രുദ്രാര്ചനരതാ നിത്യം മഹേശ്വരപരായണാഃ അന്യേ ച പുഷ്കരദ്വീപേ പ്രജാതാശ് ച പ്രജേശ്വരാഃ
എപ്പോഴും രുദ്രനെ ആരാധിക്കുന്നവരും മഹേശ്വരഭക്തരുമായി, മറ്റു ചിലർ പുഷ്കരദ്വീപിൽ ജനിച്ചവരും ജനങ്ങളുടെ ഭരതാക്കളാണ്.
പ്രജാപതേശ് ച രുദ്രസ്യ ഭാവാമൃതസുഖോത്കടാഃ
പ്രജാപതിയുടെയും രുദ്രന്റെയും ജനങ്ങൾ ഭക്തിയുടെ ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ആഗ്നീധ്രം ജ്യേഷ്ഠദായാദം കാമ്യപുത്രം മഹാബലമ് പ്രിയവ്രതോ ഽഭ്യഷിഞ്ചദ്വൈ ജംബൂദ്വീപേശ്വരം നൃപഃ
കാമ്യയുടെ മൂത്തയും ബലവാനുമായ മകനായ ആഗ്നീധ്രനെ പ്രിയവ്രതൻ ജംബൂദ്വീപിന്റെ ഭരതാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സോ ഽതീവ ഭവഭക്തശ് ച തപസ്വീ തരുണഃ സദാ ഭവാര്ചനരതഃ ശ്രീമാന് ഗോമാന്ധീമാന്ദ്വിജര്ഷഭാഃ
അവൻ ഭവനോടു അത്യന്തം ഭക്തിയുള്ളവനും, എപ്പോഴും യുവാവും, തപസ്സിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനും, ഭവനെ ആരാധിക്കാൻ എപ്പോഴും തയാറായവനും, മഹത്വമുള്ളവനും, ഗോമാൻ, ധീമാൻ, മറ്റു ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായവനും ആയിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രാ ബഭൂവുസ്തേ പ്രജാപതിസമാ നവ സര്വേ മാഹേശ്വരാശ്ചൈവ മഹാദേവപരായണാഃ
അവനു പ്രജാപതിയോട് സമമായ ഒൻപത് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാവരും മഹേശ്വരഭക്തരും മഹാദേവനിൽ സമർപ്പിതരുമായിരുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠോ നാഭിര് ഇതി ഖ്യാതസ് തസ്യ കിംപുരുഷോ ഽനുജഃ ഹരിവര്ഷസ്തൃതീയസ്തു ചതുര്ഥോ വൈ ത്വിലാവൃതഃ
മൂത്തവൻ നാഭി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവന്റെ അനുജൻ കിംപുരുഷൻ. മൂന്നാമൻ ഹരിവർഷൻ, നാലാമൻ ഇലാവൃതൻ.
രമ്യസ്തു പഞ്ചമസ് തത്ര ഹിരണ്മാന് ഷഷ്ഠ ഉച്യതേ കുരുസ്തു സപ്തമസ്തേഷാം ഭദ്രാശ്വസ്ത്വഷ്ടമഃ സ്മൃതഃ
അവിടത്തെ അഞ്ചാമൻ രമ്യൻ, ആറാമൻ ഹിരണ്മാൻ, ഏഴാമൻ കുറു, എട്ടാമൻ ഭദ്രാശ്വൻ.
നവമഃ കേതുമാലസ്തു തേഷാം ദേശാന്നിബോധത നാഭേസ്തു ദക്ഷിണം വര്ഷം ഹേമാഖ്യം തു പിതാ ദദൌ
ഒൻപതാമൻ കെതുമാലൻ. ഇനി അവരുടെ ദേശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. നാഭിക്ക് ദക്ഷിണഭാഗമായ ഹേമം എന്ന ദേശം പിതാവ് നൽകി.
ഹേമകൂടം തു യദ്വര്ഷം ദദൌ കിംപുരുഷായ സഃ നൈഷധം യത്സ്മൃതം വര്ഷം ഹരയേ തത്പിതാ ദദൌ
ഹേമകൂടം എന്ന പ്രദേശം കിംപുരുഷന് നല്കി. നൈഷധം എന്ന പ്രദേശം ഹരിക്ക് അവന്റെ അച്ഛന് നല്കി.
ഇലാവൃതായ പ്രദദൌ മേരുര്യത്ര തു മധ്യമഃ നീലാചലാശ്രിതം വര്ഷം രമ്യായ പ്രദദൌ പിതാ
ഇലാവൃതം, മേരു പര്വതം നടുവില് നിലകൊള്ളുന്ന ദേശം, അച്ഛന് മകനു നല്കി. നീലാചലത്തിന്റെ അടിയിലുള്ള മനോഹരമായ പ്രദേശവും അച്ഛന് മകനു നല്കി.
