ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഈശാനോ നിരൃതിര്യക്ഷോ യമോ വരുണ ഏവ ച വിശ്വേദേവാസ് തഥാ രുദ്രാ വസവശ് ച മഹാബലാഃ

ഈശാനൻ, നിരൃതി, യക്ഷൻ, യമൻ, വരുണൻ, വിശ്വദേവന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, ശക്തിയുള്ള വസുക്കൾ—

ലക്ഷ്മീഃ സാക്ഷാച്ഛചീ ജ്യേഷ്ഠാ ദേവീ ചൈവ സരസ്വതീ അദിതിശ് ച ദിതിശ്ചൈവ ശ്രദ്ധാ ലജ്ജാ ധൃതിസ് തഥാ

ലക്ഷ്മി നേരിട്ട്, ശചി, ജ്യേഷ്ഠ, സരസ്വതി ദേവി, അതിതിയും ദിതിയും, ശ്രദ്ദയും ലജ്ജയും ധൈര്യവും—

നന്ദാ ഭദ്രാ ച സുരഭീ സുശീലാ സുമനാസ് തഥാ വൃഷേന്ദ്രശ് ച മഹാതേജാ ധര്മോ ധര്മാത്മജസ് തഥാ

നന്ദ, ഭദ്ര, സുരഭി, സുശീല, സുമന, പ്രകാശമുള്ള വൃഷേന്ദ്രൻ, ധർമ്മൻ, ധർമ്മപുത്രൻ—

ആവൃത്യ മാം തഥാലിങ്ഗ്യ തുഷ്ടുവുര്മുനിസത്തമ ശിലാദോ ഽപി മുനിര്ദൃഷ്ട്വാ പിതാ മേ താദൃശം തദാ

അവർ എന്നെ ചുറ്റിയും ചേർത്തും വന്ദിച്ചു; അപ്പോൾ അച്ഛൻ ശിലാദൻ അത്തരം ദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടു.

പ്രീത്യാ പ്രണമ്യ പുണ്യാത്മാ തുഷ്ടാവേഷ്ടപ്രദം സുതമ് ഭഗവന്ദേവദേവേശ ത്രിയംബക മമാവ്യയ

സന്തോഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, പുണ്യാത്മാവായ അച്ഛൻ, ആശംസകൾ നൽകുന്ന പുത്രനെ പുകഴ്ത്തി: 'ഭഗവൻ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, എന്റെ നശിക്കാത്തവനേ—'

പുത്രോ ഽസി ജഗതാം യസ്മാത് ത്രാതാ ദുഃഖാദ്ധി കിം പുനഃ രക്ഷകോ ജഗതാം യസ്മാത് പിതാ മേ പുത്ര സര്വഗ

'ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ നീ ആണെങ്കിൽ, എന്റെ മകനേ, പിന്നെ എന്ത് പറയണം? ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ എന്റെ മകൻ എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'

അയോനിജ നമസ്തുഭ്യം ജഗദ്യോനേ പിതാമഹ പിതാ പുത്ര മഹേശാന ജഗതാം ച ജഗദ്ഗുരോ

'ജനനമില്ലാത്തവനേ, നിനക്കു വന്ദനം, ലോകത്തിന്റെ ഉറവിടമേ, പിതാമഹൻ, അച്ഛൻ, മകൻ, മഹേശ്വരൻ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ.'

വത്സ വത്സ മഹാഭാഗ പാഹി മാം പരമേശ്വര ത്വയാഹം നന്ദിതോ യസ്മാന് നന്ദീ നാമ്നാ സുരേശ്വര

'കുഞ്ഞേ, വലിയ ഭാഗ്യശാലിയായ കുഞ്ഞേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണേ, പരമേശ്വരാ. നീ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ഞാൻ നന്ദി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.'

തസ്മാന്നന്ദയ മാം നന്ദിന് നമാമി ജഗദീശ്വരമ് പ്രസീദ പിതരൌ മേ ഽദ്യ രുദ്രലോകം ഗതൌ വിഭോ

'അതിനാൽ, എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, നന്ദി. ലോകനാഥനോടു ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ദയവായി, എന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും ഇന്ന് രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു, മഹാശക്തനേ.'

പിതാമഹശ് ച ഭോ നന്ദിന് നവതീര്ണേ മഹേശ്വരേ മമൈവ സഫലം ലോകേ ജന്മ വൈ ജഗതാം പ്രഭോ

'നന്ദി, മഹേശ്വരൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, ഈ ലോകത്തിൽ എന്റെ ജനനം സഫലമായി.'

