സമ്പൂജ്യ ചൈവം ത്രിദശേശ്വരാദ്യൈഃ സ്തുത്വാ സ്തുതം ദേവമജേയമീശമ് വിജ്ഞാപയാമാസ നിരീക്ഷ്യ ഭക്ത്യാ ജനാര്ദനായ പ്രണിപത്യ മൂര്ധ്നാ
ഇങ്ങനെ ത്രിദശേശ്വരന്മാരും മറ്റുള്ളവരും അജേയനായ ദൈവത്തെ പൂജിച്ചു സ്തുതിച്ച്, ഭക്തിയോടെ തലകുനിഞ്ഞ് ജനാർദ്ദനനോട് വിനയപൂർവ്വം അറിയിച്ചു.
ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദ് ദധീച ഇതി വിശ്രുതഃ ധര്മവേത്താ വിനീതാത്മാ സഖാ മമ പുരാഭവത്
ഭഗവനേ, ദധീച എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ധർമ്മജ്ഞനും വിനയശീലനും, മുമ്പ് എന്റെ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു.
അവധ്യഃ സര്വദാ സര്വൈഃ ശങ്കരാര്ചനതത്പരഃ സാവജ്ഞം വാമപാദേന സ മാം മൂര്ധ്നി സദസ്യഥ
അവൻ എല്ലാരാലും എപ്പോഴും ജയിക്കാനാകാത്തവനായിരുന്നു, ശങ്കരാരാധനയിൽ മുഴുകിയവൻ. അവജ്ഞയോടെ ഇടതുകാലുകൊണ്ട് സഭയിൽ എന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
താഡയാമാസ ദേവേശ വിഷ്ണോ വിശ്വജഗത്പതേ ഉവാച ച മദാവിഷ്ടോ ന ബിഭേമീതി സര്വതഃ
ദേവദേവനേ, വിഷ്ണുവേ, ലോകനാഥനേ, അവൻ എന്നെ അടിച്ചു, അഹങ്കാരത്തിൽ മുഴുകി, 'എനിക്ക് എവിടെയും ഭയം ഇല്ല' എന്ന് പ്രസംഗിച്ചു.
ജേതുമിച്ഛാമി തം വിപ്രം ദധീചം ജഗദീശ്വര യഥാ ഹിതം തഥാ കര്തും ത്വമര്ഹസി ജനാര്ദന
ലോകനാഥനേ, ആ ബ്രാഹ്മണനായ ദധീചയെ ഞാൻ ജയിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ജനാർദ്ദനാ, എന്ത് ഉചിതമാണോ അതു ചെയ്യണം.
ജ്ഞാത്വാ സോ ഽപി ദധീചസ്യ ഹ്യ് അവധ്യത്വം മഹാത്മനഃ സസ്മാര ച മഹേശസ്യ പ്രഭാവമതുലം ഹരിഃ
ദധീചയുടെ ജയിക്കാനാകാത്ത സ്വഭാവം അറിഞ്ഞ്, ഹരിയും മഹേശന്റെ അപാരശക്തി ഓർമ്മിച്ചു.
ഏവം സ്മൃത്വാ ഹരിഃ പ്രാഹ ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷുതസംഭവമ് വിപ്രാണാം നാസ്തി രാജേന്ദ്ര ഭയമേത്യ മഹേശ്വരമ്
ഇങ്ങനെ ഓർത്ത് ഹരി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിശപ്പിൽ ജനിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഭയം ഇല്ല.
വിശേഷാദ്രുദ്രഭക്താനാമ് അഭയം സര്വദാ നൃപ നീചാനാമപി സര്വത്ര ദധീചസ്യാസ്യ കിം പുനഃ
രാജാവേ, പ്രത്യേകിച്ച് രുദ്രഭക്തന്മാർക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും ഭയമില്ല, എവിടെയും താഴ്ന്നവർക്കും പോലും; പിന്നെ ദധീചയെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
തസ്മാത്തവ മഹാഭാഗ വിജയോ നാസ്തി ഭൂപതേ ദുഃഖം കരോമി വിപ്രസ്യ ശാപാര്ഥം സസുരസ്യ മേ
അതുകൊണ്ട് മഹാഭാഗവേ, രാജാവേ, നിനക്ക് ജയമുണ്ടാകില്ല. ശാപം കൊണ്ടു ബ്രാഹ്മണനും ദേവന്മാരും ദുഃഖം അനുഭവിക്കും.
ഭവിതാ തസ്യ ശാപേന ദക്ഷയജ്ഞേ സുരൈഃ സമമ് വിനാശോ മമ രാജേന്ദ്ര പുനരുത്ഥാനമേവ ച
അവന്റെ ശാപം മൂലം, രാജാവേ, ദക്ഷയാഗത്തിൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം എനിക്ക് നാശം സംഭവിക്കും, പിന്നെ വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പും ഉണ്ടാകും.
