വജ്രാസ്ഥിത്വം കഥം ലേഭേ മഹാദേവാന്മഹാതപാഃ വക്തുമര്ഹസി ശൈലാദേ ജിതോ മൃത്യുസ്ത്വയാ യഥാ
മഹാതപസ്വിയായ ദധീചൻ മഹാദേവനിൽ നിന്ന് വജ്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം എങ്ങനെ നേടി? ശൈലാദി, നീ മരണം ജയിച്ചപോലെ ഇതും പറഞ്ഞുതരണം.
ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹാതേജാ രാജാ ക്ഷുപ ഇതി സ്മൃതഃ അഭൂന്മിത്രോ ദധീചസ്യ മുനീന്ദ്രസ്യ ജനേശ്വരഃ
ക്ഷുപ എന്ന മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ദധീചന്റെ സുഹൃത്തായി.
ചിരാത്തയോഃ പ്രസംഗാദ്വൈ വാദഃ ക്ഷുപദധീചയോഃ അഭവത് ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠോ വിപ്ര ഏവേതി വിശ്രുതഃ
ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ക്ഷുപനും ദധീചനും തമ്മിൽ, ക്ഷത്രിയന്മാരാണോ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണോ ഉത്തമരെന്ന് സംബന്ധിച്ച് വാദം ഉണ്ടായി; അത് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെട്ടു.
അഷ്ടാനാം ലോകപാലാനാം വപുര്ധാരയതേ നൃപഃ തസ്മാദിന്ദ്രോ ഹ്യയം വഹ്നിര് യമശ് ച നിരൃതിസ് തഥാ
ആ രാജാവ് എട്ട് ലോകപാലന്മാരുടെയും രൂപം ധരിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൻ ഇന്ദ്രനും, അഗ്നിയും, യമനും, നിരൃതിയും ആകുന്നു.
വരുണശ്ചൈവ വായുശ് ച സോമോ ധനദ ഏവ ച ഈശ്വരോ ഽഹം ന സംദേഹോ നാവമന്തവ്യ ഏവ ച
അവൻ വരുണനും, വായുവും, സോമനും, ധനദനും ആകുന്നു; ഞാൻ തന്നെ ഈശ്വരൻ—ഇതിൽ സംശയമില്ല—എന്നെ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്.
മഹതീ ദേവതാ യാ സാ മഹതശ്ചാപി സുവ്രത തസ്മാത്ത്വയാ മഹാഭാഗ ച്യാവനേയ സദാ ഹ്യഹമ്
സുഭവ്രത, ആ മഹാദേവതയും അതിലും വലിയതും ആകുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, ഞാൻ എപ്പോഴും ച്യവനന്റെ വംശജനായി കണക്കാക്കപ്പെടണം.
നാവമന്തവ്യ ഏവേഹ പൂജനീയശ് ച സര്വഥാ ശ്രുത്വാ തഥാ മതം തസ്യ ക്ഷുപസ്യ മുനിസത്തമഃ
ഇവിടെ ഒരിക്കലും അവനെ അവഗണിക്കരുത്; എല്ലായ്പ്പോഴും അവനെ ആരാധിക്കണം. അങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം, ആ മഹർഷി ആ വൃക്ഷത്തെ അതുപോലെ മാനിച്ചു.
ദധീചശ് ച്യാവനിശ് ചോഗ്രോ ഗൌരവാദാത്മനോ ദ്വിജഃ അതാഡയത്ക്ഷുപം മൂര്ധ്നി ദധീചോ വാമമുഷ്ടിനാ ചിഛേദ വജ്രേണ ച തം ദധീചം ബലവാന് ക്ഷുപഃ
ദധീചൻ, ച്യാവനൻ, ഉഗ്രൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ തലയിലേയ്ക്ക് അടിച്ചു; ദധീചൻ ഇടതുകൈകൊണ്ടു അടിച്ചു, ശക്തനായ ക്ഷുപൻ വജ്രം കൊണ്ടു ദധീചനെ വെട്ടിമുറിച്ചു.
ബ്രഹ്മലോകേ പുരാസൌ ഹി ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷുതസംഭവഃ ലബ്ധം വജ്രം ച കാര്യാര്ഥം വജ്രിണാ ചോദിതഃ പ്രഭുഃ
പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിശപ്പിൽ നിന്ന് അവൻ ജനിച്ചു; ഒരു കാര്യമെന്നു വജ്രം ലഭിച്ചു, വജ്രധാരിയായ പ്രഭു അവനെ അതിന് ആജ്ഞാപിച്ചു.
സ്വേച്ഛയൈവ നരോ ഭൂത്വാ നരപാലോ ബഭൂവ സഃ തസ്മാദ്രാജാ സ വിപ്രേന്ദ്രമ് അജയദ്വൈ മഹാബലഃ
സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ മനുഷ്യനായി, രാജാവായി ഭരണം ചെയ്തു; അതുകൊണ്ട് ആ മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് ആ ബ്രാഹ്മണപ്രഭുവിനെ ജയിച്ചു.
