ലിങ്ഗപുരാണമ്

ക്ഷിതിര്വായുഃ പുമാനംഭഃ സുഷിരം സര്വഗം തഥാ തദാപ്രഭൃതി തം പ്രാഹുര് അഷ്ടമൂര്തിരിതീശ്വരമ്

ഭൂമി, വായു, മനുഷ്യൻ, ജലം, ആകാശം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും അന്നുമുതൽ ആٹھുരൂപങ്ങളുള്ള ഈശ്വരൻ എന്നു അവനെ വിളിക്കുന്നു.

അഷ്ടമൂര്തേഃ പ്രസാദേന വിരഞ്ചിശ്ചാസൃജത്പുനഃ സൃഷ്ട്വൈതദ് അഖിലം ബ്രഹ്മാ പുനഃ കല്പാന്തരേ പ്രഭുഃ

എട്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ വിരിഞ്ചി വീണ്ടും സൃഷ്ടി നടത്തി; ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും കാലാന്ത്യത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തി.

സഹസ്രയുഗപര്യന്തം സംസുപ്തേ ച ചരാചരേ പ്രജാഃ സ്രഷ്ടുമനാസ് തേപേ തത ഉഗ്രം തപോ മഹത്

ആയിരം യുഗങ്ങൾ മുഴുവൻ ചലനശൂന്യമായും ചലിക്കുന്നതുമായ സകല ജീവികളും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ശക്തമായ തപസ്സ് നടത്തി.

തസ്യൈവം തപ്യമാനസ്യ ന കിംചിത്സമവര്തത തതോ ദീര്ഘേണ കാലേന ദുഃഖാത്ക്രോധോ വ്യജായത

അവൻ ഇങ്ങനെ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല; പിന്നെ ദീർഘമായ സമയത്തിന് ശേഷം ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം ഉദിച്ചു.

ക്രോധാവിഷ്ടസ്യ നേത്രാഭ്യാം പ്രാപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ തതസ്തേഭ്യോ ഽശ്രുബിന്ദുഭ്യോ ഭൂതാഃ പ്രേതാസ്തദാഭവന്

ക്രോധം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾ വീണു; ആ കണ്ണുനീർ തുള്ളികളിൽ നിന്ന് ഭൂതന്മാരും പ്രേതന്മാരും അപ്പോൾ ജനിച്ചു.

സര്വാംസ്താനഗ്രജാന്ദൃഷ്ട്വാ ഭൂതപ്രേതനിശാചരാന് അനിന്ദത തദാ ദേവോ ബ്രഹ്മാത്മാനമ് അജോ വിഭുഃ

ആ ഭൂതന്മാരെയും പ്രേതന്മാരെയും നിശാചരന്മാരെയും, മുതിർന്നവരെ, കണ്ടു, അജനായ, സകലവ്യാപിയായ ദേവൻ ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.

ജഹൌ പ്രാണാംശ് ച ഭഗവാന് ക്രോധാവിഷ്ടഃ പ്രജാപതിഃ തതഃ പ്രാണമയോ രുദ്രഃ പ്രാദുരാസീത്പ്രഭോര്മുഖാത്

ക്രോധം നിറഞ്ഞ പ്രജാപതി ഭഗവാൻ പ്രാണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; അപ്പോൾ പ്രഭുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പ്രാണശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ രുദ്രൻ ഉദിച്ചു.

അര്ധനാരീശ്വരോ ഭൂത്വാ ബാലാര്കസദൃശദ്യുതിഃ തദൈകാദശധാത്മാനം പ്രവിഭജ്യ വ്യവസ്ഥിതഃ

അർദ്ധം സ്ത്രീയും അർദ്ധം പുരുഷനും ആയ ഈശ്വരനായി, ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്, അവൻ തന്റെ ശരീരം പതിനൊന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് നിലകൊണ്ടു.

