ലിങ്ഗപുരാണമ്

വഹ്നേശ്ചൈവ തു സംയോഗാത് പ്രകൃത്യ പുരുഷഃ പ്രഭുഃ നീലശ് ച ലോഹിതശ്ചൈവ യതഃ കാലാകൃതിഃ പുമാന്

അഗ്നിയുമായി യോജിച്ച്, പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് പുരുഷൻ, പ്രഭു, നീലനും ചുവപ്പും കലർന്നവനും, അവനിൽ നിന്ന് കാലത്തിന്റെ രൂപമായ പുരുഷൻ ഉദിച്ചു.

നീലലോഹിത ഇത്യുക്തസ് തേന ദേവേന വൈ പ്രഭുഃ ബ്രഹ്മണാ ഭഗവാന്കാലഃ പ്രീതാത്മാ ചാഭവദ്വിഭുഃ

അവൻ ആ ദേവനാൽ 'നീലലോഹിതൻ' എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ കാലൻ, സന്തുഷ്ടനായ മനസ്സോടെ, പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സുപ്രീതമനസം ദേവം തുഷ്ടാവ ച പിതാമഹഃ നാമാഷ്ടകേന വിശ്വാത്മാ വിശ്വാത്മാനം മഹാമുനേ

ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ പിതാമഹൻ, വിശ്വാത്മാവായ ദൈവത്തെ, അഷ്ടനാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, മഹർഷേ, വിശ്വാത്മാവിനേ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സ്തുതിച്ചു.

നമസ്തേ ഭഗവന് രുദ്ര ഭാസ്കരാമിതതേജസേ നമോ ഭവായ ദേവായ രസായാമ്ബുമയായ തേ

ഭഗവൻ രുദ്രനേ, സൂര്യനുപോലെ പ്രകാശമുള്ളവനേ, നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു; ഭവനേ, ദേവനേ, സാരവും ജലവും ചേർന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.

ശര്വായ ക്ഷിതിരൂപായ സദാ സുരഭിണേ നമഃ ഈശായ വായവേ തുഭ്യം സംസ്പര്ശായ നമോ നമഃ

ക്ഷിതിരൂപിയായ ശർവനേ, എപ്പോഴും സുഗന്ധമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; ഈശനേ, വായുവായവനേ, സ്പർശശക്തിയായവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.

പശൂനാം പതയേ ചൈവ പാവകായാതിതേജസേ ഭീമായ വ്യോമരൂപായ ശബ്ദമാത്രായ തേ നമഃ

സകല ജീവജാലങ്ങളുടെ നാഥനായവനും, അഗ്നിയെക്കാൾ പ്രകാശമുള്ളവനും, ഭയങ്കരനും, ആകാശം പോലെ രൂപമുള്ളവനും, ശബ്ദം മാത്രമായവനും, നിനക്കു വന്ദനം.

മഹാദേവായ സോമായ അമൃതായ നമോ ഽസ്തു തേ ഉഗ്രായ യജമാനായ നമസ്തേ കര്മയോഗിനേ

മഹാദേവനായവനേ, സോമനായവനേ, അമരനായവനേ, ഭയങ്കരനായവനേ, യാഗം ചെയ്യുന്നവനേ, കര്‍മ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി പൈതാമഹമിമം സ്തവമ് രുദ്രായ കഥിതം വിപ്രാഞ് ശ്രാവയേദ്വാ സമാഹിതഃ

രുദ്രനു വേണ്ടി പറഞ്ഞ ഈ പിതാമഹസ്തോത്രം ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കേൾപ്പിച്ചാലോ,

അഷ്ടമൂര്തേസ്തു സായുജ്യം വര്ഷാദേകാദവാപ്നുയാത് ഏവം സ്തുത്വാ മഹാദേവമ് അവൈക്ഷത പിതാമഹഃ

അവൻ എട്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവനോടൊപ്പം ഏകത്വം നേടും, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിനകം. ഇങ്ങനെ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം പിതാമഹൻ അവനെ കണ്ടു.

തദാഷ്ടധാ മഹാദേവഃ സമാതിഷ്ഠത്സമന്തതഃ തദാ പ്രകാശതേ ഭാനുഃ കൃഷ്ണവര്ത്മാ നിശാകരഃ

അപ്പോൾ മഹാദേവൻ എട്ടുവിധ രൂപങ്ങളായി എല്ലാടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ സൂര്യനും, ഇരുണ്ട വഴിയോടെ ചന്ദ്രനും പ്രകാശിച്ചു.

