ലിങ്ഗപുരാണമ്

മരീചിഭൃഗ്വങ്ഗിരസഃ പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് ദക്ഷമത്രിം വസിഷ്ഠം ച സോ ഽസൃജദ്യോഗവിദ്യയാ

മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, ദക്ഷൻ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നിവരെ യോഗവിദ്യയാൽ സൃഷ്ടിച്ചു.

നവൈതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ബ്രഹ്മജ്ഞാ ബ്രാഹ്മണോത്തമാഃ ബ്രഹ്മവാദിന ഏവൈതേ ബ്രഹ്മണഃ സദൃശാഃ സ്മൃതാഃ

ഇവരൊക്കെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ; ബ്രഹ്മവാദികൾ എന്നും ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ എന്നും ഇവരെ ഓർക്കുന്നു.

സംകല്പശ്ചൈവ ധര്മശ് ച ഹ്യ് അധര്മോ ധര്മസംനിധിഃ ദ്വാദശൈവ പ്രജാസ്ത്വേതാ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ

സങ്കൽപം, ധർമ്മം, അധർമ്മം, ധർമ്മസാന്നിധ്യം എന്നിങ്ങനെ പന്ത്രണ്ടു പ്രജകൾ അപ്രത്യക്ഷജനനായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നാണ്.

ഋഭും സനത്കുമാരം ച സസര്ജാദൌ സനാതനഃ താവൂര്ധ്വരേതസൌ ദിവ്യൌ ചാഗ്രജൌ ബ്രഹ്മവാദിനൌ

സനാതനൻ ആദിയിൽ ഋഭുവും സനത്കുമാരനെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ഇരുവരും ദൈവികരും, ഊർദ്ധ്വരേതസ്സും, ബ്രഹ്മവാദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമായിരുന്നു.

കുമാരൌ ബ്രഹ്മണസ് തുല്യൌ സര്വജ്ഞൌ സര്വഭാവിനൌ വക്ഷ്യേ ഭാര്യാകുലം തേഷാം മുനീനാമഗ്രജന്മനാമ്

ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ തുല്യരും, സർവ്വജ്ഞന്മാരും, സർവ്വസൃഷ്ടിക്കാരുമാണ്; ആ ആദിപ്രജാപതിമാരുടെ ഭാര്യമാരെ ഞാൻ വിവരിക്കാം.

സമാസതോ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രജാസമ്ഭൂതിമേവ ച ശതരൂപാം തു വൈ രാജ്ഞീം വിരാജമസൃജത്പ്രഭുഃ

മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പ്രജാസൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്തം പറഞ്ഞാൽ, ഭഗവാൻ ശതരൂപ എന്ന രാജ്ഞിയെയും വിരാട് എന്നവനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

സ്വായമ്ഭുവാത്തു വൈ രാജ്ഞീ ശതരൂപാ ത്വയോനിജാ ലേഭേ പുത്രദ്വയം പുണ്യാ തഥാ കന്യാദ്വയം ച സാ

സ്വായംഭുവനിൽ നിന്നു, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാതിരുന്ന രാജ്ഞിയായ ശതരൂപയ്ക്ക്, രണ്ട് ധർമ്മപുത്രന്മാരും രണ്ട് പുത്രിമാരും ലഭിച്ചു.

ഉത്താനപാദോ ഹ്യവരോ ധീമാഞ്ജ്യേഷ്ഠഃ പ്രിയവ്രതഃ ജ്യേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ ത്വാകൂതിഃ പ്രസൂതിശ്ചാനുജാ സ്മൃതാ

ഉത്താനപാദൻ ഇളയവനും ധീരനും ആണ്. പ്രിയവ്രതൻ മൂത്തവൻ. ആകൂതി മൂത്തമകളാണ്, പ്രസൂതി ഇളയമകളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ഉപയേമേ തദാകൂതിം രുചിര്നാമ പ്രജാപതിഃ പ്രസൂതിം ഭഗവാന്ദക്ഷോ ലോകധാത്രീം ച യോഗിനീമ്

അപ്പോൾ രുചി എന്ന പ്രജാപതി ആകൂതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്നവനും യോഗിയുമായ ദക്ഷൻ പ്രസൂതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

ദക്ഷിണാസഹിതം യജ്ഞമ് ആകൂതിഃ സുഷുവേ തഥാ ദക്ഷിണാ ജനയാമാസ ദിവ്യാ ദ്വാദശ പുത്രികാഃ

ആകൂതി ദക്ഷിണയോടൊപ്പം യജ്ഞനെ പ്രസവിച്ചു. ദക്ഷിണ പിന്നീട് ദ്വാദശം ദിവ്യകന്യാകമാരെ പ്രസവിച്ചു.

പ്രസൂതിഃ സുഷുവേ ദക്ഷാച് ചതുര്വിംശതികന്യകാഃ ശ്രദ്ധാം ലക്ഷ്മീം ധൃതിം പുഷ്ടിം തുഷ്ടിം മേധാം ക്രിയാം തഥാ

ദക്ഷനിൽ നിന്ന് പ്രസൂതി ഇരുപത്തിനാലു പെൺമക്കളെ പ്രസവിച്ചു: ശ്രദ്ധ, ലക്ഷ്മി, ധൃതി, പുഷ്ടി, തുഷ്ടി, മേധ, ക്രിയ എന്നിവയും.

ബുദ്ധിം ലജ്ജാം വപുഃശാന്തിം സിദ്ധിം കീര്തിം മഹാതപാഃ ഖ്യാതിം ശാന്തിം ച സമ്ഭൂതിം സ്മൃതിം പ്രീതിം ക്ഷമാം തഥാ

ബുദ്ധി, ലജ്ജ, വപു, ശാന്തി, സിദ്ധി, കീർത്തി, മഹാതപ, ഖ്യാതി, ശാന്തി, സംഭൂതി, സ്മൃതി, പ്രീതി, ക്ഷമ എന്നിവയും.

സംനതിം ചാനസൂയാം ച ഊര്ജാം സ്വാഹാം സുരാരണിമ് സ്വധാം ചൈവ മഹാഭാഗാം പ്രദദൌ ച യഥാക്രമമ്

സംനതി, അനസൂയ, ഊർജ, സ്വാഹ, സുരാരണി, മഹാഭാഗയായ സ്വധാ എന്നിവയും ദക്ഷൻ ക്രമത്തിൽ നൽകിയവരാണ്.

ശ്രദ്ധാദ്യാശ്ചൈവ കീര്ത്യന്താസ് ത്രയോദശ സുദാരികാഃ ധര്മം പ്രജാപതിം ജഗ്മുഃ പതിം പരമദുര്ലഭാഃ

ശ്രദ്ധ മുതൽ കീർത്തി വരെ പതിമൂന്നു ഉത്തമകന്യാകമാർ വളരെ ദുർലഭനായ പ്രജാപതി ധർമ്മനെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചു.

ഉപയേമേ ഭൃഗുര്ധീമാന് ഖ്യാതിം താം ഭാര്ഗവാരണിമ് സമ്ഭൂതിം ച മരീചിസ്തു സ്മൃതിം ചൈവാങ്ഗിരാ മുനിഃ

ധീരനായ ഭൃഗു ഖ്യാതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. മരീചി സംഭൂതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അങ്കിരസ്മുനി സ്മൃതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

പ്രീതിം പുലസ്ത്യഃ പുണ്യാത്മാ ക്ഷമാം താം പുലഹോ മുനിഃ ക്രതുശ് ച സംനതിം ധീമാന് അത്രിസ്താം ചാനസൂയകാമ്

പുലസ്ത്യൻ, പുണ്യാത്മാവായവൻ, പ്രീതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. പുലഹമുനി ക്ഷമയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ധീരനായ ക്രതു സംനതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അത്രി അനസൂയയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

ഊര്ജാം വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന് വരിഷ്ഠോ വാരിജേക്ഷണാമ് വിഭാവസുസ് തഥാ സ്വാഹാം സ്വധാം വൈ പിതരസ് തഥാ

വരിഷ്ഠനും കമലനയനനുമായ വസിഷ്ഠൻ ഊർജയെ വിവാഹം ചെയ്തു. വിഭാവസു സ്വാഹയെ വിവാഹം ചെയ്തു. പിതാക്കന്മാർ സ്വധയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

പുത്രീകൃതാ സതീ യാ സാ മാനസീ ശിവസമ്ഭവാ ദക്ഷേണ ജഗതാം ധാത്രീ രുദ്രമേവാസ്ഥിതാ പതിമ്

മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശിവസംബവയായ സതീ, ദക്ഷൻ വഴി ലോകങ്ങളുടെ ധാരകനായ രുദ്രന്റെ ഭാര്യയായി.

