നഷ്ടാ ചൈവ സ്മൃതിര്ദിവ്യാ യേന കേനാപി കാരണാത് മാനുഷ്യമാസ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ പിതാ മേ ലോകപൂജിതഃ
ഏതോ കാരണവശാൽ എന്റെ ദൈവീക സ്മരണം നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്നെ മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന എന്റെ അച്ഛൻ
വിലലാപാതിദുഃഖാര്തഃ സ്വജനൈശ് ച സമാവൃതഃ ജാതകര്മാദികാശ്ചൈവ ചകാര മമ സര്വവിത്
വളരെയധികം ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്ന്, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കരയുകയും, എല്ലാം അറിയുന്നവനായ അച്ഛൻ എനിക്ക് ജനനകർമ്മാദി ചടങ്ങുകളും നടത്തി.
ശാലങ്കായനപുത്രോ വൈ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ ഉപദിഷ്ടാ ഹി തേനൈവ ഋക്ശാഖാ യജുഷസ് തഥാ
ശാലങ്കായനപുത്രനായ ശിലാദൻ, പുത്രസ്നേഹത്തിൽ, എനിക്ക് ഋഗ്വേദശാഖയും യജുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചു.
സാമശാഖാസഹസ്രം ച സാങ്ഗോപാങ്ഗം മഹാമുനേ ആയുര്വേദം ധനുര്വേദം ഗാന്ധര്വം ചാശ്വലക്ഷണമ്
മഹാമുനിയേ, സാംവേദത്തിന്റെ ആയിരം ശാഖകളും അതിന്റെ ഉപശാഖകളും, ആയുര്വേദം, ധനുര്വേദം, സംഗീതം, കുതിരകളുടെ ലക്ഷണശാസ്ത്രം എന്നിവയും അച്ഛൻ എനിക്ക് പഠിപ്പിച്ചു.
ഹസ്തിനാം ചരിതം ചൈവ നരാണാം ചൈവ ലക്ഷണമ് സമ്പൂര്ണേ സപ്തമേ വര്ഷേ തതോ ഽഥ മുനിസത്തമൌ
ആനകളുടെ സ്വഭാവവും മനുഷ്യരുടെ ലക്ഷണവും അച്ഛൻ പഠിപ്പിച്ചു; ഏഴാം വയസ്സു പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മഹാമുനിയേ,
മിത്രാവരുണനാമാനൌ തപോയോഗബലാന്വിതൌ തസ്യാശ്രമം ഗതൌ ദിവ്യൌ ദ്രഷ്ടും മാം ചാജ്ഞയാ വിഭോഃ
മിത്രനും വരുണനും എന്ന ദൈവങ്ങൾ, തപസ്സിന്റെയും യോഗശക്തിയുടെയും ഉടമകൾ, പ്രഭുവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം എന്നെ കാണാൻ ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.
ഊചതുശ് ച മഹാത്മാനൌ മാം നിരീക്ഷ്യ മുഹുര്മുഹുഃ താത നന്ദ്യയമല്പായുഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥപാരഗഃ
ആ മഹാത്മാക്കൾ, എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി, പറഞ്ഞു: 'പ്രിയനായ നന്ദി, എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടെങ്കിലും, ആയുസ്സ് കുറവാണ്.'
ന ദൃഷ്ടമേവമാശ്ചര്യമ് ആയുര്വര്ഷാദതഃ പരമ് ഇത്യുക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രഃ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ
'ഇങ്ങനെ ഒരു അത്ഭുതം കണ്ടിട്ടില്ല, ഈ വർഷത്തിന് ശേഷം ആയുസ്സില്ല' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുത്രസ്നേഹിയുമായ ശിലാദൻ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ,
സമാലിങ്ഗ്യ ച ദുഃഖാര്തോ രുരോദാതീവ വിസ്വരമ് ഹാ പുത്ര പുത്ര പുത്രേതി പപാത ച സമന്തതഃ
എന്നെ അണക്കി പിടിച്ച്, അതീവ ദുഃഖത്തിൽ, ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു: 'ഹായേ, മകനേ, മകനേ!' എന്ന് വിളിച്ചു, ചുറ്റും വീണു.
അഹോ ബലം ദൈവവിധേര് വിധാതുശ്ചേതി ദുഃഖിതഃ തസ്യ ചാര്തസ്വരം ശ്രുത്വാ തദാശ്രമനിവാസിനഃ
ദുഃഖത്തിൽ, 'ദൈവവിധിയുടെ ശക്തി ഇതാണ്, സ്രഷ്ടാവിന്റെ ശക്തി ഇതാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു; അച്ഛന്റെ ആ ദുഃഖഭരിതമായ ശബ്ദം കേട്ട് ആശ്രമവാസികൾ
നിപേതുര്വിഹ്വലാത്യര്ഥം രക്ഷാശ്ചക്രുശ് ച മങ്ഗലമ് തുഷ്ടുവുശ് ച മഹാദേവം ത്രിയംബകമുമാപതിമ്
വളരെയധികം വിഷമത്തിൽ നിലം വീണു, രക്ഷയ്ക്കായി മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, ഉമാപതിയായ മഹാദേവനെ, ത്രിയംബകനെ, സ്തുതിച്ചു.