ക്ഷിതിര്വായുഃ പുമാനംഭഃ സുഷിരം സര്വഗം തഥാ തദാപ്രഭൃതി തം പ്രാഹുര് അഷ്ടമൂര്തിരിതീശ്വരമ്

ഭൂമി, വായു, മനുഷ്യൻ, ജലം, ആകാശം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും അന്നുമുതൽ ആٹھുരൂപങ്ങളുള്ള ഈശ്വരൻ എന്നു അവനെ വിളിക്കുന്നു.

അഷ്ടമൂര്തേഃ പ്രസാദേന വിരഞ്ചിശ്ചാസൃജത്പുനഃ സൃഷ്ട്വൈതദ് അഖിലം ബ്രഹ്മാ പുനഃ കല്പാന്തരേ പ്രഭുഃ

എട്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ വിരിഞ്ചി വീണ്ടും സൃഷ്ടി നടത്തി; ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും കാലാന്ത്യത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തി.

സഹസ്രയുഗപര്യന്തം സംസുപ്തേ ച ചരാചരേ പ്രജാഃ സ്രഷ്ടുമനാസ് തേപേ തത ഉഗ്രം തപോ മഹത്

ആയിരം യുഗങ്ങൾ മുഴുവൻ ചലനശൂന്യമായും ചലിക്കുന്നതുമായ സകല ജീവികളും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ശക്തമായ തപസ്സ് നടത്തി.

തസ്യൈവം തപ്യമാനസ്യ ന കിംചിത്സമവര്തത തതോ ദീര്ഘേണ കാലേന ദുഃഖാത്ക്രോധോ വ്യജായത

അവൻ ഇങ്ങനെ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല; പിന്നെ ദീർഘമായ സമയത്തിന് ശേഷം ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം ഉദിച്ചു.

ക്രോധാവിഷ്ടസ്യ നേത്രാഭ്യാം പ്രാപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ തതസ്തേഭ്യോ ഽശ്രുബിന്ദുഭ്യോ ഭൂതാഃ പ്രേതാസ്തദാഭവന്

ക്രോധം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾ വീണു; ആ കണ്ണുനീർ തുള്ളികളിൽ നിന്ന് ഭൂതന്മാരും പ്രേതന്മാരും അപ്പോൾ ജനിച്ചു.

സര്വാംസ്താനഗ്രജാന്ദൃഷ്ട്വാ ഭൂതപ്രേതനിശാചരാന് അനിന്ദത തദാ ദേവോ ബ്രഹ്മാത്മാനമ് അജോ വിഭുഃ

ആ ഭൂതന്മാരെയും പ്രേതന്മാരെയും നിശാചരന്മാരെയും, മുതിർന്നവരെ, കണ്ടു, അജനായ, സകലവ്യാപിയായ ദേവൻ ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.

ജഹൌ പ്രാണാംശ് ച ഭഗവാന് ക്രോധാവിഷ്ടഃ പ്രജാപതിഃ തതഃ പ്രാണമയോ രുദ്രഃ പ്രാദുരാസീത്പ്രഭോര്മുഖാത്

ക്രോധം നിറഞ്ഞ പ്രജാപതി ഭഗവാൻ പ്രാണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; അപ്പോൾ പ്രഭുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പ്രാണശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ രുദ്രൻ ഉദിച്ചു.

അര്ധനാരീശ്വരോ ഭൂത്വാ ബാലാര്കസദൃശദ്യുതിഃ തദൈകാദശധാത്മാനം പ്രവിഭജ്യ വ്യവസ്ഥിതഃ

അർദ്ധം സ്ത്രീയും അർദ്ധം പുരുഷനും ആയ ഈശ്വരനായി, ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്, അവൻ തന്റെ ശരീരം പതിനൊന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് നിലകൊണ്ടു.

