വാമാം രൌദ്രീം മഹാമായാം വൈഷ്ണവീം വാരിജേക്ഷണാമ് കലാം വികിരിണീം ചൈവ കാലീം കമലവാസിനീമ്
വാമ, രൗദ്രി, മഹാമായ, കമലനയനിയായ വൈഷ്ണവി, കല, വികിരിണി, കാളി, കമലവാസിനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ബലവികരിണീം ദേവീം ബലപ്രമഥിനീം തഥാ സര്വഭൂതസ്യ ദമനീം സസൃജേ ച മനോന്മനീമ്
ബലവികരിണി, ബലപ്രമഥിനി, സകലഭൂതങ്ങളെ കീഴടക്കുന്നവൾ, മനോന്മനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
തഥാന്യാ ബഹവഃ സൃഷ്ടാസ് തയാ നാര്യഃ സഹസ്രശഃ രുദ്രൈശ്ചൈവ മഹാദേവസ് താഭിസ്ത്രിഭുവനേശ്വരഃ
അങ്ങനെ അവൾ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു സ്ത്രീകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം മഹാദേവൻ അവരോടുകൂടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇശ്വരനായി.
സര്വാത്മനശ് ച തസ്യാഗ്രേ ഹ്യ് അതിഷ്ഠത്പരമേശ്വരഃ മൃതസ്യ തസ്യ ദേവസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
സകലത്തിന്റെ ആത്മാവായ അവളുടെ മുമ്പിൽ പരമേശ്വരൻ നിലകൊണ്ടു; മരിച്ചിരുന്ന ആ ദേവന്റെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ, പരമേശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ.
ഘൃണീ ദദൌ പുനഃ പ്രാണാന് ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹേശ്വരഃ ബ്രഹ്മണഃ പ്രദദൌ പ്രാണാന് ആത്മസ്ഥാംസ്തു തദാ പ്രഭുഃ
കരുണയുള്ള മഹേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന് ജീവൻ നൽകി. തന്റെ ഉള്ളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന പ്രാണങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന് തിരികെ നൽകി.
പ്രഹൃഷ്ടോ ഽഭൂത്തതോ രുദ്രഃ കിംചിത്പ്രത്യാഗതാസവമ് അഭ്യഭാഷത ദേവേശോ ബ്രഹ്മാണം പരമം വചഃ
അപ്പോൾ രുദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ, കുറച്ച് ശക്തി വീണ്ടെടുത്ത്, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഉന്നതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
മാ ഭൈര്ദേവ മഹാഭാഗ വിരിഞ്ച ജഗതാം ഗുരോ മയേഹ സ്ഥാപിതാഃ പ്രാണാസ് തസ്മാദുത്തിഷ്ഠ വൈ പ്രഭോ
ഭയപ്പെടേണ്ട, മഹാഭാഗവൻ, വിരിഞ്ചനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്റെ ജീവൻ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, പ്രഭോ, എഴുന്നേൽക്കൂ.
ശ്രുത്വാ വചസ്തതസ്തസ്യ സ്വപ്നഭൂതം മനോഗതമ് പിതാമഹഃ പ്രസന്നാത്മാ നേത്രൈഃ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പിതാമഹൻ സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നതുപോലെ മനസ്സിൽ ശാന്തനായി, കണ്ണുകൾ പുഷ്പിച്ച താമരപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങി.
തതഃ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സമുദൈക്ഷന് മഹേശ്വരമ് സ ഉദ്വീക്ഷ്യ ചിരം കാലം സ്നിഗ്ധഗംഭീരയാ ഗിരാ
പിന്നീട്, ജീവൻ തിരികെ ലഭിച്ച ബ്രഹ്മാവ് മഹേശ്വരനെ നോക്കി, ദീർഘനേരം അവനെ നിരീക്ഷിച്ച്, സ്നേഹവും ഗൗരവവും നിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിച്ചു.
ഉവാച ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ സമുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ ഭോ ഭോ വദ മഹാഭാഗ ആനന്ദയസി മേ മനഃ
പുണ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ഭോ ഭോ മഹാഭാഗവേ, ദയവായി പറയൂ, നീ എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നു.'
