പൂര്വമാരാധിതോ വിപ്ര ബ്രഹ്മണാഹം തപോധന തപസാ ചാവതാരാര്ഥം മുനിഭിശ് ച സുരോത്തമൈഃ
ദ്വിജനേ, മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവും, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ മുനികളും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരും, അവതാരത്തിനായി എന്നെ ആരാധിച്ചിരുന്നു.
തവ പുത്രോ ഭവിഷ്യാമി നന്ദിനാമ്നാ ത്വയോനിജഃ പിതാ ഭവിഷ്യസി മമ പിതുര്വൈ ജഗതാം മുനേ
ഞാൻ നിന്റെ മകനായി, ജനനമില്ലാത്തവനായി, നന്ദി എന്ന പേരിൽ ജനിക്കും; നീ എന്റെ പിതാവായിരിക്കും, മുനിവരനേ, ബ്രഹ്മാവിനെപോലെ ലോകങ്ങളുടെ പിതാവായി.
ഏവമുക്ത്വാ മുനിം പ്രേക്ഷ്യ പ്രണിപത്യ സ്ഥിതം ഘൃണീ സോമഃ സോമോപമഃ പ്രീതസ് തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വന്ദനത്തോടെ നില്ക്കുന്ന മുനിയെ നോക്കി, ചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശമുള്ള, സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ സോമൻ അവിടെയേൽ അപ്രത്യക്ഷനായി.
ലബ്ധപുത്രഃ പിതാ രുദ്രാത് പ്രീതോ മമ മഹാമുനേ യജ്ഞാങ്ഗണം മഹത്പ്രാപ്യ യജ്ഞാര്ഥം യജ്ഞവിത്തമഃ
രുദ്രനിൽ നിന്നു മകനെ ലഭിച്ച പിതാവ്, സന്തോഷത്തോടെ, മഹാമുനിവേ, വലിയ യാഗശാലയിൽ എത്തി, യാഗവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനായി.
തദങ്ഗണാദഹം ശംഭോസ് തനുജസ്തസ്യ ചാജ്ഞയാ സംജാതഃ പൂര്വമേവാഹം യുഗാന്താഗ്നിസമപ്രഭഃ
ശംഭുവിന്റെ ആ യാഗഭൂമിയിൽ നിന്നു, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഞാൻ മുമ്പ് തന്നെ, യುಗാന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലുള്ള പ്രകാശത്തോടെ ജനിച്ചു.
വവര്ഷുസ്തദാ പുഷ്കരാവര്തകാദ്യാ ജഗുഃ ഖേചരാഃ കിന്നരാഃ സിദ്ധസാധ്യാഃ ശിലാദാത്മജത്വം ഗതേ മയ്യുപേന്ദ്രഃ സസര്ജാഥ വൃഷ്ടിം സുപുഷ്പൌഘമിശ്രാമ്
അപ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്നു മേഘങ്ങൾ മഴ പെയ്യിച്ചു, ദേവതകളും കിന്നരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും സാദ്ധ്യന്മാരും പാടിത്തുടങ്ങി; ഞാൻ ശിലാദന്റെ മകനായപ്പോൾ, ഉപേന്ദ്രൻ മനോഹരമായ പുഷ്പമഴ പെയ്യിച്ചു.
മാം ദൃഷ്ട്വാ കാലസൂര്യാഭം ജടാമുകുടധാരിണമ് ത്ര്യക്ഷം ചതുര്ഭുജം ബാലം ശൂലടങ്കഗദാധരമ്
എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, കാലസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശം, ജടാമുടി, മൂന്നു കണ്ണുകൾ, നാലു കൈകൾ, ബാലാവസ്ഥ, ത്രിശൂലം, പരശു, ഗദ എന്നിവ കൈവശം വച്ചവനായി—
വജ്രിണം വജ്രദംഷ്ട്രം ച വജ്രിണാരാധിതം ശിശുമ് വജ്രകുണ്ഡലിനം ഘോരം നീരദോപമനിഃസ്വനമ്
വജ്രം കൈവശമുള്ളവൻ, വജ്രംപോലുള്ള പല്ലുകൾ, വജ്രധാരിയായവൻ ആരാധിച്ച കുട്ടി, വജ്രകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച, ഭയങ്കരൻ, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദം ഉള്ളവൻ—
ബ്രഹ്മാദ്യാസ്തുഷ്ടുവുഃ സര്വേ സുരേന്ദ്രശ് ച മുനീശ്വരാഃ നേദുഃ സമന്തതഃ സര്വേ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ബ്രഹ്മാവും തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും മഹാമുനികളും എന്നെ സ്തുതിച്ചു; എല്ലായിടത്തും സംഗീതം മുഴങ്ങി, അപ്സരസ്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഋഷയോ മുനിശാര്ദൂല ഋഗ്യജുഃസാമസംഭവൈഃ മന്ത്രൈര്മാഹേശ്വരൈഃ സ്തുത്വാ സമ്പ്രണേമുര്മുദാന്വിതാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, ഋഷിമാർ ഋഗ്, യജുര്, സാമ വേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മഹേശ്വര മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ സ്തുതിച്ചു, വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചു.