ശ്വേതം യദുത്തരം തസ്മാത് പിത്രാ ദത്തം ഹിരണ്മതേ യദുത്തരം ശൃങ്ഗവര്ഷം പിതാ തത്കുരവേ ദദൌ
ഉത്തരത്തുള്ള ശ്വേതം എന്ന പ്രദേശം അച്ഛന് ഹിരണ്മയന് നല്കി. അതിനപ്പുറം ഉള്ള ശ്രിംഗവര്ഷം അച്ഛന് കുരുവിന് നല്കി.
വര്ഷം മാല്യവതം ചാപി ഭദ്രാശ്വസ്യ ന്യവേദയത് ഗന്ധമാദനവര്ഷം തു കേതുമാലായ ദത്തവാന്
മാല്യവത് പ്രദേശം ഭദ്രാശ്വന് നല്കി. ഗന്ധമാദന പ്രദേശം കെതുമാലന് നല്കി.
ഇത്യേതാനി മഹാന്തീഹ നവ വര്ഷാണി ഭാഗശഃ ആഗ്നീധ്രസ്തേഷു വര്ഷേഷു പുത്രാംസ്താനഭിഷിച്യ വൈ
ഇങ്ങനെ ഒമ്പത് വലിയ പ്രദേശങ്ങള് വിഭജിച്ചു. ആ പ്രദേശങ്ങളില് ഓരോന്നിലും ആഗ്നീധ്രന് തന്റെ മക്കളെ രാജാവായി നിയമിച്ചു.
യഥാക്രമം സ ധര്മാത്മാ തതസ്തു തപസി സ്ഥിതഃ തപസാ ഭാവിതശ്ചൈവ സ്വാധ്യായനിരതസ്ത്വഭൂത്
അവന് ധാര്മികനായവന് ആയതിനാല് ക്രമമായി എല്ലാം ചെയ്തു. പിന്നെ തപസ്സില് ഏര്പ്പെട്ടു, തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധനായി, സ്വാധ്യായത്തില് ലീനനായി.
സ്വാധ്യായനിരതഃ പശ്ചാച് ഛിവധ്യാനരതസ് ത്വഭൂത് യാനി കിംപുരുഷാദ്യാനി വര്ഷാണ്യഷ്ടൌ ശുഭാനി ച
സ്വാധ്യായത്തില് ലീനനായ ശേഷം, ശിവനെ ധ്യാനിച്ച് അചഞ്ചലനായി. കിംപുരുഷന് തുടങ്ങിയ എട്ട് പുണ്യപ്രദേശങ്ങള് ഇവയാണ്.
തേഷാം സ്വഭാവതഃ സിദ്ധിഃ സുഖപ്രായാ ഹ്യയത്നതഃ വിപര്യയോ ന തേഷ്വസ്തി ജരാമൃത്യുഭയം ന ച
അവിടെയുള്ളവര്ക്ക് സ്വാഭാവികമായി സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു, എളുപ്പത്തില് സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു. അവര്ക്ക് ദു:ഖം, വയസ്സാകല്, മരണം എന്നിവയൊന്നുമില്ല.
ധര്മാധര്മൌ ന തേഷ്വാസ്താം നോത്തമാധമമധ്യമാഃ ന തേഷ്വസ്തി യുഗാവസ്ഥാ ക്ഷേത്രേഷ്വഷ്ടസു സര്വതഃ
അവിടെയുള്ളവര്ക്കു neither ധര്മം nor അധര്മം ഉണ്ട്. ഉന്നതം, താഴ്ന്നത്, ഇടത്തരം എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളില്ല. ആ എട്ട് പ്രദേശങ്ങളിലും കാലഘട്ടങ്ങളുടെ ഭേദം ഇല്ല.
രുദ്രക്ഷേത്രേ മൃതാശ്ചൈവ ജങ്ഗമാഃ സ്ഥാവരാസ് തഥാ ഭക്താഃ പ്രാസംഗികാശ്ചാപി തേഷു ക്ഷേത്രേഷു യാന്തി തേ
രുദ്രക്ഷേത്രങ്ങളില് മരിച്ച ജന്തുക്കളും ചലിക്കുന്നവരും അചലങ്ങളുമാണ്, ഭക്തരും അന്യഭക്തരും ആ പ്രദേശങ്ങളില് പോകുന്നു.
തേഷാം ഹിതായ രുദ്രേണ ചാഷ്ടക്ഷേത്രം വിനിര്മിതമ് തത്ര തേഷാം മഹാദേവഃ സാന്നിധ്യം കുരുതേ സദാ
അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി രുദ്രന് ഈ എട്ട് പ്രദേശങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു. അവിടെ മഹാദേവന് എപ്പോഴും സാന്നിധ്യം പുലര്ത്തുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ഹൃദി മഹാദേവമ് അഷ്ടക്ഷേത്രനിവാസിനഃ സുഖിനഃ സര്വദാ തേഷാം സ ഏവേഹ പരാ ഗതിഃ
അവിടെയുള്ളവര് ഹൃദയത്തില് മഹാദേവനെ കാണുന്നു, എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. അവര്ക്ക് മഹാദേവന് തന്നെയാണ് പരമഗതി.