കോ ഭവാന് അഷ്ടമൂര്തിര് വൈ സ്ഥിത ഏകാദശാത്മകഃ തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വ്യാജഹാര മഹേശ്വരഃ
'നീ ആരാണ്, എട്ടു രൂപങ്ങളുമായി, പതിനൊന്ന് സ്വരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ?' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
സ്പൃശന്കരാഭ്യാം ബ്രഹ്മാണം സുഖാഭ്യാം സ സുരാരിഹാ മാം വിദ്ധി പരമാത്മാനമ് ഏനാം മായാമജാമിതി
ശുഭമായ കൈകൾ കൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിനെ തൊട്ട്, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ പറഞ്ഞു: 'എന്നെ പരമാത്മാവായി അറിയണം, ഇതാണ് എന്റെ അജനായ മായ.'
ഏതേ വൈ സംസ്ഥിതാ രുദ്രാസ് ത്വാം രക്ഷിതുമിഹാഗതാഃ തതഃ പ്രണമ്യ തം ബ്രഹ്മാ ദേവദേവമുവാച ഹ
'ഈ രുദ്രന്മാർ നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഇവിടെ എത്തിയവരാണ്.' അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവ് ദേവദേവനോട് വന്ദനം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.
കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ഭഗവന്ദേവദേവേശ ദുഃഖൈരാകുലിതോ ഹ്യഹമ്
കൈകൂപ്പി, ആനന്ദത്തിൽ ശബ്ദം നടുങ്ങി, ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവൻ, ദേവദേവനേ, ഞാൻ ദുഃഖങ്ങളിൽ ആകുലനാണ്.'
സംസാരാന്മോക്തുമീശാന മാമിഹാര്ഹസി ശങ്കര തതഃ പ്രഹസ്യ ഭഗവാന് പിതാമഹമുമാപതിഃ
'ശങ്കരാ, ഈ ജനനമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ മോചിപ്പിക്കണം.' അപ്പോൾ ഉമാദേവിയുടെ ഭർത്താവായ ഭഗവാൻ പിതാമഹനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.
തദാ രുദ്രൈര്ജഗന്നാഥസ് തയാ ചാന്തര്ദധേ വിഭുഃ തസ്മാച്ഛിലാദ ലോകേഷു ദുര്ലഭോ വൈ ത്വയോനിജഃ
അപ്പോൾ, രുദ്രന്മാരോടും അവളോടും കൂടെ ലോകനാഥൻ അപ്രത്യക്ഷനായി. അതുകൊണ്ട്, ശിലാദാ, ലോകങ്ങളിൽ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്തവൻ വളരെ അപൂർവനാണ്.
മൃത്യുഹീനഃ പുമാന്വിദ്ധി സമൃത്യുഃ പദ്മജോ ഽപി സഃ കിംതു ദേവേശ്വരോ രുദ്രഃ പ്രസീദതി യദീശ്വരഃ
മരണമില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ വളരെ അപൂർവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിനും മരണം ഉണ്ടാകും. പക്ഷേ, ദേവദേവനായ രുദ്രൻ പ്രസന്നനാകുമ്പോൾ അതും സാധ്യമാണ്.
ന ദുര്ലഭോ മൃത്യുഹീനസ് തവ പുത്രോ ഹ്യയോനിജഃ മയാ ച വിഷ്ണുനാ ചൈവ ബ്രഹ്മണാ ച മഹാത്മനാ
'നിന്റെ മകൻ, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാതെയും മരണമില്ലാതെയും, എനിക്ക്, വിഷ്ണുവിനും മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിനും ലഭിക്കാൻ അസാധ്യമായതല്ല.'
അയോനിജം മൃത്യുഹീനമ് അസമര്ഥം നിവേദിതുമ് ഏവം വ്യാഹൃത്യ വിപ്രേന്ദ്രമ് അനുഗൃഹ്യ ച തം ഘൃണീ
'അജനായും മരണമില്ലാത്തവനെയും വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കരുണാനിധി ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
ദേവൈര്വൃതോ യയൌ ദേവഃ സിതേനേഭേന വൈ പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭഗവാൻ വെള്ള കാളയിൽ കയറി യാത്രയായി.
ഗതേ പുണ്യേ ച വരദേ സഹസ്രാക്ഷേ ശിലാശനഃ ആരാധയന്മഹാദേവം തപസാതോഷയദ്ഭവമ്
ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനും, വരദായകനും പുറപ്പെട്ട ശേഷം, ശിലാദൻ മഹാദേവനെ തപസ്സിലൂടെ ആരാധിച്ചു, ഭവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
അഥ തസ്യൈവമനിശം തത്പരസ്യ ദ്വിജസ്യ തു ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു ഗതം ക്ഷണമിവാദ്ഭുതമ്
അങ്ങനെ, ആ ഉന്നത ലക്ഷ്യത്തിൽ ഏകാഗ്രനായ ബ്രാഹ്മണനു ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷങ്ങൾ ഒരു അത്ഭുതകരമായ നിമിഷം പോലെ കടന്നു പോയി.