അവതീര്ണേ സുതേ നന്ദിന് രക്ഷാര്ഥം മഹ്യമീശ്വര തുഭ്യം നമഃ സുരേശാന നന്ദീശ്വര നമോ ഽസ്തു തേ

'നന്ദി, എന്റെ മകൻ എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഈശ്വരാ, നിനക്കു വന്ദനം, ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, നന്ദീശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.'

പുത്ര പാഹി മഹാബാഹോ ദേവദേവ ജഗദ്ഗുരോ പുത്രത്വമേവ നന്ദീശ മത്വാ യത്കീര്തിതം മയാ

'മകനേ, മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകഗുരുവേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം. നിന്നെ എന്റെ മകനായി കരുതി, നന്ദീശ്വരാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം—'

ത്വയാ തത്ക്ഷമ്യതാം വത്സ സ്തവസ്തവ്യ സുരാസുരൈഃ യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി മമ പുത്രപ്രഭാഷിതമ്

'അത് നീ ക്ഷമിക്കണം, കുഞ്ഞേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നിന്നെ പുകഴ്ത്തേണ്ടവനാണ്. എന്റെ മകൻ പറഞ്ഞത് ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ—'

ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാന് ഭക്ത്യാ മയാ സാര്ധം സ മോദതേ ഏവം സ്തുത്വാ സുതം ബാലം പ്രണമ്യ ബഹുമാനതഃ

'അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തിയോടെ ദ്വിജന്മാർക്ക് കേൾപ്പിച്ചാലോ, അവൻ എനിക്കൊപ്പം സന്തോഷിക്കും. ഇങ്ങനെ പുത്രനെ പുകഴ്ത്തി, വലിയ ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു.'

മുനീശ്വരാംശ് ച സമ്പ്രേക്ഷ്യ ശിലാദ ഉവാച സുവ്രതഃ പശ്യധ്വം മുനയഃ സര്വേ മഹാഭാഗ്യം മമാവ്യയഃ

മഹർഷിമാരെ കണ്ടശേഷം, വ്രതനിഷ്ഠനായ ശിലാദൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കാണൂ, എന്റെ നശിക്കാത്ത വലിയ ഭാഗ്യം.'

നന്ദീ യജ്ഞാങ്ഗണേ ദേവശ് ചാവതീര്ണോ യതഃ പ്രഭുഃ മത്സമഃ കഃ പുമാംല്ലോകേ ദേവോ വാ ദാനവോ ഽപി വാ

'യജ്ഞഭൂമിയിൽ നന്ദി ദൈവം അവതരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ എനിക്ക് തുല്യനായ ദേവൻ എങ്കിൽ അസുരൻ എങ്കിൽ ആരുണ്ട്?'

ഏഷ നന്ദീ യതോ ജാതോ യജ്ഞഭൂമൌ ഹിതായ മേ

'ഈ യജ്ഞഭൂമിയിൽ ജനിച്ച നന്ദി, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാനാണ്.'

മയാ സഹ പിതാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രണമ്യ ച മഹേശ്വരമ് ഉടജം സ്വം ജഗാമാശു നിധിം ലബ്ധ്വേവ നിര്ധനഃ

എന്റെ അച്ഛൻ സന്തോഷത്തോടെ മഹേശ്വരനോട് വണങ്ങി, ഉടനെ തന്നെ തന്റെ കുടിലിലേക്കു മടങ്ങി, ദരിദ്രൻ ഒരു നിധി കണ്ടെത്തിയതുപോലെ.

യദാഗതോ ഽഹമുടജം ശിലാദസ്യ മഹാമുനേ തദാ വൈ ദൈവികം രൂപം ത്യക്ത്വാ മാനുഷ്യമ് ആസ്ഥിതഃ

മഹാമുനിയേ, ഞാൻ ശിലാദന്റെ കുടിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ആ സമയത്ത് ദൈവീക രൂപം വിട്ട് മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

നഷ്ടാ ചൈവ സ്മൃതിര്ദിവ്യാ യേന കേനാപി കാരണാത് മാനുഷ്യമാസ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ പിതാ മേ ലോകപൂജിതഃ

ഏതോ കാരണവശാൽ എന്റെ ദൈവീക സ്മരണം നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്നെ മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന എന്റെ അച്ഛൻ

വിലലാപാതിദുഃഖാര്തഃ സ്വജനൈശ് ച സമാവൃതഃ ജാതകര്മാദികാശ്ചൈവ ചകാര മമ സര്വവിത്

വളരെയധികം ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്ന്, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കരയുകയും, എല്ലാം അറിയുന്നവനായ അച്ഛൻ എനിക്ക് ജനനകർമ്മാദി ചടങ്ങുകളും നടത്തി.

