്യാഥ ഋഷഭോ ഭരതം പുത്രവത്സലഃ ജ്ഞാനവൈരാഗ്യമാശ്രിത്യ ജിത്വേന്ദ്രിയമഹോരഗാന്
പുത്രസ്നേഹിയായ ഋഷഭന് ഭാരതനെ രാജാവാക്കി, ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ആശ്രയിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെന്ന മഹാസര്പ്പങ്ങളെ ജയിച്ചു.
സര്വാത്മനാത്മനി സ്ഥാപ്യ പരമാത്മാനമീശ്വരമ് നഗ്നോ ജടീ നിരാഹാരശ് ചീരീ ധ്വാന്തഗതോ ഹി സഃ
അവന് ആത്മാവില് പരമാത്മാവിനെ സ്ഥാപിച്ച്, നഗ്നനായി, ജടാധാരിയായി, ആഹാരമില്ലാതെ, വൃക്ഷച്ചീരം ധരിച്ച്, അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നിരാശസ്ത്യക്തസംദേഹഃ ശൈവമാപ പരം പദമ് ഹിമാദ്രേര്ദക്ഷിണം വര്ഷം ഭരതായ ന്യവേദയത്
ആശയും സംശയവും വിട്ട്, ശൈവപരമപദം നേടി. ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കേ ഭാഗത്തെ പ്രദേശം ഭാരതന് നല്കി.
തസ്മാത്തു ഭാരതം വര്ഷം തസ്യ നാമ്നാ വിദുര്ബുധാഃ ഭരതസ്യാത്മജോ വിദ്വാന് സുമതിര്നാമ ധാര്മികഃ
അതിനാല് ആ പ്രദേശം ഭാരതന്റെ പേരില് ഭാരതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭാരതന്റെ മകനായ സുമതി, ജ്ഞാനിയും ധാര്മികനും ആയിരുന്നു.
ബഭൂവ തസ്മിംസ്തദ്രാജ്യം ഭരതഃ സംന്യവേശയത് പുത്രസംക്രാമിതശ്രീകോ വനം രാജാ വിവേശ സഃ
അതിനുശേഷം ആ രാജ്യത്തിൽ ഭരതൻ തന്റെ മകനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു, തന്റെ മഹത്വം മകനിൽ ഏൽപ്പിച്ചു, രാജാവ് അപ്പോൾ കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അസ്യ ദ്വീപസ്യ മധ്യേ തു മേരുര് നാമ മഹാഗിരിഃ നാനാരത്നമയൈഃ ശൃങ്ഗൈഃ സ്ഥിതഃ സ്ഥിതിമതാം വരഃ
ഈ ദ്വീപിന്റെ നടുവിൽ, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കൊടുമുടികളോടെ, നിലനിൽക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ, മേരു എന്ന മഹാഗിരി നിലകൊള്ളുന്നു.
ചതുരശീതിസാഹസ്രമ് ഉത്സേധേന പ്രകീര്തിതഃ പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ് വിസ്തൃതഃ ഷോഡശൈവ തു
അത് എൺപത്തിനാലായിരം അളവിൽ ഉയരമുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു. പതിനാറായിരം അളവിൽ താഴേയ്ക്കും, അതുപോലെ തന്നെ പതിനാറായിരം അളവിൽ വീതിയിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശരാവവത് സംസ്ഥിതത്വാദ് ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ വിസ്താരാത് ത്രിഗുണശ് ചാസ്യ പരിണാഹോ ഽനുമണ്ഡലഃ
ചുമർത്തിയ പാത്രം പോലെ ആകൃതിയുള്ള ഈ പർവതം മുകളിൽ മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം അളവിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ചുറ്റളവ് വീതിയുടെ മൂന്നു മടങ്ങാണ് എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹൈമീകൃതോ മഹേശസ്യ ശുഭാങ്ഗസ്പര്ശനേന ച ധത്തൂരപുഷ്പസംകാശഃ സര്വദേവനികേതനഃ
മഹേശ്വരന്റെ ശുഭമായ ശരീരസ്പർശം കൊണ്ട് പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഈ പർവതം, ധത്തൂരപ്പൂവിനോടു സാമ്യമുള്ള പ്രകാശം ഉണ്ട്, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും വാസസ്ഥലമാണ്.