തസ്മാത്സമേത്യ വിപ്രേന്ദ്രം സര്വയത്നേന ഭൂപതേ കരോമി യത്നം രാജേന്ദ്ര ദധീചവിജയായ തേ
അതുകൊണ്ട്, മഹർഷേ, ഞാൻ നിന്നെ സമീപിച്ച്, ദധീചനെ ജയിക്കാൻ എല്ലാ ശ്രമവും നടത്താം രാജാവേ.
ശ്രുത്വാ വാക്യം ക്ഷുപഃ പ്രാഹ തഥാസ്ത്വിതി ജനാര്ദനമ് ഭഗവാനപി വിപ്രസ്യ ദധീചസ്യാശ്രമം യയൌ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടുകഴിഞ്ഞ്, ക്ഷുപൻ ജനാർദ്ദനനോട് 'അങ്ങിനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ദധീച എന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
ആസ്ഥായ രൂപം വിപ്രസ്യ ഭഗവാന് ഭക്തവത്സലഃ ദധീചമാഹ ബ്രഹ്മര്ഷിമ് അഭിവന്ദ്യ ജഗദ്ഗുരുഃ
ഭക്തന്മാരോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, ഭഗവാൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപം ധരിച്ചു. ലോകഗുരുവായ ഭഗവാൻ ദധീച മഹർഷിയെ വന്ദിച്ച് അവനോട് സംസാരിച്ചു.
ഭോഭോ ദധീച ബ്രഹ്മര്ഷേ ഭവാര്ചനരതാവ്യയ വരമേകം വൃണേ ത്വത്തസ് തം ഭവാന്ദാതുമര്ഹതി
ദധീച മഹർഷേ, നീ എപ്പോഴും ഭഗവാന്റെ ആരാധനയിൽ ലീനനായവൻ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വരം ചോദിക്കുന്നു; നീ അതു എനിക്കു നൽകണം.
യാചിതോ ദേവദേവേന ദധീചഃ പ്രാഹ വിഷ്ണുനാ ജ്ഞാതം തവേപ്സിതം സര്വം ന ബിഭേമി തവാപ്യഹമ്
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ ഭഗവാൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദധീചൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം എന്നെല്ലാം എനിക്ക് അറിയാം; ഞാൻ നിന്നെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.'
ഭവാന് വിപ്രസ്യ രൂപേണ ആഗതോ ഽസി ജനാര്ദന ഭൂതം ഭവിഷ്യം ദേവേശ വര്തമാനം ജനാര്ദന
ജനാർദ്ദനാ, നീ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, നീ കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും ആകുന്നു, ജനാർദ്ദനാ.
ജ്ഞാതം പ്രസാദാദ്രുദ്രസ്യ ദ്വിജത്വം ത്യജ സുവ്രത ആരാധിതോ ഽസി ദേവേശ ക്ഷുപേണ മധുസൂദന
റുദ്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് എല്ലാം അറിയാം; ഭക്തനായവനേ, ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ വേഷം നീ വിട്ടുകളയണം. ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ക്ഷുപൻ നിന്നെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
ജാനേ തവൈനാം ഭഗവന് ഭക്തവത്സലതാം ഹരേ സ്ഥാനേ തവൈഷാ ഭഗവന് ഭക്തവാത്സല്യതാ ഹരേ
ഭഗവാനേ, ഭക്തന്മാരോടുള്ള നിന്റെ സ്നേഹം എനിക്ക് അറിയാം, ഹരേ. ഭഗവാനേ, ഭക്തന്മാരോടുള്ള ഈ സ്നേഹം നിനക്കു യോജിച്ചതാണ്, ഹരേ.
അസ്തി ചേദ്ഭഗവന് ഭീതിര് ഭവാര്ചനരതസ്യ മേ വക്തുമര്ഹസി യത്നേന വരദാംബുജലോചന
ഭഗവാനേ, ഞാൻ ഭഗവാന്റെ ആരാധനയിൽ ലീനനായവനാണ്; എന്നിൽ എന്തെങ്കിലും ഭയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വരദായകനായ കമലനയനാ, നീ അതു എനിക്ക് മനസ്സോടെ പറയണം.