അര്ധേനാംശേന സര്വാത്മാ സസര്ജാസൌ ശിവാമുമാമ് സാ ചാസൃജത്തദാ ലക്ഷ്മീം ദുര്ഗാം ശ്രേഷ്ഠാം സരസ്വതീമ്

അവൻ തന്റെ അർദ്ധഭാഗത്തിൽ നിന്നു ശിവയെയും ഉമയെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അവൾ പിന്നെ ലക്ഷ്മിയെയും ഉത്തമയായ ദുർഗയെയും സരസ്വതിയെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

വാമാം രൌദ്രീം മഹാമായാം വൈഷ്ണവീം വാരിജേക്ഷണാമ് കലാം വികിരിണീം ചൈവ കാലീം കമലവാസിനീമ്

വാമ, രൗദ്രി, മഹാമായ, കമലനയനിയായ വൈഷ്ണവി, കല, വികിരിണി, കാളി, കമലവാസിനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ബലവികരിണീം ദേവീം ബലപ്രമഥിനീം തഥാ സര്വഭൂതസ്യ ദമനീം സസൃജേ ച മനോന്മനീമ്

ബലവികരിണി, ബലപ്രമഥിനി, സകലഭൂതങ്ങളെ കീഴടക്കുന്നവൾ, മനോന്മനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

തഥാന്യാ ബഹവഃ സൃഷ്ടാസ് തയാ നാര്യഃ സഹസ്രശഃ രുദ്രൈശ്ചൈവ മഹാദേവസ് താഭിസ്ത്രിഭുവനേശ്വരഃ

അങ്ങനെ അവൾ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു സ്ത്രീകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം മഹാദേവൻ അവരോടുകൂടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇശ്വരനായി.

സര്വാത്മനശ് ച തസ്യാഗ്രേ ഹ്യ് അതിഷ്ഠത്പരമേശ്വരഃ മൃതസ്യ തസ്യ ദേവസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ

സകലത്തിന്റെ ആത്മാവായ അവളുടെ മുമ്പിൽ പരമേശ്വരൻ നിലകൊണ്ടു; മരിച്ചിരുന്ന ആ ദേവന്റെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ, പരമേശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ.

ഘൃണീ ദദൌ പുനഃ പ്രാണാന് ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹേശ്വരഃ ബ്രഹ്മണഃ പ്രദദൌ പ്രാണാന് ആത്മസ്ഥാംസ്തു തദാ പ്രഭുഃ

കരുണയുള്ള മഹേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന് ജീവൻ നൽകി. തന്റെ ഉള്ളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന പ്രാണങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന് തിരികെ നൽകി.

പ്രഹൃഷ്ടോ ഽഭൂത്തതോ രുദ്രഃ കിംചിത്പ്രത്യാഗതാസവമ് അഭ്യഭാഷത ദേവേശോ ബ്രഹ്മാണം പരമം വചഃ

അപ്പോൾ രുദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ, കുറച്ച് ശക്തി വീണ്ടെടുത്ത്, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഉന്നതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

മാ ഭൈര്ദേവ മഹാഭാഗ വിരിഞ്ച ജഗതാം ഗുരോ മയേഹ സ്ഥാപിതാഃ പ്രാണാസ് തസ്മാദുത്തിഷ്ഠ വൈ പ്രഭോ

ഭയപ്പെടേണ്ട, മഹാഭാഗവൻ, വിരിഞ്ചനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്റെ ജീവൻ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, പ്രഭോ, എഴുന്നേൽക്കൂ.

ശ്രുത്വാ വചസ്തതസ്തസ്യ സ്വപ്നഭൂതം മനോഗതമ് പിതാമഹഃ പ്രസന്നാത്മാ നേത്രൈഃ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പിതാമഹൻ സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നതുപോലെ മനസ്സിൽ ശാന്തനായി, കണ്ണുകൾ പുഷ്പിച്ച താമരപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങി.

തതഃ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സമുദൈക്ഷന് മഹേശ്വരമ് സ ഉദ്വീക്ഷ്യ ചിരം കാലം സ്നിഗ്ധഗംഭീരയാ ഗിരാ

പിന്നീട്, ജീവൻ തിരികെ ലഭിച്ച ബ്രഹ്മാവ് മഹേശ്വരനെ നോക്കി, ദീർഘനേരം അവനെ നിരീക്ഷിച്ച്, സ്നേഹവും ഗൗരവവും നിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിച്ചു.

ഉവാച ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ സമുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ ഭോ ഭോ വദ മഹാഭാഗ ആനന്ദയസി മേ മനഃ

പുണ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ഭോ ഭോ മഹാഭാഗവേ, ദയവായി പറയൂ, നീ എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നു.'

