നഗ്നാ ഏവ ഹി ജായന്തേ ദേവതാ മുനയസ് തഥാ യേ ചാന്യേ മാനവാ ലോകേ സര്വേ ജായന്ത്യവാസസഃ
ദേവതകളും മുനികളും നഗ്നരായാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ മറ്റുള്ള മനുഷ്യരും എല്ലാവരും വസ്ത്രമില്ലാതെ ജനിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രിയൈരജിതൈര്നഗ്നോ ദുകൂലേനാപി സംവൃതഃ തൈരേവ സംവൃതൈര്ഗുപ്തോ ന വസ്ത്രം കാരണം സ്മൃതമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിക്കാത്തവൻ വസ്ത്രം ധരിച്ചാലും നഗ്നനാണ്. എന്നാൽ, അവയെ നിയന്ത്രിച്ചവൻ സത്യത്തിൽ സംരക്ഷിതനാണ്. വസ്ത്രം കാരണമാണെന്ന് കരുതേണ്ട.
ക്ഷമാ ധൃതിരഹിംസാ ച വൈരാഗ്യം ചൈവ സര്വശഃ തുല്യൌ മാനാവമാനൌ ച തദാവരണമുത്തമമ്
ക്ഷമ, ധൈര്യം, അഹിംസ, പൂർണ്ണമായ വൈരാഗ്യം, മാനവും അപമാനവും തുല്യമായി കാണുന്ന മനോഭാവം—ഇവയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആവരണം.
ഭസ്മസ്നാനേന ദിഗ്ധാങ്ഗോ ധ്യായതേ മനസാ ഭവമ് യദ്യകാര്യസഹസ്രാണി കൃത്വാ യഃ സ്നാതി ഭസ്മനാ
ഭസ്മം പുരട്ടി ഭവനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, ആയിരം തെറ്റുകൾ ചെയ്തിട്ടും, ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
തത്സര്വം ദഹതേ ഭസ്മ യഥാഗ്നിസ്തേജസാ വനമ് തസ്മാദ് യത്നപരോ ഭൂത്വാ ത്രികാലമപി യഃ സദാ
അവയെല്ലാം അഗ്നി കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഭസ്മം ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പരിശ്രമത്തോടെ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭസ്മസ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഭസ്മനാ കുരുതേ സ്നാനം ഗാണപത്യം സ ഗച്ഛതി സമാഹൃത്യ ക്രതൂന് സര്വാന് ഗൃഹീത്വാ വ്രതമുത്തമമ്
ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗണപതിയുടെ മാർഗം പ്രാപിക്കും. എല്ലാ യാഗങ്ങളും സമാഹരിച്ച് ഉത്തമവ്രതം ആചരിച്ചവനാകും.
ധ്യായന്തി യേ മഹാദേവം ലീലാസദ്ഭാവഭാവിതാഃ ഉത്തരേണാര്യപന്ഥാനം തേ ഽമൃതത്വമവാപ്നുയുഃ
മഹാദേവനെ ലീലാസ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നവർ, ഉത്തരമാർഗം സ്വീകരിച്ച് അമൃതത്വം പ്രാപിക്കും.
ദക്ഷിണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
തക്ഷിണമാർഗം സ്വീകരിച്ച് ശ്മശാനങ്ങളിൽ വസിച്ചവർ, അനിമ, ഗരിമ, ലഘിമ തുടങ്ങിയ ശക്തികളും പ്രാപ്തിയും നേടുന്നു.
ഇച്ഛാ കാമാവസായിത്വം തഥാ പ്രാകാമ്യമേവ ച ഈക്ഷണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
ഇച്ഛാശക്തിയും, ആഗ്രഹവും, ഉറച്ച മനസ്സും, ചിന്തിച്ചാൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന ശക്തിയും, അണുവോളം ചെറുതാകാനുള്ള കഴിവും, ഭാരമുള്ളതാകാനുള്ള കഴിവും, വളരെ ലഘുവാകാനുള്ള കഴിവും, എല്ലാം നേടാനുള്ള കഴിവും—ഇവയാണ് ശ്മശാനങ്ങളിൽ പോയവർ സ്വീകരിച്ച വഴികൾ.
ഇന്ദ്രാദയസ് തഥാ ദേവാഃ കാമികവ്രതമാസ്ഥിതാഃ ഐശ്വര്യം പരമം പ്രാപ്യ സര്വേ പ്രഥിതതേജസഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും കാമികവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, പരമമായ ഐശ്വര്യം നേടി, അവരുടെ മഹത്വം എല്ലായിടത്തും പ്രസിദ്ധമായി.