യഥാ വജ്രധരഃ ശ്രീമാന് ബലവാംസ്തമസാന്വിതഃ പപാത ഭൂമൌ നിഹതോ വജ്രേണ ദ്വിജപുങ്ഗവഃ
ശക്തിയും അന്ധകാരവും ഉള്ള വജ്രധാരിയായ മഹാത്മാവ് നിലത്ത് വീണതുപോലെ, ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനും വജ്രം കൊണ്ടു വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
സസ്മാര ച തദാ തത്ര ദുഃഖാദ്വൈ ഭാര്ഗവം മുനിമ് ശുക്രോ ഽപി സംധയാമാസ താഡിതം കുലിശേന തമ്
അപ്പോൾ ആ ദു:ഖത്തിൽ, ഭാർഗവമുനിയെ ഓർത്തു; ശുക്രൻ വജ്രം കൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട ദധീചനെ സുഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
യോഗാദേത്യ ദധീചസ്യ ദേഹം ദേഹഭൃതാംവരഃ സംധായ പൂര്വവദ്ദേഹം ദധീചസ്യാഹ ഭാര്ഗവഃ
യോഗശക്തിയാൽ, ശരീരധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭാർഗവൻ വന്നു, ദധീചന്റെ ശരീരം മുമ്പുപോലെ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
ഭോ ദധീച മഹാഭാഗ ദേവദേവമുമാപതിമ് സമ്പൂജ്യ പൂജ്യം ബ്രഹ്മാദ്യൈര് ദേവദേവം നിരഞ്ജനമ്
മഹാഭാഗനായ ദധീചാ, ബ്രഹ്മാദിമാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഉമാപതിയായ ദേവദേവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചശേഷം—
അവധ്യോ ഭവ വിപ്രര്ഷേ പ്രസാദാത്ത്ര്യമ്ബകസ്യ തു മൃതസംജീവനം തസ്മാല് ലബ്ധമേതന്മയാ ദ്വിജ
ബ്രാഹ്മണമുനിശ്രേഷ്ഠാ, ത്ര്യമ്പകന്റെ കൃപയാൽ നീ അജേയനാകുക. ഈ മരണമടക്കാനുള്ള മന്ത്രം ഞാൻ ഇതുവരെ നേടി.
നാസ്തി മൃത്യുഭയം ശംഭോര് ഭക്താനാമിഹ സര്വതഃ മൃതസംജീവനം ചാപി ശൈവമദ്യ വദാമി തേ
ശംഭുവിന്റെ ഭക്തന്മാർക്ക് ഇവിടെ എങ്ങും മരണഭയം ഇല്ല; ഈ മരണമടക്കാനുള്ള ശൈവമന്ത്രം ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നോട് പറയുന്നു.
ത്രിയംബകം യജാമഹേ ത്രൈലോക്യപിതരം പ്രഭുമ് ത്രിമണ്ഡലസ്യ പിതരം ത്രിഗുണസ്യ മഹേശ്വരമ്
നാം ത്ര്യമ്പകനെ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ പിതാവായ പ്രഭുവിനെ, മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങളുടെ പിതാവിനെ, മൂന്ന് ഗുണങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നു.
ത്രിതത്ത്വസ്യ ത്രിവഹ്നേശ് ച ത്രിധാഭൂതസ്യ സര്വതഃ ത്രിവേദസ്യ മഹാദേവം സുഗന്ധിം പുഷ്ടിവര്ധനമ്
മൂന്ന് തത്ത്വങ്ങൾക്കും, മൂന്ന് അഗ്നികൾക്കും, എല്ലായിടത്തും മൂന്ന് രൂപങ്ങൾക്കുമുള്ളവനെയും, മൂന്ന് വേദങ്ങളുടെ മഹാദേവനെയും, സുഗന്ധവും പോഷകവുമാകുന്നവനെയും.
സര്വഭൂതേഷു സര്വത്ര ത്രിഗുണേ പ്രകൃതൌ തഥാ ഇന്ദ്രിയേഷു തഥാന്യേഷു ദേവേഷു ച ഗണേഷു ച
എല്ലാ ജീവികളിലും, എല്ലായിടത്തും, മൂന്ന് ഗുണങ്ങളിലുമുള്ള പ്രകൃതിയിലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും, മറ്റ് വസ്തുക്കളിലും, ദേവന്മാരിലും, ഗണങ്ങളിലുമുള്ളവനാണ്.
പുഷ്പേഷു ഗന്ധവത്സൂക്ഷ്മഃ സുഗന്ധിഃ പരമേശ്വരഃ പുഷ്ടിശ് ച പ്രകൃതിര്യസ്മാത് പുരുഷസ്യ ദ്വിജോത്തമ
പൂക്കളിൽ സുഗന്ധംപോലെ സൂക്ഷ്മനായി പരമേശ്വരൻ സുഗന്ധിയാകുന്നു; പോഷണം മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവമാണ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
മഹദാദിവിശേഷാന്തവികല്പസ്യാപി സുവ്രത വിഷ്ണോഃ പിതാമഹസ്യാപി മുനീനാം ച മഹാമുനേ
മഹത്തിൽ നിന്ന് വിശേഷാന്തം വരെ എല്ലാ ഭേദങ്ങളിലും, സദ്ഗുണമുള്ളവനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ പിതാവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പിതാവും, മഹർഷിമാരുടെ പിതാവും ആണവൻ.