കോ ഭവാന് അഷ്ടമൂര്തിര് വൈ സ്ഥിത ഏകാദശാത്മകഃ തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വ്യാജഹാര മഹേശ്വരഃ

'നീ ആരാണ്, എട്ടു രൂപങ്ങളുമായി, പതിനൊന്ന് സ്വരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ?' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

സ്പൃശന്കരാഭ്യാം ബ്രഹ്മാണം സുഖാഭ്യാം സ സുരാരിഹാ മാം വിദ്ധി പരമാത്മാനമ് ഏനാം മായാമജാമിതി

ശുഭമായ കൈകൾ കൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിനെ തൊട്ട്, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ പറഞ്ഞു: 'എന്നെ പരമാത്മാവായി അറിയണം, ഇതാണ് എന്റെ അജനായ മായ.'

ഏതേ വൈ സംസ്ഥിതാ രുദ്രാസ് ത്വാം രക്ഷിതുമിഹാഗതാഃ തതഃ പ്രണമ്യ തം ബ്രഹ്മാ ദേവദേവമുവാച ഹ

'ഈ രുദ്രന്മാർ നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഇവിടെ എത്തിയവരാണ്.' അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവ് ദേവദേവനോട് വന്ദനം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.

കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ഭഗവന്ദേവദേവേശ ദുഃഖൈരാകുലിതോ ഹ്യഹമ്

കൈകൂപ്പി, ആനന്ദത്തിൽ ശബ്ദം നടുങ്ങി, ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവൻ, ദേവദേവനേ, ഞാൻ ദുഃഖങ്ങളിൽ ആകുലനാണ്.'

സംസാരാന്മോക്തുമീശാന മാമിഹാര്ഹസി ശങ്കര തതഃ പ്രഹസ്യ ഭഗവാന് പിതാമഹമുമാപതിഃ

'ശങ്കരാ, ഈ ജനനമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ മോചിപ്പിക്കണം.' അപ്പോൾ ഉമാദേവിയുടെ ഭർത്താവായ ഭഗവാൻ പിതാമഹനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.

തദാ രുദ്രൈര്ജഗന്നാഥസ് തയാ ചാന്തര്ദധേ വിഭുഃ തസ്മാച്ഛിലാദ ലോകേഷു ദുര്ലഭോ വൈ ത്വയോനിജഃ

അപ്പോൾ, രുദ്രന്മാരോടും അവളോടും കൂടെ ലോകനാഥൻ അപ്രത്യക്ഷനായി. അതുകൊണ്ട്, ശിലാദാ, ലോകങ്ങളിൽ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്തവൻ വളരെ അപൂർവനാണ്.

മൃത്യുഹീനഃ പുമാന്വിദ്ധി സമൃത്യുഃ പദ്മജോ ഽപി സഃ കിംതു ദേവേശ്വരോ രുദ്രഃ പ്രസീദതി യദീശ്വരഃ

മരണമില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ വളരെ അപൂർവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിനും മരണം ഉണ്ടാകും. പക്ഷേ, ദേവദേവനായ രുദ്രൻ പ്രസന്നനാകുമ്പോൾ അതും സാധ്യമാണ്.

ന ദുര്ലഭോ മൃത്യുഹീനസ് തവ പുത്രോ ഹ്യയോനിജഃ മയാ ച വിഷ്ണുനാ ചൈവ ബ്രഹ്മണാ ച മഹാത്മനാ

'നിന്റെ മകൻ, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാതെയും മരണമില്ലാതെയും, എനിക്ക്, വിഷ്ണുവിനും മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിനും ലഭിക്കാൻ അസാധ്യമായതല്ല.'

അയോനിജം മൃത്യുഹീനമ് അസമര്ഥം നിവേദിതുമ് ഏവം വ്യാഹൃത്യ വിപ്രേന്ദ്രമ് അനുഗൃഹ്യ ച തം ഘൃണീ

'അജനായും മരണമില്ലാത്തവനെയും വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കരുണാനിധി ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

ദേവൈര്വൃതോ യയൌ ദേവഃ സിതേനേഭേന വൈ പ്രഭുഃ

ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭഗവാൻ വെള്ള കാളയിൽ കയറി യാത്രയായി.