ക്രീഡാഭൂമിശ് ച ദേവാനാമ് അനേകാശ്ചര്യസംയുതഃ ലക്ഷയോജന ആയാമസ് തസ്യൈവം തു മഹാഗിരേഃ
ദേവന്മാരുടെ വിനോദഭൂമിയായ ഈ പർവതം അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആ മഹാഗിരിയുടെ നീളം ഒരു ലക്ഷം യോജനമെന്നാണ് പറയുന്നത്.
തതഃ ഷോഡശസാഹസ്രം യോജനാനി ക്ഷിതേരധഃ ശേഷം ചോപരി വിപ്രേന്ദ്രാ ധരായാസ്തസ്യ ശൃങ്ഗിണഃ
ഭൂമിയുടെ അടിയിൽ പതിനാറായിരം യോജനമത്രയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മുകളിലും ശേഷിക്കുന്ന കൊടുമുടികൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
മൂലായാമപ്രമാണം തു വിസ്താരാന് മൂലതോ ഗിരേഃ ഊചുര്വിസ്താരമസ്യൈവ ദ്വിഗുണം മൂലതോ ഗിരേഃ
അത് അളക്കാനാവാത്ത വലിപ്പമുള്ള വേരുകളാണ് ഉള്ളത്. പർവതത്തിന്റെ അടിയിൽ വീതി മുകളിൽ ഉള്ളതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
പൂര്വതഃ പദ്മരാഗാഭോ ദക്ഷിണേ ഹേമസന്നിഭഃ പശ്ചിമേ നീലസംകാശ ഉത്തരേ വിദ്രുമപ്രഭഃ
കിഴക്കോട്ട് പദ്മരാഗം പോലെ തിളങ്ങുന്നു; തെക്കോട്ട് പൊന്നുപോലെയാണ്; പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീലക്കല്ലുപോലും വടക്കോട്ട് വിദ്യുല്ലതയുടെ പ്രകാശംപോലും കാണാം.
അമരാവതീ പൂര്വഭാഗേ നാനാപ്രാസാദസംകുലാ നാനാദേവഗണൈഃ കീര്ണാ മണിജാലസമാവൃതാ
കിഴക്കുവശത്ത് അമരാവതി എന്ന നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വിവിധ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, അനേകം ദേവതകൾക്കൊപ്പം, രത്നജാലങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗോപുരൈര്വിവിധാകാരൈര് ഹേമരത്നവിഭൂഷിതൈഃ തോരണൈര് ഹേമചിത്രൈസ്തു മണികൢപ്തൈഃ പഥി സ്ഥിതൈഃ
വിവിധ ആകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ പൊന്നും രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പൊന്നുപോലുള്ള അലങ്കാരങ്ങളാൽ ശോഭയുള്ള തൊരണങ്ങളും, രത്നങ്ങൾ പതിച്ച പാതകളും അവിടെ കാണാം.
സംലാപാലാപകുശലൈഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതൈഃ സ്തനഭാരവിനമ്രൈശ് ച മദഘൂര്ണിതലോചനൈഃ
സംഭാഷണത്തിലും തമാശയിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ, ഭാരംകൂടിയ മുലകൾ കൊണ്ടു താഴോട്ടു വാഴുന്നവരും, മദത്തിൽ കണ്ണുകൾ കറങ്ങുന്നവരുമാണ് അവിടെ.
സ്ത്രീസഹസ്രൈഃ സമാകീര്ണാ ചാപ്സരോഭിഃ സമന്തതഃ ദീര്ഘികാഭിര്വിചിത്രാഭിഃ ഫുല്ലാമ്ഭോരുഹസംകുലൈഃ
ആ നഗരം ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളും അപ്സരസുമാരും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പുഷ്പിച്ച താമരകൾ നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ കുളങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
ഹേമസോപാനസംയുക്തൈര് ഹേമസൈകതരാശിഭിഃ നീലോത്പലൈശ്ചോത്പലൈശ് ച ഹൈമൈശ്ചാപി സുഗന്ധിഭിഃ
പൊന്നുപോലുള്ള പടികൾ, പൊൻ മണൽക്കൂമ്പാരങ്ങൾ, നീല താമരകളും മറ്റു താമരകളും, സുഗന്ധമുള്ള പൊൻപൂക്കളും അവിടെയുണ്ട്.
ഏവംവിധൈസ്തടാകൈശ് ച നദീഭിശ് ച നദൈര്യുതാ വിരാജതേ പുരീ ശുഭ്രാ തയാസൌ പര്വതഃ ശുഭഃ
ഇങ്ങനെ മനോഹരമായ കുളങ്ങളും നദികളും ഒഴുകുന്ന ഈ നഗരം അതിമനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു. അതിനാൽ ആ ശുഭമായ പർവതവും മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.