വല്മീകേനാവൃതാങ്ഗശ് ച ലക്ഷ്യഃ കീടഗണൈര്മുനിഃ വജ്രസൂചീമുഖൈശ്ചാന്യൈ രക്തകീടൈശ് ച സര്വതഃ
മുനിയുടെ ശരീരം പുഴുവുകളും ചുവപ്പു സൂചിപോലുള്ള കീടങ്ങളും മുഴുവൻ ചുറ്റി, ഒരു വലിയ പുല്ലിടിയാൽപോലെ ആന്റ്ഹില്ലിൽ മറഞ്ഞിരുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
നിര്മാംസരുധിരത്വഗ് വൈ നിര്ലേപഃ കുഡ്യവത് സ്ഥിതഃ അസ്ഥിശേഷോ ഽഭവത്പശ്ചാത് തമമന്യത ശങ്കരഃ
അവിടെ, മാംസം, രക്തം, ചർമ്മം ഒന്നുമില്ലാതെ, മതിലുപോലെ ഒന്നും ചേർന്നില്ലാതെ, അസ്ഥികൾ മാത്രം ശേഷിച്ചു; ശംകരൻ അവനെ അങ്ങനെ കണ്ടു.
യദാ സ്പൃഷ്ടോ മുനിസ്തേന കരേണ ച സ്മരാരിണാ തദൈവ മുനിശാര്ദൂലശ് ചോത്സസര്ജ ക്ലമം ദ്വിജഃ
കാമന്റെ ശത്രുവായ ശംകരൻ തന്റെ കൈ കൊണ്ട് ആ മുനിയെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, അക്ഷയശ്രമം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ആ ദ്വിജൻ അക്ഷയമായ ക്ഷീണം അന്നേ അപ്പോൾ വിട്ടുകളഞ്ഞു.
തപതസ്തസ്യ തപസാ പ്രഭുസ്തുഷ്ടാഥ ശങ്കരഃ തുഷ്ടസ്തവേത്യഥോവാച സഗണശ്ചോമയാ സഹ
മുനിയുടെ തപസ്സിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു, മഹത്വമുള്ള ശംകരൻ, തന്റെ അനുചിതരോടും എന്നോടും കൂടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ തപസ്സിൽ ഞാൻ തൃപ്തനാണ്'.
തപസാനേന കിം കാര്യം ഭവതസ്തേ മഹാമതേ ദദാമി പുത്രം സര്വജ്ഞം സര്വശാസ്ത്രാര്ഥപാരഗമ്
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ഈ തപസ്സിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്താണ്? ഞാൻ നിനക്കൊരുവൻറെ മകനായി, എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ചവനുമായ ഒരു മകനെ നൽകാം.
തതഃ പ്രണമ്യ ദേവേശം സ്തുത്വോവാച ശിലാശനഃ ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ വാചാ സോമം സോമവിഭൂഷണമ്
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ പ്രഭുവിന് വന്ദനം ചെയ്ത് സ്തുതി അർപ്പിച്ചശേഷം, ശിലാദൻ ആനന്ദത്തിൽ കുലുങ്ങിയ സ്വരത്തിൽ ചന്ദ്രനെ അലങ്കരിച്ചവനോടു പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്ദേവദേവേശ ത്രിപുരാര്ദന ശങ്കര അയോനിജം മൃത്യുഹീനം പുത്രമിച്ഛാമി സത്തമ
ഭഗവനേ, ദേവദേവനായ പ്രഭുവേ, ത്രിപുരനെ നശിപ്പിച്ച ശംകരനേ, ഞാൻ ജനനമില്ലാത്ത, മരണമില്ലാത്ത ഒരു മകനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാനായവനേ.
പൂര്വമാരാധിതഃ പ്രാഹ തപസാ പരമേശ്വരഃ ശിലാദം ബ്രഹ്മണാ രുദ്രഃ പ്രീത്യാ പരമയാ പുനഃ
മുന്പ്, പരമേശ്വരനായ രുദ്രൻ തപസ്സിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖാന്തിരം, വലിയ സ്നേഹത്തോടെ ശിലാദനോടു പറഞ്ഞിരുന്നു.