നാഭേര്നിസര്ഗം വക്ഷ്യാമി ഹിമാങ്കേ ഽസ്മിന്നിബോധത നാഭിസ്ത്വജനയത്പുത്രം മേരുദേവ്യാം മഹാമതിഃ
നാഭിയുടെ ഉത്ഭവം ഇപ്പോള് പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ. മഹാമതിയായ നാഭി, മേരുദേവിയില് നിന്ന് ഒരു മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഋഷഭം പാര്ഥിവശ്രേഷ്ഠം സര്വക്ഷത്രസ്യ പൂജിതമ് ഋഷഭാദ്ഭരതോ ജജ്ഞേ വീരഃ പുത്രശതാഗ്രജഃ
അവന് ഋഷഭന് എന്ന രാജാക്കന്, എല്ലാ ക്ഷത്രിയര്ക്കും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവന്. ഋഷഭനില് നിന്ന്, നൂറ് മക്കളില് മൂത്തവനായ വീരനായ ഭാരതന് ജനിച്ചു.
സോ ഽഭിഷിച്യാഥ ഋഷഭോ ഭരതം പുത്രവത്സലഃ ജ്ഞാനവൈരാഗ്യമാശ്രിത്യ ജിത്വേന്ദ്രിയമഹോരഗാന്
പുത്രസ്നേഹിയായ ഋഷഭന് ഭാരതനെ രാജാവാക്കി, ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ആശ്രയിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെന്ന മഹാസര്പ്പങ്ങളെ ജയിച്ചു.
സര്വാത്മനാത്മനി സ്ഥാപ്യ പരമാത്മാനമീശ്വരമ് നഗ്നോ ജടീ നിരാഹാരശ് ചീരീ ധ്വാന്തഗതോ ഹി സഃ
അവന് ആത്മാവില് പരമാത്മാവിനെ സ്ഥാപിച്ച്, നഗ്നനായി, ജടാധാരിയായി, ആഹാരമില്ലാതെ, വൃക്ഷച്ചീരം ധരിച്ച്, അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നിരാശസ്ത്യക്തസംദേഹഃ ശൈവമാപ പരം പദമ് ഹിമാദ്രേര്ദക്ഷിണം വര്ഷം ഭരതായ ന്യവേദയത്
ആശയും സംശയവും വിട്ട്, ശൈവപരമപദം നേടി. ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കേ ഭാഗത്തെ പ്രദേശം ഭാരതന് നല്കി.
തസ്മാത്തു ഭാരതം വര്ഷം തസ്യ നാമ്നാ വിദുര്ബുധാഃ ഭരതസ്യാത്മജോ വിദ്വാന് സുമതിര്നാമ ധാര്മികഃ
അതിനാല് ആ പ്രദേശം ഭാരതന്റെ പേരില് ഭാരതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭാരതന്റെ മകനായ സുമതി, ജ്ഞാനിയും ധാര്മികനും ആയിരുന്നു.
ബഭൂവ തസ്മിംസ്തദ്രാജ്യം ഭരതഃ സംന്യവേശയത് പുത്രസംക്രാമിതശ്രീകോ വനം രാജാ വിവേശ സഃ
അതിനുശേഷം ആ രാജ്യത്തിൽ ഭരതൻ തന്റെ മകനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു, തന്റെ മഹത്വം മകനിൽ ഏൽപ്പിച്ചു, രാജാവ് അപ്പോൾ കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അസ്യ ദ്വീപസ്യ മധ്യേ തു മേരുര് നാമ മഹാഗിരിഃ നാനാരത്നമയൈഃ ശൃങ്ഗൈഃ സ്ഥിതഃ സ്ഥിതിമതാം വരഃ
ഈ ദ്വീപിന്റെ നടുവിൽ, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കൊടുമുടികളോടെ, നിലനിൽക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ, മേരു എന്ന മഹാഗിരി നിലകൊള്ളുന്നു.
ചതുരശീതിസാഹസ്രമ് ഉത്സേധേന പ്രകീര്തിതഃ പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ് വിസ്തൃതഃ ഷോഡശൈവ തു
അത് എൺപത്തിനാലായിരം അളവിൽ ഉയരമുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു. പതിനാറായിരം അളവിൽ താഴേയ്ക്കും, അതുപോലെ തന്നെ പതിനാറായിരം അളവിൽ വീതിയിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശരാവവത് സംസ്ഥിതത്വാദ് ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ വിസ്താരാത് ത്രിഗുണശ് ചാസ്യ പരിണാഹോ ഽനുമണ്ഡലഃ
ചുമർത്തിയ പാത്രം പോലെ ആകൃതിയുള്ള ഈ പർവതം മുകളിൽ മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം അളവിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ചുറ്റളവ് വീതിയുടെ മൂന്നു മടങ്ങാണ് എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.