ഹുത്വാ ത്രിയംബകേനൈവ മധുനൈവ ച സംപ്ലുതാമ് ദൂര്വാമയുതസംഖ്യാതാം സര്വദ്രവ്യസമന്വിതാമ്
അവർ ത്രിയംബകനെ ഹോമം ചെയ്തു, തേൻ ഒഴിച്ച്, ദർഭയുടെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമായ ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു.
പിതാ വിഗതസംജ്ഞശ് ച തഥാ ചൈവ പിതാമഹഃ വിചേഷ്ടശ് ച ലലാപാസൌ മൃതവന്നിപപാത ച
എന്റെ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും ബോധംകേട് പിടിച്ചു; അവൻ വേദനയിൽ വലഞ്ഞ് കരഞ്ഞു, മരിച്ചവനെപ്പോലെ വീണു.
മൃത്യോര് ഭീതോ ഽഹമ് അചിരാച് ഛിരസാ ചാഭിവന്ദ്യ തമ് മൃതവത്പതിതം സാക്ഷാത് പിതരം ച പിതാമഹമ്
മരണത്തെ ഭയന്ന്, ഞാൻ ഉടൻ തലകുനിച്ച്, എന്റെ മുന്നിൽ മരിച്ചവരെപ്പോലെ വീണ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും വണങ്ങി.
പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ച തം രുദ്രജാപ്യരതോ ഽഭവമ് ഹൃത്പുണ്ഡരീകേ സുഷിരേ ധ്യാത്വാ ദേവം ത്രിയംബകമ്
അവരെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ഞാൻ രുദ്രജപത്തിൽ ലീനനായി, ഹൃദയകമലത്തിലെ സൂക്ഷ്മസ്ഥലത്ത് ത്രിയംബകദേവനെ ധ്യാനിച്ചു.
ത്ര്യക്ഷം ദശഭുജം ശാന്തം പഞ്ചവക്ത്രം സദാശിവമ് സരിതശ്ചാന്തരേ പുണ്യേ സ്ഥിതം മാം പരമേശ്വരഃ
മൂന്നു കണ്ണും പത്ത് കൈകളും, ശാന്തസ്വഭാവവും അഞ്ചു മുഖങ്ങളും ഉള്ള, സദാശിവനായ പരമേശ്വരൻ, പുണ്യജലത്തിനുള്ളിൽ എന്റെ മുമ്പിൽ നില്ക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
തുഷ്ടോ ഽബ്രവീന്മഹാദേവഃ സോമഃ സോമാര്ധഭൂഷണഃ വത്സ നന്ദിന്മഹാബാഹോ മൃത്യോര്ഭീതിഃ കുതസ്തവ
സന്തോഷത്തോടെ ചന്ദ്രക്കലാഭൂഷിതനായ മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ നന്ദിൻ, മഹാബാഹുവേ, നിനക്ക് മരണത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ടതെന്ത്?''
മയൈവ പ്രേഷിതൌ വിപ്രൌ മത്സമസ്ത്വം ന സംശയഃ വത്സൈനത്തവ ദേഹം ച ലൌകികം പരമാര്ഥതഃ
അവരെ അയച്ചത് ഞാനാണ്; നീ എന്നപോലെയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. കുഞ്ഞേ, നിന്റെ ശരീരം ലോകത്തിൽ സാധാരണമായതാണ്.
നാസ്ത്യേവ ദൈവികം ദൃഷ്ടം ശിലാദേന പുരാ തവ ദേവൈശ് ച മുനിഭിഃ സിദ്ധൈര് ഗന്ധര്വൈര്ദാനവോത്തമൈഃ
ദൈവികമായ ശരീരം മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, നീയും ദേവന്മാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാരും പോലും.
പൂജിതം യത്പുരാ വത്സ ദൈവികം നന്ദികേശ്വര സംസാരസ്യ സ്വഭാവോ ഽയം സുഖം ദുഃഖം പുനഃ പുനഃ
കുഞ്ഞേ നന്ദികേശ്വരാ, മുമ്പ് ദൈവികമെന്നു പൂജിച്ചിരുന്നത്, ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്—സന്തോഷവും ദുഃഖവും വീണ്ടും വീണ്ടും വരികയാണ്.