തേജസ്വിനീ നാമ പുരീ ആഗ്നേയ്യാം പാവകസ്യ തു അമരാവതീസമാ ദിവ്യാ സര്വഭോഗസമന്വിതാ
തെക്കുകിഴക്കോട്ട് അഗ്നിക്കു സ്വന്തമായ, അമരാവതിയുമായി തുല്യമായ, എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ഉള്ള, തേജസ്വിനി എന്ന ദിവ്യനഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
വൈവസ്വതീ ദക്ഷിണേ തു യമസ്യ യമിനാം വരാഃ ഭവനൈരാവൃതാ ദിവ്യൈര് ജാംബൂനദമയൈഃ ശുഭൈഃ
തെക്കോട്ട്, യമന്റെ നഗരം ആയ വൈവസ്വതി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നിയന്ത്രണത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യമന്റെ ഈ നഗരം, ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച ദിവ്യഭവനങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നൈരൃതേ കൃഷ്ണവര്ണാ ച തഥാ ശുദ്ധവതീ ശുഭാ താദൃശീ ഗന്ധവന്തീ ച വായവ്യാം ദിശി ശോഭനാ
തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് കറുത്ത നിറമുള്ള മനോഹരമായ ശുദ്ധവതി നഗരം ഉണ്ട്. അതുപോലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഗന്ധവതി എന്ന മനോഹരനഗരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മഹോദയാ ചോത്തരേ ച ഐശാന്യാം തു യശോവതീ പര്വതസ്യ ദിഗന്തേഷു ശോഭതേ ദിവി സര്വദാ
പൊടിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന പർവതത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ അറ്റത്ത് മഹോദയ എന്ന പ്രശസ്തമായ നഗരം സ്വർഗത്തിൽ എന്നും പ്രകാശിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാനാം തഥാന്യേഷാം നികേതനമ് സര്വഭോഗയുതം പുണ്യം ദീര്ഘികാഭിര്നഗോത്തമമ്
അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ, വിഷ്ണുവിന്റെ, മഹേശ്വരന്റെ, മറ്റുള്ളവരുടെ വാസസ്ഥലമാണ്; എല്ലാത്തരം സുഖങ്ങളും നിറഞ്ഞു, പുണ്യമുള്ളതും, മനോഹരമായ കുളങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായതും, നഗരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതുമാണ്.
സിദ്ധൈര്യക്ഷൈസ്തു സമ്പൂര്ണം ഗന്ധര്വൈര്മുനിപുങ്ഗവൈഃ തഥാന്യൈര്വിവിധാകാരൈര് ഭൂതസംഘൈശ് ചതുര്വിധൈഃ
അവിടെ സിദ്ധന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹർഷിമാർ, പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള നാലു തരം ഭൂതഗണങ്ങൾ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഗിരേരുപരി വിപ്രേന്ദ്രാഃ ശുദ്ധസ്ഫടികസന്നിഭമ് സഹസ്രഭൌമം വിസ്തീര്ണം വിമാനം വാമതഃ സ്ഥിതമ്
പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, വലതുവശത്ത്, ശുദ്ധമായ സ്ഫടികംപോലെ തിളങ്ങുന്ന, ആയിരം മന്ദപങ്ങളുള്ള, വിശാലമായ ഒരു രാജപ്രാസാദം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്മിന്മഹാഭുജഃ ശര്വഃ സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ സിംഹാസനേ മണിമയേ ദേവ്യാസ്തേ ഷണ്മുഖേന ച
അവിടെ, വലിയ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള ശർവ്വൻ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി എന്നിവയാണ് കണ്ണുകൾ, രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ദേവിയോടും ഷൺമുഖനോടും കൂടെ ഇരിക്കുന്നു.
ഹരേസ്തദര്ധം വിസ്തീര്ണം വിമാനം തത്ര സോ ഽപി ച പദ്മരാഗമയം ദിവ്യം പദ്മജസ്യ ച ദക്ഷിണേ
അതിനടുത്ത് ഹരിയുടെ അരവ്യാപ്തിയുള്ള, ദിവ്യമായ പദ്മരാഗരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിതമായ പ്രാസാദവും, തെക്കുവശത്ത് പദ്മജനായുടെ മനോഹരമായ പ്രാസാദവും ഉണ്ട്.