അര്ധേനാംശേന സര്വാത്മാ സസര്ജാസൌ ശിവാമുമാമ് സാ ചാസൃജത്തദാ ലക്ഷ്മീം ദുര്ഗാം ശ്രേഷ്ഠാം സരസ്വതീമ്

അവൻ തന്റെ അർദ്ധഭാഗത്തിൽ നിന്നു ശിവയെയും ഉമയെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അവൾ പിന്നെ ലക്ഷ്മിയെയും ഉത്തമയായ ദുർഗയെയും സരസ്വതിയെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

വാമാം രൌദ്രീം മഹാമായാം വൈഷ്ണവീം വാരിജേക്ഷണാമ് കലാം വികിരിണീം ചൈവ കാലീം കമലവാസിനീമ്

വാമ, രൗദ്രി, മഹാമായ, കമലനയനിയായ വൈഷ്ണവി, കല, വികിരിണി, കാളി, കമലവാസിനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ബലവികരിണീം ദേവീം ബലപ്രമഥിനീം തഥാ സര്വഭൂതസ്യ ദമനീം സസൃജേ ച മനോന്മനീമ്

ബലവികരിണി, ബലപ്രമഥിനി, സകലഭൂതങ്ങളെ കീഴടക്കുന്നവൾ, മനോന്മനി എന്നിവരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

തഥാന്യാ ബഹവഃ സൃഷ്ടാസ് തയാ നാര്യഃ സഹസ്രശഃ രുദ്രൈശ്ചൈവ മഹാദേവസ് താഭിസ്ത്രിഭുവനേശ്വരഃ

അങ്ങനെ അവൾ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു സ്ത്രീകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം മഹാദേവൻ അവരോടുകൂടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇശ്വരനായി.

സര്വാത്മനശ് ച തസ്യാഗ്രേ ഹ്യ് അതിഷ്ഠത്പരമേശ്വരഃ മൃതസ്യ തസ്യ ദേവസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ

സകലത്തിന്റെ ആത്മാവായ അവളുടെ മുമ്പിൽ പരമേശ്വരൻ നിലകൊണ്ടു; മരിച്ചിരുന്ന ആ ദേവന്റെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ, പരമേശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ.

ഘൃണീ ദദൌ പുനഃ പ്രാണാന് ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹേശ്വരഃ ബ്രഹ്മണഃ പ്രദദൌ പ്രാണാന് ആത്മസ്ഥാംസ്തു തദാ പ്രഭുഃ

കരുണയുള്ള മഹേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന് ജീവൻ നൽകി. തന്റെ ഉള്ളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന പ്രാണങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന് തിരികെ നൽകി.

പ്രഹൃഷ്ടോ ഽഭൂത്തതോ രുദ്രഃ കിംചിത്പ്രത്യാഗതാസവമ് അഭ്യഭാഷത ദേവേശോ ബ്രഹ്മാണം പരമം വചഃ

അപ്പോൾ രുദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ, കുറച്ച് ശക്തി വീണ്ടെടുത്ത്, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഉന്നതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

മാ ഭൈര്ദേവ മഹാഭാഗ വിരിഞ്ച ജഗതാം ഗുരോ മയേഹ സ്ഥാപിതാഃ പ്രാണാസ് തസ്മാദുത്തിഷ്ഠ വൈ പ്രഭോ

ഭയപ്പെടേണ്ട, മഹാഭാഗവൻ, വിരിഞ്ചനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്റെ ജീവൻ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, പ്രഭോ, എഴുന്നേൽക്കൂ.

ശ്രുത്വാ വചസ്തതസ്തസ്യ സ്വപ്നഭൂതം മനോഗതമ് പിതാമഹഃ പ്രസന്നാത്മാ നേത്രൈഃ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പിതാമഹൻ സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നതുപോലെ മനസ്സിൽ ശാന്തനായി, കണ്ണുകൾ പുഷ്പിച്ച താമരപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങി.

തതഃ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സമുദൈക്ഷന് മഹേശ്വരമ് സ ഉദ്വീക്ഷ്യ ചിരം കാലം സ്നിഗ്ധഗംഭീരയാ ഗിരാ

പിന്നീട്, ജീവൻ തിരികെ ലഭിച്ച ബ്രഹ്മാവ് മഹേശ്വരനെ നോക്കി, ദീർഘനേരം അവനെ നിരീക്ഷിച്ച്, സ്നേഹവും ഗൗരവവും നിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിച്ചു.

ഉവാച ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ സമുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ ഭോ ഭോ വദ മഹാഭാഗ ആനന്ദയസി മേ മനഃ

പുണ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ഭോ ഭോ മഹാഭാഗവേ, ദയവായി പറയൂ, നീ എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നു.'