ഇന്ദ്രസ്യാപി ച ദേവാനാം തസ്മാദ്വൈ പുഷ്ടിവര്ധനഃ തം ദേവമമൃതം രുദ്രം കര്മണാ തപസാ തഥാ
ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാർക്കും പിതാവായവൻ ആകയാൽ, പോഷണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. ആ അമൃതസ്വരൂപിയായ രുദ്രനെ, ദൈവം, കര്മ്മത്താൽയും തപസ്സാൽയും പ്രാപിക്കാം.
സ്വാധ്യായേന ച യോഗേന ധ്യാനേന ച യജാമഹേ സത്യേനാനേന മുക്ഷീയാന് മൃത്യുപാശാദ് ഭവഃ സ്വയമ്
സ്വാധ്യായം, യോഗം, ധ്യാനം എന്നിവയാൽ നാം അവനെ ആരാധിക്കുന്നു; ഈ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഭവാ, മരണപാശത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം മോചിതനാകാൻ കഴിയട്ടെ.
ബന്ധമോക്ഷകരോ യസ്മാദ് ഉര്വാരുകമിവ പ്രഭുഃ മൃതസംജീവനോ മന്ത്രോ മയാ ലബ്ധസ്തു ശങ്കരാത്
അവൻ ബന്ധവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവനാണ്, ഒരു വെള്ളരിക്കായുടെ തണ്ടിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നതുപോലെ. ഈ മരണമടക്കാനുള്ള മന്ത്രം ഞാൻ ശങ്കരനിൽ നിന്ന് നേടി.
ജപ്ത്വാ ഹുത്വാഭിമന്ത്ര്യൈവം ജലം പീത്വാ ദിവാനിശമ് ലിങ്ഗസ്യ സംനിധൌ ധ്യാത്വാ നാസ്തി മൃത്യുഭയം ദ്വിജ
ഇങ്ങനെ ജപിച്ച് ഹോമം നടത്തി, ജലം അഭിമന്ത്രണം ചെയ്ത്, പകലും രാത്രിയും ആ ജലം കുടിച്ചാൽ, ലിംഗത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്താൽ, ദ്വിജന്മാരേ, മരണഭയം ഒന്നുമില്ല.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തപസാരാധ്യ ശങ്കരമ് വജ്രാസ്ഥിത്വമ് അവധ്യത്വമ് അദീനത്വം ച ലബ്ധവാന്
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കഠിനതപസ്സിലൂടെ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ച്, വജ്രംപോലെയുള്ള ദൃഢതയും, ആരും ജയിക്കാനാകാത്തതും, കീഴടങ്ങേണ്ട ആവശ്യമില്ലാത്തതുമാണ് അവൻ നേടിയത്.
ഏവമാരാധ്യ ദേവേശം ദധീചോ മുനിസത്തമഃ പ്രാപ്യാവധ്യത്വമന്യൈശ് ച വജ്രാസ്ഥിത്വം പ്രയത്നതഃ
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവായ ദേവനെ ആരാധിച്ച്, മഹർഷിയായ ദധീചി, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ വജ്രംപോലുള്ള ദൃഢതയും, ആരും ജയിക്കാനാവാത്ത അവസ്ഥയും പ്രാപിച്ചു.
അതാഡയച്ച രാജേന്ദ്രം പാദമൂലേന മൂര്ധനി ക്ഷുപോ ദധീചം വജ്രേണ ജഘാനോരസി ച പ്രഭുഃ
അവൻ രാജാവിന്റെ തലയുടെ അടിയിൽ കാൽകൊണ്ടു അടിച്ചു; ക്ഷുപൻ ദധീചിയെ വജ്രംകൊണ്ടു നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
നാഭൂന്നാശായ തദ്വജ്രം ദധീചസ്യ മഹാത്മനഃ പ്രഭാവാത്പരമേശസ്യ വജ്രബദ്ധശരീരിണഃ
പറഞ്ഞ വജ്രം മഹാത്മാവായ ദധീചിയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; പരമേശ്വരന്റെ ശക്തിയും, വജ്രംപോലെയുള്ള ശരീരവും കാരണം.
ദൃഷ്ട്വാപ്യവധ്യത്വമദീനതാം ച ക്ഷുപോ ദധീചസ്യ തദാ പ്രഭാവമ് ആരാധയാമാസ ഹരിം മുകുന്ദമ് ഇന്ദ്രാനുജം പ്രേക്ഷ്യ തദാംബുജാക്ഷമ്
ദധീചിയുടെ ജയിക്കാനാവാത്തതും കീഴടങ്ങാത്തതും കണ്ടപ്പോൾ, ക്ഷുപൻ അപ്പോൾ ഹരിയെയും മുകുന്ദനെയും, ഇന്ദ്രന്റെ അനുജനായ കമലനയനനെയും ആരാധിച്ചു.