ലിങ്ഗപുരാണമ്

അവതീര്ണേ സുതേ നന്ദിന് രക്ഷാര്ഥം മഹ്യമീശ്വര തുഭ്യം നമഃ സുരേശാന നന്ദീശ്വര നമോ ഽസ്തു തേ

'നന്ദി, എന്റെ മകൻ എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഈശ്വരാ, നിനക്കു വന്ദനം, ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, നന്ദീശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.'

പുത്ര പാഹി മഹാബാഹോ ദേവദേവ ജഗദ്ഗുരോ പുത്രത്വമേവ നന്ദീശ മത്വാ യത്കീര്തിതം മയാ

'മകനേ, മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകഗുരുവേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം. നിന്നെ എന്റെ മകനായി കരുതി, നന്ദീശ്വരാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം—'

ത്വയാ തത്ക്ഷമ്യതാം വത്സ സ്തവസ്തവ്യ സുരാസുരൈഃ യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി മമ പുത്രപ്രഭാഷിതമ്

'അത് നീ ക്ഷമിക്കണം, കുഞ്ഞേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നിന്നെ പുകഴ്ത്തേണ്ടവനാണ്. എന്റെ മകൻ പറഞ്ഞത് ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ—'

ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാന് ഭക്ത്യാ മയാ സാര്ധം സ മോദതേ ഏവം സ്തുത്വാ സുതം ബാലം പ്രണമ്യ ബഹുമാനതഃ

'അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തിയോടെ ദ്വിജന്മാർക്ക് കേൾപ്പിച്ചാലോ, അവൻ എനിക്കൊപ്പം സന്തോഷിക്കും. ഇങ്ങനെ പുത്രനെ പുകഴ്ത്തി, വലിയ ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു.'

മുനീശ്വരാംശ് ച സമ്പ്രേക്ഷ്യ ശിലാദ ഉവാച സുവ്രതഃ പശ്യധ്വം മുനയഃ സര്വേ മഹാഭാഗ്യം മമാവ്യയഃ

മഹർഷിമാരെ കണ്ടശേഷം, വ്രതനിഷ്ഠനായ ശിലാദൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കാണൂ, എന്റെ നശിക്കാത്ത വലിയ ഭാഗ്യം.'

നന്ദീ യജ്ഞാങ്ഗണേ ദേവശ് ചാവതീര്ണോ യതഃ പ്രഭുഃ മത്സമഃ കഃ പുമാംല്ലോകേ ദേവോ വാ ദാനവോ ഽപി വാ

'യജ്ഞഭൂമിയിൽ നന്ദി ദൈവം അവതരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ എനിക്ക് തുല്യനായ ദേവൻ എങ്കിൽ അസുരൻ എങ്കിൽ ആരുണ്ട്?'

ഏഷ നന്ദീ യതോ ജാതോ യജ്ഞഭൂമൌ ഹിതായ മേ

'ഈ യജ്ഞഭൂമിയിൽ ജനിച്ച നന്ദി, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാനാണ്.'

മയാ സഹ പിതാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രണമ്യ ച മഹേശ്വരമ് ഉടജം സ്വം ജഗാമാശു നിധിം ലബ്ധ്വേവ നിര്ധനഃ

എന്റെ അച്ഛൻ സന്തോഷത്തോടെ മഹേശ്വരനോട് വണങ്ങി, ഉടനെ തന്നെ തന്റെ കുടിലിലേക്കു മടങ്ങി, ദരിദ്രൻ ഒരു നിധി കണ്ടെത്തിയതുപോലെ.

യദാഗതോ ഽഹമുടജം ശിലാദസ്യ മഹാമുനേ തദാ വൈ ദൈവികം രൂപം ത്യക്ത്വാ മാനുഷ്യമ് ആസ്ഥിതഃ

മഹാമുനിയേ, ഞാൻ ശിലാദന്റെ കുടിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ആ സമയത്ത് ദൈവീക രൂപം വിട്ട് മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

നഷ്ടാ ചൈവ സ്മൃതിര്ദിവ്യാ യേന കേനാപി കാരണാത് മാനുഷ്യമാസ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ പിതാ മേ ലോകപൂജിതഃ

ഏതോ കാരണവശാൽ എന്റെ ദൈവീക സ്മരണം നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്നെ മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന എന്റെ അച്ഛൻ

വിലലാപാതിദുഃഖാര്തഃ സ്വജനൈശ് ച സമാവൃതഃ ജാതകര്മാദികാശ്ചൈവ ചകാര മമ സര്വവിത്

വളരെയധികം ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്ന്, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കരയുകയും, എല്ലാം അറിയുന്നവനായ അച്ഛൻ എനിക്ക് ജനനകർമ്മാദി ചടങ്ങുകളും നടത്തി.