ബ്രഹ്മാ ഹരിശ് ച രുദ്രശ് ച ശക്രഃ സാക്ഷാച്ഛിവാംബികാ ജീവശ്ചേന്ദുര്മഹാതേജാ ഭാസ്കരഃ പവനോ ഽനലഃ
ബ്രഹ്മാവ്, ഹരിയും, രുദ്രനും, ഇന്ദ്രനും, ശിവനും അംബികയും നേരിട്ട്, ജീവനും, പ്രകാശമുള്ള ചന്ദ്രനും, സൂര്യനും, വായുവും, അഗ്നിയും—
ഈശാനോ നിരൃതിര്യക്ഷോ യമോ വരുണ ഏവ ച വിശ്വേദേവാസ് തഥാ രുദ്രാ വസവശ് ച മഹാബലാഃ
ഈശാനൻ, നിരൃതി, യക്ഷൻ, യമൻ, വരുണൻ, വിശ്വദേവന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, ശക്തിയുള്ള വസുക്കൾ—
ലക്ഷ്മീഃ സാക്ഷാച്ഛചീ ജ്യേഷ്ഠാ ദേവീ ചൈവ സരസ്വതീ അദിതിശ് ച ദിതിശ്ചൈവ ശ്രദ്ധാ ലജ്ജാ ധൃതിസ് തഥാ
ലക്ഷ്മി നേരിട്ട്, ശചി, ജ്യേഷ്ഠ, സരസ്വതി ദേവി, അതിതിയും ദിതിയും, ശ്രദ്ദയും ലജ്ജയും ധൈര്യവും—
നന്ദാ ഭദ്രാ ച സുരഭീ സുശീലാ സുമനാസ് തഥാ വൃഷേന്ദ്രശ് ച മഹാതേജാ ധര്മോ ധര്മാത്മജസ് തഥാ
നന്ദ, ഭദ്ര, സുരഭി, സുശീല, സുമന, പ്രകാശമുള്ള വൃഷേന്ദ്രൻ, ധർമ്മൻ, ധർമ്മപുത്രൻ—
ആവൃത്യ മാം തഥാലിങ്ഗ്യ തുഷ്ടുവുര്മുനിസത്തമ ശിലാദോ ഽപി മുനിര്ദൃഷ്ട്വാ പിതാ മേ താദൃശം തദാ
അവർ എന്നെ ചുറ്റിയും ചേർത്തും വന്ദിച്ചു; അപ്പോൾ അച്ഛൻ ശിലാദൻ അത്തരം ദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടു.
പ്രീത്യാ പ്രണമ്യ പുണ്യാത്മാ തുഷ്ടാവേഷ്ടപ്രദം സുതമ് ഭഗവന്ദേവദേവേശ ത്രിയംബക മമാവ്യയ
സന്തോഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, പുണ്യാത്മാവായ അച്ഛൻ, ആശംസകൾ നൽകുന്ന പുത്രനെ പുകഴ്ത്തി: 'ഭഗവൻ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, എന്റെ നശിക്കാത്തവനേ—'
പുത്രോ ഽസി ജഗതാം യസ്മാത് ത്രാതാ ദുഃഖാദ്ധി കിം പുനഃ രക്ഷകോ ജഗതാം യസ്മാത് പിതാ മേ പുത്ര സര്വഗ
'ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ നീ ആണെങ്കിൽ, എന്റെ മകനേ, പിന്നെ എന്ത് പറയണം? ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ എന്റെ മകൻ എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
അയോനിജ നമസ്തുഭ്യം ജഗദ്യോനേ പിതാമഹ പിതാ പുത്ര മഹേശാന ജഗതാം ച ജഗദ്ഗുരോ
'ജനനമില്ലാത്തവനേ, നിനക്കു വന്ദനം, ലോകത്തിന്റെ ഉറവിടമേ, പിതാമഹൻ, അച്ഛൻ, മകൻ, മഹേശ്വരൻ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ.'
വത്സ വത്സ മഹാഭാഗ പാഹി മാം പരമേശ്വര ത്വയാഹം നന്ദിതോ യസ്മാന് നന്ദീ നാമ്നാ സുരേശ്വര
'കുഞ്ഞേ, വലിയ ഭാഗ്യശാലിയായ കുഞ്ഞേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണേ, പരമേശ്വരാ. നീ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ഞാൻ നന്ദി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.'