വദാമി ന മൃഷാ തസ്മാന് ന ബിഭേമി ജനാര്ദന ന ബിഭേമി ജഗത്യസ്മിന് ദേവദൈത്യദ്വിജാദപി
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു; ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല. ഈ ലോകത്ത് ദേവന്മാരെയോ, അസുരന്മാരെയോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയോ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
ശ്രുത്വാ വാക്യം ദധീചസ്യ തദാസ്ഥായ ജനാര്ദനഃ സ്വരൂപം സസ്മിതം പ്രാഹ സംത്യജ്യ ദ്വിജതാം ക്ഷണാത്
ദധീചന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ജനാർദ്ദനൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ വേഷം ഉടനടി വിട്ട്, തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ചു.
ഭയം ദധീച സര്വത്ര നാസ്ത്യേവ തവ സുവ്രത ഭവാര്ചനരതോ യസ്മാദ് ഭവാന് സര്വജ്ഞ ഏവ ച
ദധീചേ, ഭക്തനായവനേ, നിനക്ക് എവിടെയും യാതൊരു ഭയവും ഇല്ല. നീ ഭഗവാന്റെ ആരാധനയിൽ ലീനനാണ്, എല്ലാം അറിയുന്നവനുമാണ്.
ബിഭേമീതി സകൃദ്വക്തും ത്വമര്ഹസി നമസ്തവ നിയോഗാന്മമ വിപ്രേന്ദ്ര ക്ഷുപം പ്രതി സദസ്യഥ
നീ ഒരിക്കൽപോലും 'ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു' എന്ന് പറയണം — നമസ്കാരം! എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ ഈ വാക്ക് ക്ഷുപനോട് സഭയിൽ പറയണം.
ഏവം ശ്രുത്വാപി തദ്വാക്യം സാന്ത്വം വിഷ്ണോര്മഹാമുനിഃ ന ബിഭേമീതി തം പ്രാഹ ദധീചോ ദേവസത്തമമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ സാന്ത്വന വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടും, മഹാമുനിയായ ദധീചൻ ആ ദേവശ്രേഷ്ഠനോട് 'ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല' എന്ന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
പ്രഭാവാദ്ദേവദേവസ്യ ശംഭോഃ സാക്ഷാത്പിനാകിനഃ ശര്വസ്യ ശങ്കരസ്യാസ്യ സര്വജ്ഞസ്യ മഹാമുനിഃ
ദേവദേവനായ ശംഭുവിന്റെ, പിനാകധാരിയായ ശർവന്റെ, ശങ്കരന്റെ, സർവ്വജ്ഞനായ മഹാമുനിയുടെ ശക്തിയാൽ—
തതസ്തസ്യ മുനേഃ ശ്രുത്വാ വചനം കുപിതോ ഹരിഃ ചക്രമുദ്യമ്യ ഭഗവാന് ദിധക്ഷുര്മുനിസത്തമമ്
അപ്പോൾ ആ മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഹരിഭഗവാൻ കോപിച്ചു, തന്റെ ചക്രം ഉയർത്തി, ആ മഹർഷിയെ ദഹിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി.
അഭവത്കുണ്ഠിതാഗ്രം ഹി വിഷ്ണോശ്ചക്രം സുദര്ശനമ് പ്രഭാവാദ്ധി ദധീചസ്യ ക്ഷുപസ്യൈവ ഹി സംനിധൌ
പക്ഷേ, ദധീചന്റെ ശക്തിയാൽ, ക്ഷുപന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശനചക്രത്തിന്റെ അഗ്രം മന്ദമായിത്തീർന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തത്കുണ്ഠിതാഗ്രം ഹി ചക്രം ചക്രിണമാഹ സഃ ദധീചഃ സസ്മിതം സാക്ഷാത് സദസദ്വ്യക്തികാരണമ്
ചക്രത്തിന്റെ അഗ്രം മന്ദമായത് കണ്ടപ്പോൾ, ചക്രധാരിയെ ദധീചൻ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ, സാക്ഷാൽ സദസദ്വ്യക്തികാരണമായവൻ, അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഭഗവന് ഭവതാ ലബ്ധം പുരാതീവ സുദാരുണമ് സുദര്ശനമിതി ഖ്യാതം ചക്രം വിഷ്ണോ പ്രയത്നതഃ
പ്രഭോ, നീ വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ പണ്ടുകാലത്ത് ലഭിച്ച അതി ഭയങ്കരമായ സുധർശനം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ചക്രം വിഷ്ണുവിന്റെ ആയുധമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഭവസ്യൈതച്ഛുഭം ചക്രം ന ജിഘാംസതി മാമിഹ ബ്രഹ്മാസ്ത്രാദ്യൈസ്തഥാന്യൈര്ഹി പ്രയത്നം കര്തുമര്ഹസി
ഭവന്റെ ഈ ശുഭമായ ചക്രം എന്നെ ഇവിടെ തൊടാൻ പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പോലുള്ള മറ്റു ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നീ പരിശ്രമിക്കണം.