ശാലങ്കായനപുത്രോ വൈ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ ഉപദിഷ്ടാ ഹി തേനൈവ ഋക്ശാഖാ യജുഷസ് തഥാ

ശാലങ്കായനപുത്രനായ ശിലാദൻ, പുത്രസ്നേഹത്തിൽ, എനിക്ക് ഋഗ്വേദശാഖയും യജുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചു.

സാമശാഖാസഹസ്രം ച സാങ്ഗോപാങ്ഗം മഹാമുനേ ആയുര്വേദം ധനുര്വേദം ഗാന്ധര്വം ചാശ്വലക്ഷണമ്

മഹാമുനിയേ, സാംവേദത്തിന്റെ ആയിരം ശാഖകളും അതിന്റെ ഉപശാഖകളും, ആയുര്‍വേദം, ധനുര്‍വേദം, സംഗീതം, കുതിരകളുടെ ലക്ഷണശാസ്ത്രം എന്നിവയും അച്ഛൻ എനിക്ക് പഠിപ്പിച്ചു.

ഹസ്തിനാം ചരിതം ചൈവ നരാണാം ചൈവ ലക്ഷണമ് സമ്പൂര്ണേ സപ്തമേ വര്ഷേ തതോ ഽഥ മുനിസത്തമൌ

ആനകളുടെ സ്വഭാവവും മനുഷ്യരുടെ ലക്ഷണവും അച്ഛൻ പഠിപ്പിച്ചു; ഏഴാം വയസ്സു പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മഹാമുനിയേ,

മിത്രാവരുണനാമാനൌ തപോയോഗബലാന്വിതൌ തസ്യാശ്രമം ഗതൌ ദിവ്യൌ ദ്രഷ്ടും മാം ചാജ്ഞയാ വിഭോഃ

മിത്രനും വരുണനും എന്ന ദൈവങ്ങൾ, തപസ്സിന്റെയും യോഗശക്തിയുടെയും ഉടമകൾ, പ്രഭുവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം എന്നെ കാണാൻ ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.

ഊചതുശ് ച മഹാത്മാനൌ മാം നിരീക്ഷ്യ മുഹുര്മുഹുഃ താത നന്ദ്യയമല്പായുഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥപാരഗഃ

ആ മഹാത്മാക്കൾ, എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി, പറഞ്ഞു: 'പ്രിയനായ നന്ദി, എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടെങ്കിലും, ആയുസ്സ് കുറവാണ്.'

ന ദൃഷ്ടമേവമാശ്ചര്യമ് ആയുര്വര്ഷാദതഃ പരമ് ഇത്യുക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രഃ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ

'ഇങ്ങനെ ഒരു അത്ഭുതം കണ്ടിട്ടില്ല, ഈ വർഷത്തിന് ശേഷം ആയുസ്സില്ല' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുത്രസ്നേഹിയുമായ ശിലാദൻ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ,

സമാലിങ്ഗ്യ ച ദുഃഖാര്തോ രുരോദാതീവ വിസ്വരമ് ഹാ പുത്ര പുത്ര പുത്രേതി പപാത ച സമന്തതഃ

എന്നെ അണക്കി പിടിച്ച്, അതീവ ദുഃഖത്തിൽ, ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു: 'ഹായേ, മകനേ, മകനേ!' എന്ന് വിളിച്ചു, ചുറ്റും വീണു.

അഹോ ബലം ദൈവവിധേര് വിധാതുശ്ചേതി ദുഃഖിതഃ തസ്യ ചാര്തസ്വരം ശ്രുത്വാ തദാശ്രമനിവാസിനഃ

ദുഃഖത്തിൽ, 'ദൈവവിധിയുടെ ശക്തി ഇതാണ്, സ്രഷ്ടാവിന്റെ ശക്തി ഇതാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു; അച്ഛന്റെ ആ ദുഃഖഭരിതമായ ശബ്ദം കേട്ട് ആശ്രമവാസികൾ

നിപേതുര്വിഹ്വലാത്യര്ഥം രക്ഷാശ്ചക്രുശ് ച മങ്ഗലമ് തുഷ്ടുവുശ് ച മഹാദേവം ത്രിയംബകമുമാപതിമ്

വളരെയധികം വിഷമത്തിൽ നിലം വീണു, രക്ഷയ്ക്കായി മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, ഉമാപതിയായ മഹാദേവനെ, ത്രിയംബകനെ, സ്തുതിച്ചു.