തസ്മാന്നന്ദയ മാം നന്ദിന് നമാമി ജഗദീശ്വരമ് പ്രസീദ പിതരൌ മേ ഽദ്യ രുദ്രലോകം ഗതൌ വിഭോ
'അതിനാൽ, എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, നന്ദി. ലോകനാഥനോടു ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ദയവായി, എന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും ഇന്ന് രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു, മഹാശക്തനേ.'
പിതാമഹശ് ച ഭോ നന്ദിന് നവതീര്ണേ മഹേശ്വരേ മമൈവ സഫലം ലോകേ ജന്മ വൈ ജഗതാം പ്രഭോ
'നന്ദി, മഹേശ്വരൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, ഈ ലോകത്തിൽ എന്റെ ജനനം സഫലമായി.'
അവതീര്ണേ സുതേ നന്ദിന് രക്ഷാര്ഥം മഹ്യമീശ്വര തുഭ്യം നമഃ സുരേശാന നന്ദീശ്വര നമോ ഽസ്തു തേ
'നന്ദി, എന്റെ മകൻ എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഈശ്വരാ, നിനക്കു വന്ദനം, ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, നന്ദീശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.'
പുത്ര പാഹി മഹാബാഹോ ദേവദേവ ജഗദ്ഗുരോ പുത്രത്വമേവ നന്ദീശ മത്വാ യത്കീര്തിതം മയാ
'മകനേ, മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകഗുരുവേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം. നിന്നെ എന്റെ മകനായി കരുതി, നന്ദീശ്വരാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം—'
ത്വയാ തത്ക്ഷമ്യതാം വത്സ സ്തവസ്തവ്യ സുരാസുരൈഃ യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി മമ പുത്രപ്രഭാഷിതമ്
'അത് നീ ക്ഷമിക്കണം, കുഞ്ഞേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നിന്നെ പുകഴ്ത്തേണ്ടവനാണ്. എന്റെ മകൻ പറഞ്ഞത് ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ—'
ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാന് ഭക്ത്യാ മയാ സാര്ധം സ മോദതേ ഏവം സ്തുത്വാ സുതം ബാലം പ്രണമ്യ ബഹുമാനതഃ
'അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തിയോടെ ദ്വിജന്മാർക്ക് കേൾപ്പിച്ചാലോ, അവൻ എനിക്കൊപ്പം സന്തോഷിക്കും. ഇങ്ങനെ പുത്രനെ പുകഴ്ത്തി, വലിയ ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു.'
മുനീശ്വരാംശ് ച സമ്പ്രേക്ഷ്യ ശിലാദ ഉവാച സുവ്രതഃ പശ്യധ്വം മുനയഃ സര്വേ മഹാഭാഗ്യം മമാവ്യയഃ
മഹർഷിമാരെ കണ്ടശേഷം, വ്രതനിഷ്ഠനായ ശിലാദൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കാണൂ, എന്റെ നശിക്കാത്ത വലിയ ഭാഗ്യം.'
നന്ദീ യജ്ഞാങ്ഗണേ ദേവശ് ചാവതീര്ണോ യതഃ പ്രഭുഃ മത്സമഃ കഃ പുമാംല്ലോകേ ദേവോ വാ ദാനവോ ഽപി വാ
'യജ്ഞഭൂമിയിൽ നന്ദി ദൈവം അവതരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ എനിക്ക് തുല്യനായ ദേവൻ എങ്കിൽ അസുരൻ എങ്കിൽ ആരുണ്ട്?'
ഏഷ നന്ദീ യതോ ജാതോ യജ്ഞഭൂമൌ ഹിതായ മേ
'ഈ യജ്ഞഭൂമിയിൽ ജനിച്ച നന്ദി, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാനാണ്.'
മയാ സഹ പിതാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രണമ്യ ച മഹേശ്വരമ് ഉടജം സ്വം ജഗാമാശു നിധിം ലബ്ധ്വേവ നിര്ധനഃ
എന്റെ അച്ഛൻ സന്തോഷത്തോടെ മഹേശ്വരനോട് വണങ്ങി, ഉടനെ തന്നെ തന്റെ കുടിലിലേക്കു മടങ്ങി, ദരിദ്രൻ ഒരു നിധി കണ്ടെത്തിയതുപോലെ.
യദാഗതോ ഽഹമുടജം ശിലാദസ്യ മഹാമുനേ തദാ വൈ ദൈവികം രൂപം ത്യക്ത്വാ മാനുഷ്യമ് ആസ്ഥിതഃ
മഹാമുനിയേ, ഞാൻ ശിലാദന്റെ കുടിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ആ സമയത്ത് ദൈവീക രൂപം വിട്ട് മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു.