യമാപസ്തമ്ബസംവര്താഃ കാത്യായനബൃഹസ്പതീ പരാശരവ്യാസശങ്ഖലിഖിതാ ദക്ഷഗൌതമൌ
യമ, ആപസ്തംബ, സംവർത്ത, കാത്യായന, ബൃഹസ്പതി, പരാശര, വ്യാസ, ശങ്ക, ലിഖിത, ദക്ഷ, ഗൗതമ.
ശാതാതപോ വസിഷ്ഠശ് ച ഏവമാദ്യൈഃ സഹസ്രശഃ അവൃഷ്ടിര്മരണം ചൈവ തഥാ വ്യാധ്യാദ്യുപദ്രവാഃ
ശാതാതപനും വസിഷ്ഠനും—ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റുള്ളവരും; മഴക്കുറവ്, മരണവും, രോഗം തുടങ്ങിയ ദുരിതങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.
വാങ്മനഃകര്മജൈര് ദുഃഖൈര് നിര്വേദോ ജായതേ തതഃ നിര്വേദാജ്ജായതേ തേഷാം ദുഃഖമോക്ഷവിചാരണാ
വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരക്തി ജനിക്കുന്നു; ആ വിരക്തിയിൽ നിന്ന് ദുഃഖമുക്തിയുടെ അന്വേഷണമുണ്ടാകുന്നു.
വിചാരണാച്ച വൈരാഗ്യം വൈരാഗ്യാദ്ദോഷദര്ശനമ് ദോഷാണാം ദര്ശനാച്ചൈവ ദ്വാപരേ ജ്ഞാനസംഭവഃ
അന്വേഷണത്തിൽ നിന്ന് വൈരാഗ്യം, വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നത്, ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിൽ നിന്ന് ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ജ്ഞാനം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ഏഷാ രജസ്തമോയുക്താ വൃത്തിര് വൈ ദ്വാപരേ സ്മൃതാ ആദ്യേ കൃതേ തു ധര്മോ ഽസ്തി സ ത്രേതായാം പ്രവര്തതേ
രജസ്സും തമസ്സും നിറഞ്ഞ ഈ പ്രവൃത്തി ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ആദിയിൽ കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം നിലനിൽക്കും, ത്രേതായുഗത്തിൽ അത് വ്യാപിക്കുന്നു.
ദ്വാപരേ വ്യാകുലീഭൂത്വാ പ്രണശ്യതി കലൌ യുഗേ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ധർമ്മം കലങ്ങുന്നു, കലിയുഗത്തിൽ അത് നശിക്കുന്നു.
തിഷ്യേ മായാമസൂയാം ച വധം ചൈവ തപസ്വിനാമ് സാധയന്തി നരാസ്തത്ര തമസാ വ്യാകുലേന്ദ്രിയാഃ
തിഷ്യയിലും മായാമസൂയിലും, തപസ്സുകാരെ കൊല്ലുന്നതിലും, അന്ധകാരത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങിയ മനുഷ്യർ അത്തരം പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
കലൌ പ്രമാദകോ രോഗഃ സതതം ക്ഷുദ്ഭയാനി ച അനാവൃഷ്ടിഭയം ഘോരം ദേശാനാം ച വിപര്യയഃ
കലിയുഗത്തിൽ അശ്രദ്ധ, രോഗം, എപ്പോഴും വിശപ്പും ഭയവും, ഭയങ്കരമായ മഴക്കുറവിന്റെ ഭയവും, ദേശങ്ങളിൽ കലാപവും ഉണ്ടാകും.
ന പ്രാമാണ്യം ശ്രുതേരസ്തി നൃണാം ചാധര്മസേവനമ് അധാര്മികാസ്ത്വനാചാരാ മഹാകോപാല്പചേതസഃ
മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ പ്രാമാണ്യം ഇല്ല; അധർമ്മം വ്യാപിക്കുന്നു; അധാർമ്മികർ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ, അത്യന്തം കോപമുള്ളവരും ചുരുങ്ങിയ ബുദ്ധിയുള്ളവരുമാണ്.
അനൃതം ബ്രുവതേ ലുബ്ധാസ് തിഷ്യേ ജാതാശ് ച ദുഷ്പ്രജാഃ ദുരിഷ്ടൈര്ദുരധീതൈശ് ച ദുരാചാരൈര്ദുരാഗമൈഃ
ലോഭികൾ അസത്യമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്; തിഷ്യയിൽ ദുഷ്ടസന്താനങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു, ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും, മോശം പഠനവും, ദുഷ്ടാചാരവും, തെറ്റായ സമീപനവും കാണപ്പെടുന്നു.
വിപ്രാണാം കര്മ ദോഷേണ പ്രജാനാം ജായതേ ഭയമ് നാധീയന്തേ തദാ വേദാന് ന യജന്തി ദ്വിജാതയഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പിഴവുകൾ വരുമ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ ഭയം പടരുന്നു; അപ്പോൾ അവർ വേദങ്ങൾ പഠിക്കുകയുമില്ല, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ഇല്ല.
ഉത്സീദന്തി നരാശ്ചൈവ ക്ഷത്രിയാശ് ച വിശഃ ക്രമാത് ശൂദ്രാണാം മന്ത്രയോഗേന സംബന്ധോ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ
ആണുകളും ക്ഷത്രിയരും, പിന്നെ സാധാരണ ജനങ്ങളും ക്രമേണ ക്ഷയിക്കുന്നു; മന്ത്രശക്തിയുടെ വഴി, ശൂദ്രന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണരുമായി ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു.
ഭവതീഹ കലൌ തസ്മിഞ് ശയനാസനഭോജനൈഃ രാജാനഃ ശൂദ്രഭൂയിഷ്ഠാ ബ്രാഹ്മണാന് ബാധയന്തി തേ
അക്കാലഘട്ടത്തിൽ, ഒരേ കിടക്കയും ഇരിപ്പിടവും ഭക്ഷണവും പങ്കിടുന്ന രാജാക്കന്മാർ, അധികംപോലും ശൂദ്രരായവരായി, ബ്രാഹ്മണരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
ഭ്രൂണഹത്യാ വീരഹത്യാ പ്രജായന്തേ പ്രജാസു വൈ ശൂദ്രാശ് ച ബ്രാഹ്മണാചാരാഃ ശൂദ്രാചാരാശ് ച ബ്രാഹ്മണാഃ
ജനങ്ങളിൽ ഗർഭഹത്യയും വീരഹത്യയും ഉണ്ടാകുന്നു; ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണരുടെ ആചാരങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രരുടെ ആചാരങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നു.
രാജവൃത്തിസ്ഥിതാശ് ചൌരാശ് ചൌരാചാരാശ് ച പാര്ഥിവാഃ ഏകപത്ന്യോ ന ശിഷ്യന്തി വര്ധിഷ്യന്ത്യഭിസാരികാഃ
ചോരന്മാർ രാജകാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു, രാജാക്കന്മാർ ചോരന്മാരെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു; ഒരുവൻ മാത്രമായ ഭർത്താവുള്ള സ്ത്രീകൾ നിലനിൽക്കില്ല, അന്യപുരുഷസംഗം അന്വേഷിക്കുന്നവരാണു വർദ്ധിക്കുന്നത്.
വര്ണാശ്രമപ്രതിഷ്ഠാനോ ജായതേ നൃഷു സര്വതഃ തദാ സ്വല്പഫലാ ഭൂമിഃ ക്വചിച്ചാപി മഹാഫലാ
വർണ്ണാശ്രമത്തിന്റെ നില നശിക്കുന്നു, എല്ലായിടത്തും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമില്ലാതാവുന്നു; അപ്പോൾ ഭൂമി വളരെ കുറച്ച് ഫലം മാത്രം നൽകും, ചിലപ്പോൾ വലിയ ഫലവും ലഭിക്കും.
അരക്ഷിതാരോ ഹര്താരഃ പാര്ഥിവാശ് ച ശിലാശന ശൂദ്രാ വൈ ജ്ഞാനിനഃ സര്വേ ബ്രാഹ്മണൈരഭിവന്ദിതാഃ
ശിലാഭക്ഷകനേ, സംരക്ഷിക്കേണ്ട രാജാക്കന്മാർ കള്ളന്മാരാവുകയും കൊള്ളക്കാരാവുകയും ചെയ്യുന്നു; എല്ലാ ശൂദ്രരും ജ്ഞാനികളായി, ബ്രാഹ്മണർ അവരെ ആദരിക്കുന്നു.
അക്ഷത്രിയാശ് ച രാജാനോ വിപ്രാഃ ശൂദ്രോപജീവിനഃ ആസനസ്ഥാ ദ്വിജാന്ദൃഷ്ട്വാ ന ചലന്ത്യല്പബുദ്ധയഃ
ക്ഷത്രിയരല്ലാത്തവരാണ് രാജാക്കന്മാർ, ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രരുടെ സേവനത്തിലൂടെ ജീവിക്കുന്നു; ഇരുന്നിരിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാരെ കണ്ടിട്ടും അജ്ഞാനികൾ എഴുന്നേൽക്കാറില്ല.
താഡയന്തി ദ്വിജേന്ദ്രാംശ് ച ശൂദ്രാ വൈ സ്വല്പബുദ്ധയഃ ആസ്യേ നിധായ വൈ ഹസ്തം കര്ണം ശൂദ്രസ്യ വൈ ദ്വിജാഃ
അല്പബുദ്ധിയുള്ള ശൂദ്രർ ഉത്തമദ്വിജന്മാരെ അടിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രന്റെ വായിലോ ചെവിയിലോ കൈ വെക്കുന്നു.
നീചസ്യേവ തദാ വാക്യം വദന്തി വിനയേന തമ് ഉച്ചാസനസ്ഥാന് ശൂദ്രാംശ് ച ദ്വിജമധ്യേ ദ്വിജര്ഷഭ
അപ്പോൾ, അവർ ഒരു താഴ്ന്നവനോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ വിനയത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു; ഉത്തമദ്വിജനേ, ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഇടയിൽ ഉയർന്ന ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്നു.
ജ്ഞാത്വാ ന ഹിംസതേ രാജാ കലൌ കാലവശേന തു പുഷ്പൈശ് ച വാസിതൈശ്ചൈവ തഥാന്യൈര് മങ്ഗലൈഃ ശുഭൈഃ
അറിയുന്നിട്ടും രാജാവ് കാളിയുഗത്തിൽ ദോഷം ചെയ്യാറില്ല, കാലത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്; പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധങ്ങളും മറ്റു മംഗളവസ്തുക്കളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ശൂദ്രാനഭ്യര്ചയന്ത്യല്പശ്രുതഭാഗ്യബലാന്വിതാഃ ന പ്രേക്ഷന്തേ ഗര്വിതാശ് ച ശൂദ്രാ ദ്വിജവരാന് ദ്വിജ
അല്പവിദ്യയും ഭാഗ്യവും ശക്തിയും ഉള്ളവർ ശൂദ്രരെ ആരാധിക്കുന്നു; അഹങ്കാരമുള്ള ശൂദ്രർ ഉത്തമദ്വിജന്മാരെ നോക്കാറില്ല, ബ്രാഹ്മണനേ.
സേവാവസരമ് ആലോക്യ ദ്വാരേ തിഷ്ഠന്തി വൈ ദ്വിജാഃ വാഹനസ്ഥാന് സമാവൃത്യ ശൂദ്രാഞ്ശൂദ്രോപജീവിനഃ
സേവനത്തിന് അവസരം കണ്ടാൽ, ബ്രാഹ്മണർ വാതിലിൽ കാത്തിരിക്കുന്നു; വാഹനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവരെ ചുറ്റി ശൂദ്രരും ശൂദ്രജീവികളായവരും നിൽക്കുന്നു.
സേവന്തേ ബ്രാഹ്മണാസ്തത്ര സ്തുവന്തി സ്തുതിഭിഃ കലൌ തപോയജ്ഞഫലാനാം ച വിക്രേതാരോ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടെ, ബ്രാഹ്മണർ സേവനം ചെയ്യുകയും സ്തുതികൾ പറയുകയും ചെയ്യുന്നു; ഉത്തമദ്വിജന്മാർ തപസ്സിന്റെയും യജ്ഞത്തിന്റെയും ഫലം വിൽക്കുന്നു.
യതയശ് ച ഭവിഷ്യന്തി ബഹവോ ഽസ്മിന്കലൌ യുഗേ പുരുഷാല്പം ബഹുസ്ത്രീകം യുഗാന്തേ സമുപസ്ഥിതേ
ഈ കാളിയുഗത്തിൽ അനേകം സന്ന്യാസികൾ ഉണ്ടാകും; യുഗാന്തത്തിൽ പുരുഷന്മാർ കുറയും, സ്ത്രീകൾ അധികമാകും.
നിന്ദന്തി വേദവിദ്യാം ച ദ്വിജാഃ കര്മാണി വൈ കലൌ കലൌ ദേവോ മഹാദേവഃ ശങ്കരോ നീലലോഹിതഃ
കാളിയുഗത്തിൽ ദ്വിജന്മാർ വേദവിദ്യയെയും കര്മങ്ങളെയും നിന്ദിക്കുന്നു; കാളിയുഗത്തിൽ മഹാദേവനായ ശങ്കരൻ, നീലവും ചുവപ്പും നിറംകൊണ്ടവൻ—
പ്രകാശതേ പ്രതിഷ്ഠാര്ഥം ധര്മസ്യ വികൃതാകൃതിഃ യേ തം വിപ്രാ നിഷേവന്തേ യേന കേനാപി ശങ്കരമ്
—ധർമ്മം നിലനിര്ത്താൻ വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ കഴിയുന്ന വിധം ശങ്കരനെ സേവിക്കുന്നു.
കലിദോഷാന് വിനിര്ജിത്യ പ്രയാന്തി പരമം പദമ് ശ്വാപദപ്രബലത്വം ച ഗവാം ചൈവ പരിക്ഷയഃ
കാളിയുടെ ദോഷങ്ങൾ ജയിച്ച്, അവർ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു; കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ശക്തിയേറുന്നു, പശുക്കൾ കുറയുന്നു.
സാധൂനാം വിനിവൃത്തിശ് ച വേദ്യാ തസ്മിന്യുഗക്ഷയേ തദാ സൂക്ഷ്മോ മഹോദര്കോ ദുര്ലഭോ ദാനമൂലവാന്
ധർമ്മനിഷ്ഠരായവർ കാലാവസാനത്തിൽ ലോകം വിട്ടുപോകും; അപ്പോൾ വളരെ സൂക്ഷ്മവും വലിയതുമായ, ദുർലഭവും ദാനത്തിൽ ആധാരമിട്ടതുമായ ഒരു സ്ഥിതി ഉണ്ടാകും.
ചാതുരാശ്രമശൈഥില്യേ ധര്മഃ പ്രതിചലിഷ്യതി അരക്ഷിതാരോ ഹര്താരോ ബലിഭാഗസ്യ പാര്ഥിവാഃ
നാലു ആശ്രമങ്ങളും ശൂന്യമായപ്പോൾ, ധർമ്മം തളരുകയും, രാജാക്കന്മാർ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാതെയും നികുതി പിരിച്ചെടുക്കാതെയും മറിച്ച് കൊള്ളയടിക്കാനായി മാറുകയും ചെയ്യും.