ഹുത്വാ ത്രിയംബകേനൈവ മധുനൈവ ച സംപ്ലുതാമ് ദൂര്വാമയുതസംഖ്യാതാം സര്വദ്രവ്യസമന്വിതാമ്

അവർ ത്രിയംബകനെ ഹോമം ചെയ്തു, തേൻ ഒഴിച്ച്, ദർഭയുടെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമായ ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു.

പിതാ വിഗതസംജ്ഞശ് ച തഥാ ചൈവ പിതാമഹഃ വിചേഷ്ടശ് ച ലലാപാസൌ മൃതവന്നിപപാത ച

എന്റെ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും ബോധംകേട് പിടിച്ചു; അവൻ വേദനയിൽ വലഞ്ഞ് കരഞ്ഞു, മരിച്ചവനെപ്പോലെ വീണു.

മൃത്യോര് ഭീതോ ഽഹമ് അചിരാച് ഛിരസാ ചാഭിവന്ദ്യ തമ് മൃതവത്പതിതം സാക്ഷാത് പിതരം ച പിതാമഹമ്

മരണത്തെ ഭയന്ന്, ഞാൻ ഉടൻ തലകുനിച്ച്, എന്റെ മുന്നിൽ മരിച്ചവരെപ്പോലെ വീണ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും വണങ്ങി.

പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ച തം രുദ്രജാപ്യരതോ ഽഭവമ് ഹൃത്പുണ്ഡരീകേ സുഷിരേ ധ്യാത്വാ ദേവം ത്രിയംബകമ്

അവരെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ഞാൻ രുദ്രജപത്തിൽ ലീനനായി, ഹൃദയകമലത്തിലെ സൂക്ഷ്മസ്ഥലത്ത് ത്രിയംബകദേവനെ ധ്യാനിച്ചു.

ത്ര്യക്ഷം ദശഭുജം ശാന്തം പഞ്ചവക്ത്രം സദാശിവമ് സരിതശ്ചാന്തരേ പുണ്യേ സ്ഥിതം മാം പരമേശ്വരഃ

മൂന്നു കണ്ണും പത്ത് കൈകളും, ശാന്തസ്വഭാവവും അഞ്ചു മുഖങ്ങളും ഉള്ള, സദാശിവനായ പരമേശ്വരൻ, പുണ്യജലത്തിനുള്ളിൽ എന്റെ മുമ്പിൽ നില്ക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.

തുഷ്ടോ ഽബ്രവീന്മഹാദേവഃ സോമഃ സോമാര്ധഭൂഷണഃ വത്സ നന്ദിന്മഹാബാഹോ മൃത്യോര്ഭീതിഃ കുതസ്തവ

സന്തോഷത്തോടെ ചന്ദ്രക്കലാഭൂഷിതനായ മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ നന്ദിൻ, മഹാബാഹുവേ, നിനക്ക് മരണത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ടതെന്ത്?''

മയൈവ പ്രേഷിതൌ വിപ്രൌ മത്സമസ്ത്വം ന സംശയഃ വത്സൈനത്തവ ദേഹം ച ലൌകികം പരമാര്ഥതഃ

അവരെ അയച്ചത് ഞാനാണ്; നീ എന്നപോലെയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. കുഞ്ഞേ, നിന്റെ ശരീരം ലോകത്തിൽ സാധാരണമായതാണ്.

നാസ്ത്യേവ ദൈവികം ദൃഷ്ടം ശിലാദേന പുരാ തവ ദേവൈശ് ച മുനിഭിഃ സിദ്ധൈര് ഗന്ധര്വൈര്ദാനവോത്തമൈഃ

ദൈവികമായ ശരീരം മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, നീയും ദേവന്മാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാരും പോലും.

പൂജിതം യത്പുരാ വത്സ ദൈവികം നന്ദികേശ്വര സംസാരസ്യ സ്വഭാവോ ഽയം സുഖം ദുഃഖം പുനഃ പുനഃ

കുഞ്ഞേ നന്ദികേശ്വരാ, മുമ്പ് ദൈവികമെന്നു പൂജിച്ചിരുന്നത്, ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്—സന്തോഷവും ദുഃഖവും വീണ്ടും വീണ്ടും വരികയാണ്.