വ്യപഗതമദമോഹമുക്തരാഗസ് തമോരജോദോഷവിവര്ജിതസ്വഭാവഃ പരിഭവമിദമുത്തമം വിദിത്വാ പശുപതിയോഗപരോ ഭവേത്സദൈവ
അഹങ്കാരവും മായയും മോഹവും അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, ഈ ഉത്തമമായ മാർഗം അറിയുന്നവൻ എപ്പോഴും പശുപതിയുടെ യോഗത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കണം.
ഇമം പാശുപതം ധ്യായന് സര്വപാപപ്രണാശനമ് യഃ പഠേച്ച ശുചിര്ഭൂത്വാ ശ്രദ്ദധാനോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ശുദ്ധനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും, വിശ്വാസമുള്ളവനും ആയവൻ ഈ പാശുപതവ്രതം ധ്യാനിച്ച്, അതു ജപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി തേ സര്വേ മുനയഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠാദ്യാ ദ്വിജോത്തമാഃ
എല്ലാ പാപങ്ങൾ വിട്ടു ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, അവർ രുദ്രന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും; വസിഷ്ഠൻമാരും മറ്റു മഹർഷിമാരും ഇതു കേട്ടു.
ഭസ്മപാണ്ഡുരദിഗ്ധാങ്ഗാ ബഭൂവുര്വിഗതസ്പൃഹാഃ രുദ്രലോകായ കല്പാന്തേ സംസ്ഥിതാഃ ശിവതേജസാ
വെളുത്ത ബസ്മം പുരട്ടിയ ശരീരങ്ങളോടെ, ആഗ്രഹം വിട്ട്, ശിവന്റെ ശക്തിയിൽ, അവർ കാലാന്ത്യത്തിൽ രുദ്രലോകത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
തസ്മാന്ന നിന്ദ്യാഃ പൂജ്യാശ്ച വികൃതാ മലിനാ അപി രൂപാന്വിതാശ് ച വിപ്രേന്ദ്രാഃ സദാ യോഗീന്ദ്രശങ്കയാ
അതുകൊണ്ട്, രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസമോ മലിനതയോ ഉള്ളവരെയും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരെ, മഹായോഗിമാരെപോലെ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം, അവരെ ഒരിക്കലും നിന്ദിക്കരുത്.
ബഹുനാ കിം പ്രലാപേന ഭവഭക്താ ദ്വിജോത്തമാഃ സംപൂജ്യാഃ സര്വയത്നേന ശിവവന്നാത്ര സംശയഃ
വളരെ പറയേണ്ടതില്ല; ഭവന്റെ ഭക്തന്മാരെ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി, ശിവനെപോലെ ആരാധിക്കണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മലിനാശ്ചൈവ വിപ്രേന്ദ്രാ ഭവഭക്താ ദൃഢവ്രതാഃ ദധീചസ്തു യഥാ ദേവദേവം ജിത്വാ വ്യവസ്ഥിതഃ
മലിനരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെങ്കിലും ഭവഭക്തരും ദൃഢവ്രതികളും ആണെങ്കിൽ, ദധീചൻ ദേവദേവനെ ജയിച്ച് നിലകൊണ്ടതുപോലെ അവരെയും ആദരിക്കണം.
നാരായണം തഥാ ലോകേ രുദ്രഭക്ത്യാ ന സംശയഃ തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഭസ്മദിഗ്ധതനൂരുഹാഃ
ഇതുപോലെ തന്നെ, നാരായണനും ഈ ലോകത്ത് രുദ്രഭക്തിയാൽ മഹത്വം നേടി—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട്, ബസ്മം പുരട്ടിയവരെ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ആദരിക്കണം.
ജടിനോ മുണ്ഡിനശ്ചൈവ നഗ്നാ നാനാപ്രകാരിണഃ സംപൂജ്യാഃ ശിവവന്നിത്യം മനസാ കര്മണാ ഗിരാ
ജടയുള്ളവരും, മുണ്ടനായവരും, നഗ്നരായവരും, പല രൂപങ്ങളിലുള്ളവരും, മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും എപ്പോഴും ശിവനെപോലെ ആദരിക്കണം.
കഥം ജഘാന രാജാനം ക്ഷുപം പാദേന സുവ്രത ദധീചഃ സമരേ ജിത്വാ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ്
സുഭവ്രത, സമരത്തിൽ ജനാർദ്ദനനായ ദേവദേവനെ ജയിച്ച ശേഷം, ദധീചൻ രാജാവ് ക്ഷുപനെ എങ്ങനെ കാലുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി?
വജ്രാസ്ഥിത്വം കഥം ലേഭേ മഹാദേവാന്മഹാതപാഃ വക്തുമര്ഹസി ശൈലാദേ ജിതോ മൃത്യുസ്ത്വയാ യഥാ
മഹാതപസ്വിയായ ദധീചൻ മഹാദേവനിൽ നിന്ന് വജ്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം എങ്ങനെ നേടി? ശൈലാദി, നീ മരണം ജയിച്ചപോലെ ഇതും പറഞ്ഞുതരണം.
ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹാതേജാ രാജാ ക്ഷുപ ഇതി സ്മൃതഃ അഭൂന്മിത്രോ ദധീചസ്യ മുനീന്ദ്രസ്യ ജനേശ്വരഃ
ക്ഷുപ എന്ന മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ദധീചന്റെ സുഹൃത്തായി.
ചിരാത്തയോഃ പ്രസംഗാദ്വൈ വാദഃ ക്ഷുപദധീചയോഃ അഭവത് ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠോ വിപ്ര ഏവേതി വിശ്രുതഃ
ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ക്ഷുപനും ദധീചനും തമ്മിൽ, ക്ഷത്രിയന്മാരാണോ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണോ ഉത്തമരെന്ന് സംബന്ധിച്ച് വാദം ഉണ്ടായി; അത് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെട്ടു.
അഷ്ടാനാം ലോകപാലാനാം വപുര്ധാരയതേ നൃപഃ തസ്മാദിന്ദ്രോ ഹ്യയം വഹ്നിര് യമശ് ച നിരൃതിസ് തഥാ
ആ രാജാവ് എട്ട് ലോകപാലന്മാരുടെയും രൂപം ധരിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൻ ഇന്ദ്രനും, അഗ്നിയും, യമനും, നിരൃതിയും ആകുന്നു.
വരുണശ്ചൈവ വായുശ് ച സോമോ ധനദ ഏവ ച ഈശ്വരോ ഽഹം ന സംദേഹോ നാവമന്തവ്യ ഏവ ച
അവൻ വരുണനും, വായുവും, സോമനും, ധനദനും ആകുന്നു; ഞാൻ തന്നെ ഈശ്വരൻ—ഇതിൽ സംശയമില്ല—എന്നെ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്.
മഹതീ ദേവതാ യാ സാ മഹതശ്ചാപി സുവ്രത തസ്മാത്ത്വയാ മഹാഭാഗ ച്യാവനേയ സദാ ഹ്യഹമ്
സുഭവ്രത, ആ മഹാദേവതയും അതിലും വലിയതും ആകുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, ഞാൻ എപ്പോഴും ച്യവനന്റെ വംശജനായി കണക്കാക്കപ്പെടണം.
നാവമന്തവ്യ ഏവേഹ പൂജനീയശ് ച സര്വഥാ ശ്രുത്വാ തഥാ മതം തസ്യ ക്ഷുപസ്യ മുനിസത്തമഃ
ഇവിടെ ഒരിക്കലും അവനെ അവഗണിക്കരുത്; എല്ലായ്പ്പോഴും അവനെ ആരാധിക്കണം. അങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം, ആ മഹർഷി ആ വൃക്ഷത്തെ അതുപോലെ മാനിച്ചു.
ദധീചശ് ച്യാവനിശ് ചോഗ്രോ ഗൌരവാദാത്മനോ ദ്വിജഃ അതാഡയത്ക്ഷുപം മൂര്ധ്നി ദധീചോ വാമമുഷ്ടിനാ ചിഛേദ വജ്രേണ ച തം ദധീചം ബലവാന് ക്ഷുപഃ
ദധീചൻ, ച്യാവനൻ, ഉഗ്രൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ തലയിലേയ്ക്ക് അടിച്ചു; ദധീചൻ ഇടതുകൈകൊണ്ടു അടിച്ചു, ശക്തനായ ക്ഷുപൻ വജ്രം കൊണ്ടു ദധീചനെ വെട്ടിമുറിച്ചു.
ബ്രഹ്മലോകേ പുരാസൌ ഹി ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷുതസംഭവഃ ലബ്ധം വജ്രം ച കാര്യാര്ഥം വജ്രിണാ ചോദിതഃ പ്രഭുഃ
പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിശപ്പിൽ നിന്ന് അവൻ ജനിച്ചു; ഒരു കാര്യമെന്നു വജ്രം ലഭിച്ചു, വജ്രധാരിയായ പ്രഭു അവനെ അതിന് ആജ്ഞാപിച്ചു.
സ്വേച്ഛയൈവ നരോ ഭൂത്വാ നരപാലോ ബഭൂവ സഃ തസ്മാദ്രാജാ സ വിപ്രേന്ദ്രമ് അജയദ്വൈ മഹാബലഃ
സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ മനുഷ്യനായി, രാജാവായി ഭരണം ചെയ്തു; അതുകൊണ്ട് ആ മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് ആ ബ്രാഹ്മണപ്രഭുവിനെ ജയിച്ചു.