നൃണാം യോനിപരിത്യാഗഃ സര്വഥൈവ വിവേകിനഃ ഏവമുക്ത്വാ തു മാം സാക്ഷാത് സര്വദേവമഹേശ്വരഃ
മനുഷ്യർക്ക് ജന്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് എപ്പോഴും വിവേകമുള്ളവർക്കാണ്. ഇങ്ങനെ നേരിട്ട് എന്നോട് സർവ്വദേവന്മാരുടെ മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു.
കരാഭ്യാം സുശുഭാഭ്യാം ച ഉഭാഭ്യാം പരമേശ്വരഃ പസ്പര്ശ ഭഗവാന് രുദ്രഃ പരമാര്തിഹരോ ഹരഃ
രണ്ടു മനോഹരമായ കൈകളാൽ പരമേശ്വരൻ, പരമാര്ത്തി നീക്കുന്ന ഹരൻ, എന്നെ സ്പർശിച്ചു.
ഉവാച ച മഹാദേവസ് തുഷ്ടാത്മാ വൃഷഭധ്വജഃ നിരീക്ഷ്യ ഗണപാംശ്ചൈവ ദേവീം ഹിമവതഃ സുതാമ്
സന്തോഷപൂർവമായ ഹൃദയത്തോടെ, കാളയെ പതാകയാക്കി ധരിക്കുന്ന മഹാദേവൻ, ഗണന്മാരെയും ഹിമവാന്റെ മകളായ ദേവിയെയും നോക്കി പറഞ്ഞു.
സമാലോക്യ ച തുഷ്ടാത്മാ മഹാദേവഃ സുരേശ്വരഃ അജരോ ജരയാ ത്യക്തോ നിത്യം ദുഃഖവിവര്ജിതഃ
അവരെ നോക്കി, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ മഹാദേവൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ പ്രായമില്ലാത്തവൻ, വൃദ്ധതയില്ലാത്തവൻ, എപ്പോഴും ദുഃഖരഹിതൻ.'
അക്ഷയശ്ചാവ്യയശ്ചൈവ സപിതാ സസുഹൃജ്ജനഃ മമേഷ്ടോ ഗണപശ്ചൈവ മദ്വീര്യോ മത്പരാക്രമഃ
നീ അക്ഷയനും ക്ഷയമില്ലാത്തവനും, അച്ഛനും സുഹൃത്തുക്കളുമൊപ്പമുള്ളവനും, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട ഗണനും, എന്റെ ശക്തിയും വീര്യവും നിറഞ്ഞവനും ആകുന്നു.
ഇഷ്ടോ മമ സദാ ചൈവ മമ പാര്ശ്വഗതഃ സദാ മദ്ബലശ്ചൈവ ഭവിതാ മഹായോഗബലാന്വിതഃ
നീ എപ്പോഴും എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, എപ്പോഴും എന്റെ അരികിലുണ്ടാകുന്നവൻ; നീ എന്റെ ശക്തിയും മഹായോഗശക്തിയും പ്രാപിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ ച മാം ദേവോ ഭഗവാന് സഗണസ്തദാ കുശേശയമയീം മാലാം സമുന്മുച്യാത്മനസ്തദാ
ഇങ്ങനെ എന്നോട് ദൈവമായ ഭഗവാൻ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം, തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള കുശതൃണമാല അഴിച്ചു.
ആബബന്ധ മഹാതേജാ മമ ദേവോ വൃഷധ്വജഃ തയാഹം മാലയാ ജാതഃ ശുഭയാ കണ്ഠസക്തയാ
മഹാതേജസ്സുള്ള വൃഷധ്വജൻ ആ മാല എന്റെ കഴുത്തിൽ കെട്ടി; ആ ശുഭമായ മാല കഴുത്തിൽ ധരിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ മാറ്റം പ്രാപിച്ചു.
ത്ര്യക്ഷോ ദശഭുജശ്ചൈവ ദ്വിതീയ ഇവ ശങ്കരഃ തത ഏവ സമാദായ ഹസ്തേന പരമേശ്വരഃ
മൂന്നു കണ്ണുകളും പത്ത് കൈകളും ഉള്ളവനായി, രണ്ടാമത്തെ ശങ്കരനായി ഞാൻ മാറി; അതേ മാലയിൽ നിന്ന് പരമേശ്വരൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് എടുത്തു.
ഉവാച ബ്രൂഹി കിം തേ ഽദ്യ ദദാമി വരമുത്തമമ് തതോ ജടാശ്രിതം വാരി ഗൃഹീത്വാ ചാതിനിര്മലമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇന്ന് എന്ത് വേണം, പറയു; ഞാൻ ഉത്തമമായ വരം നൽകാം.' പിന്നെ, തന്റെ ജടയിൽ നിന്നുള്ള അത്യന്തം ശുദ്ധമായ വെള്ളം എടുത്തു.