അര്ധനാരീശ്വരം ദൃഷ്ട്വാ സര്ഗാദൌ കനകാണ്ഡജഃ വിഭജസ്വേതി ചാഹാദൌ യദാ ജാതാ തദാഭവത്

സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ അർദ്ധനാരീശ്വരനെ കണ്ടു, പൊൻമുട്ടിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ 'വിഭജിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അവൾ ജനിച്ചപ്പോൾ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

തസ്യാശ്ചൈവാംശജാഃ സര്വാഃ സ്ത്രിയസ്ത്രിഭുവനേ തഥാ ഏകാദശാവിധാ രുദ്രാസ് തസ്യ ചാംശോദ്ഭവാസ് തഥാ

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള എല്ലാ സ്ത്രീകളും അവളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. പതിനൊന്ന് വിധത്തിലുള്ള രുദ്രന്മാർ അവന്റെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

സ്ത്രീലിങ്ഗമഖിലം സാ വൈ പുംലിങ്ഗം നീലലോഹിതഃ തം ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ദക്ഷമാലോക്യ സുവ്രതാമ്

സകല സ്ത്രീത്വവും അവളാണ്; നീലലോഹിതൻ ആണ് പുരുഷത്വം. അതു കണ്ട ബ്രഹ്മാവ്, സദാചാരിയായ ദക്ഷനെ നോക്കി പറഞ്ഞു—

ഭജസ്വ ധാത്രീം ജഗതാം മമാപി ച തവാപി ച പുന്നാമ്നോ നരകാത്ത്രാതി ഇതി പുത്രീത്വിഹോക്തിതഃ

'ലോകങ്ങളുടെ ധാരകയെ നീയും ഞാനും മകളായി സ്വീകരിക്കണം. അവൾ പുത് എന്ന നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളെ മകൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു.'

പ്രശസ്താ തവ കാന്തേയം സ്യാത് പുത്രീ വിശ്വമാതൃകാ തസ്മാത് പുത്രീ സതീ നാമ്നാ തവൈഷാ ച ഭവിഷ്യതി

'ഈ സുന്ദരിയായവൾ നിന്റെ മകളും വിശ്വമാതാവുമാകും. അതുകൊണ്ട് സതീ എന്ന പേരിൽ അവൾ നിന്റെ മകളായി അറിയപ്പെടും.'

ഏവമുക്തസ്തദാ ദക്ഷോ നിയോഗാദ്ബ്രഹ്മണോ മുനിഃ ലബ്ധ്വാ പുത്രീം ദദൌ സാക്ഷാത് സതീം രുദ്രായ സാദരമ്

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ദക്ഷൻ മകളെ ലഭിച്ചു. അവൻ സതിയെ ആദരപൂർവ്വം നേരിട്ട് രുദ്രനു നൽകി.

ധര്മസ്യ പത്ന്യഃ ശ്രദ്ധാദ്യാഃ കീര്തിതാ വൈ ത്രയോദശ താസു ധര്മപ്രജാം വക്ഷ്യേ യഥാക്രമമനുത്തമമ്

ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാർ ശ്രദ്ധ മുതലായ പതിമൂന്നു പേരാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഉത്തമസന്തതിയെ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ വിവരിക്കാം.

കാമോ ദര്പോ ഽഥ നിയമഃ സംതോഷോ ലോഭ ഏവ ച ശ്രുതസ്തു ദണ്ഡഃ സമയോ ബോധശ്ചൈവ മഹാദ്യുതിഃ

ആസക്തി, അഹങ്കാരം, നിയന്ത്രണം, സംതൃപ്തി, ലോഭം, പഠനം, ശിക്ഷ, ഉടമ്പടി, ബോധം — ഇവയെല്ലാം വലിയ മഹത്വമുള്ളവയാണ്.

അപ്രമാദശ് ച വിനയോ വ്യവസായോ ദ്വിജോത്തമാഃ ക്ഷേമം സുഖം യശശ്ചൈവ ധര്മപുത്രാശ് ച താസു വൈ

ജാഗ്രത, വിനയം, ഉറച്ച മനസ്സ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ക്ഷേമം, സന്തോഷം, പ്രശസ്തി, ധർമ്മപുത്രന്മാർ — ഇവ അവയിൽ കാണാം.

ധര്മസ്യ വൈ ക്രിയായാം തു ദണ്ഡഃ സമയ ഏവ ച അപ്രമാദസ് തഥാ ബോധോ ബുദ്ധേര്ധര്മസ്യ തൌ സുതൌ

ധർമ്മത്തിന്റെ ആചരണത്തിൽ ശിക്ഷയും ഉടമ്പടിയും, അതുപോലെ ജാഗ്രതയും ബോധവും, ഇവ ബുദ്ധിയുടെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും രണ്ട് പുത്രന്മാർ ആകുന്നു.

തസ്മാത്പഞ്ചദശൈവൈതേ താസു ധര്മാത്മജാസ്ത്വിഹ ഭൃഗുപത്നീ ച സുഷുവേ ഖ്യാതിര്വിഷ്ണോഃ പ്രിയാം ശ്രിയമ്

അതിനാൽ ഇവ പതിനഞ്ച് പേർ ഇവിടെ ധർമ്മപുത്രന്മാരാണ്; ഭൃഗുവിന്റെ ഭാര്യയായ ഖ്യാതി, വിഷ്ണുവിന് പ്രിയമായ ശ്രീയെ പ്രസവിച്ചു.