ശാലങ്കായനപുത്രോ വൈ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ ഉപദിഷ്ടാ ഹി തേനൈവ ഋക്ശാഖാ യജുഷസ് തഥാ

ശാലങ്കായനപുത്രനായ ശിലാദൻ, പുത്രസ്നേഹത്തിൽ, എനിക്ക് ഋഗ്വേദശാഖയും യജുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചു.

സാമശാഖാസഹസ്രം ച സാങ്ഗോപാങ്ഗം മഹാമുനേ ആയുര്വേദം ധനുര്വേദം ഗാന്ധര്വം ചാശ്വലക്ഷണമ്

മഹാമുനിയേ, സാംവേദത്തിന്റെ ആയിരം ശാഖകളും അതിന്റെ ഉപശാഖകളും, ആയുര്‍വേദം, ധനുര്‍വേദം, സംഗീതം, കുതിരകളുടെ ലക്ഷണശാസ്ത്രം എന്നിവയും അച്ഛൻ എനിക്ക് പഠിപ്പിച്ചു.

ഹസ്തിനാം ചരിതം ചൈവ നരാണാം ചൈവ ലക്ഷണമ് സമ്പൂര്ണേ സപ്തമേ വര്ഷേ തതോ ഽഥ മുനിസത്തമൌ

ആനകളുടെ സ്വഭാവവും മനുഷ്യരുടെ ലക്ഷണവും അച്ഛൻ പഠിപ്പിച്ചു; ഏഴാം വയസ്സു പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മഹാമുനിയേ,

മിത്രാവരുണനാമാനൌ തപോയോഗബലാന്വിതൌ തസ്യാശ്രമം ഗതൌ ദിവ്യൌ ദ്രഷ്ടും മാം ചാജ്ഞയാ വിഭോഃ

മിത്രനും വരുണനും എന്ന ദൈവങ്ങൾ, തപസ്സിന്റെയും യോഗശക്തിയുടെയും ഉടമകൾ, പ്രഭുവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം എന്നെ കാണാൻ ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.

ഊചതുശ് ച മഹാത്മാനൌ മാം നിരീക്ഷ്യ മുഹുര്മുഹുഃ താത നന്ദ്യയമല്പായുഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥപാരഗഃ

ആ മഹാത്മാക്കൾ, എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി, പറഞ്ഞു: 'പ്രിയനായ നന്ദി, എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടെങ്കിലും, ആയുസ്സ് കുറവാണ്.'

ന ദൃഷ്ടമേവമാശ്ചര്യമ് ആയുര്വര്ഷാദതഃ പരമ് ഇത്യുക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രഃ ശിലാദഃ പുത്രവത്സലഃ

'ഇങ്ങനെ ഒരു അത്ഭുതം കണ്ടിട്ടില്ല, ഈ വർഷത്തിന് ശേഷം ആയുസ്സില്ല' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുത്രസ്നേഹിയുമായ ശിലാദൻ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ,

സമാലിങ്ഗ്യ ച ദുഃഖാര്തോ രുരോദാതീവ വിസ്വരമ് ഹാ പുത്ര പുത്ര പുത്രേതി പപാത ച സമന്തതഃ

എന്നെ അണക്കി പിടിച്ച്, അതീവ ദുഃഖത്തിൽ, ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു: 'ഹായേ, മകനേ, മകനേ!' എന്ന് വിളിച്ചു, ചുറ്റും വീണു.

അഹോ ബലം ദൈവവിധേര് വിധാതുശ്ചേതി ദുഃഖിതഃ തസ്യ ചാര്തസ്വരം ശ്രുത്വാ തദാശ്രമനിവാസിനഃ

ദുഃഖത്തിൽ, 'ദൈവവിധിയുടെ ശക്തി ഇതാണ്, സ്രഷ്ടാവിന്റെ ശക്തി ഇതാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു; അച്ഛന്റെ ആ ദുഃഖഭരിതമായ ശബ്ദം കേട്ട് ആശ്രമവാസികൾ