ഭസ്മസാദ്വിഹിതം സര്വം പവിത്രമിദമുത്തമമ് ഭസ്മനാ വീര്യമാസ്ഥായ ഭൂതാനി പരിഷിഞ്ചതി
ഈ പുഴുക്കളാണ് എല്ലാം ഉത്തമമായ ശുദ്ധിയുള്ളതാകുന്നത് ചിതാഭസ്മം കൊണ്ടാണ്. ഭസ്മത്തിന്റെ ശക്തി ആശ്രയിച്ച്, അതു ജീവികളിൽ തളിക്കുന്നു.
അഗ്നികാര്യം ച യഃ കൃത്വാ കരിഷ്യതി ത്രിയായുഷമ് ഭസ്മനാ മമ വീര്യേണ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ
യാരെങ്കിലും അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, മൂന്നു ആയുസ്സുകൾ കഴിയുമ്പോൾ, എന്റെ ഭസ്മത്തിലെ ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഭാസത ഇത്യേവ യദ്ഭസ്മ ശുഭം ഭാവയതേ ച യത് ഭക്ഷണാത് സര്വപാപാനാം ഭസ്മേതി പരികീര്തിതമ്
പ്രകാശം പകരുന്നതാണ് ഭസ്മം എന്നു പറയുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതേ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതു കഴിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും. അതിനാലാണ് അതിനെ ഭസ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ഊഷ്മപാഃ പിതരോ ജ്ഞേയാ ദേവാ വൈ സോമസംഭവാഃ അഗ്നീഷോമാത്മകം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
പിതാക്കന്മാർ ഉഷ്ണം കുടിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. ദേവന്മാർ സോമത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളൊക്കെയും അഗ്നിയും സോമവും സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.
അഹമഗ്നിര്മഹാതേജാഃ സോമശ്ചൈഷാ മഹാംബികാ അഹമഗ്നിശ് ച സോമശ് ച പ്രകൃത്യാ പുരുഷഃ സ്വയമ്
ഞാൻ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള അഗ്നിയാണ്. ഈ മഹാംബികയാണ് സോമം. ഞാൻ സ്വഭാവത്തിൽ അഗ്നിയും സോമവും ആകുന്നു. ഞാൻ തന്നെയാണ് പുരുഷൻ.
തസ്മാദ്ഭസ്മ മഹാഭാഗാ മദ്വീര്യമിതി ചോച്യതേ സ്വവീര്യം വപുഷാ ചൈവ ധാരയാമീതി വൈ സ്ഥിതിഃ
അതുകൊണ്ടു, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ഭസ്മം എന്റെ ശക്തിയാണെന്ന് പറയുന്നു. എന്റെ ശക്തിയും രൂപവും അതിൽ ഞാൻ നിലനിർത്തുന്നു. അതിനാലാണ് അതു നിലനിൽക്കുന്നത്.
തദാപ്രഭൃതി ലോകേഷു രക്ഷാര്ഥമശുഭേഷു ച ഭസ്മനാ ക്രിയതേ രക്ഷാ സൂതികാനാം ഗൃഹേഷു ച
അന്ന് മുതൽ ലോകങ്ങളിൽ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണത്തിനായി, ഭസ്മം ഉപയോഗിച്ച് സംരക്ഷണം നടത്തുന്നു. പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിലും ഇതു ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഭസ്മസ്നാനവിശുദ്ധാത്മാ ജിതക്രോധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ മത്സമീപം സമാഗമ്യ ന ഭൂയോ വിനിവര്തതേ
ഭസ്മസ്നാനത്താൽ മനസ്സ് ശുദ്ധമായവനും, ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവനും, എന്നെ സമീപിച്ചാൽ, പിന്നെ വീണ്ടും ജന്മത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുന്നില്ല.
വ്രതം പാശുപതം യോഗം കാപിലം ചൈവ നിര്മിതമ് പൂര്വം പാശുപതം ഹ്യേതന് നിര്മിതം തദനുത്തമമ്
പാശുപതവ്രതവും കാപിലയോഗവും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പുരാതനകാലത്ത് ഈ പാശുപതവ്രതം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായത്.
ശേഷാശ്ചാശ്രമിണഃ സര്വേ പശ്ചാത്സൃഷ്ടാഃ സ്വയംഭുവാ സൃഷ്ടിരേഷാ മയാ സൃഷ്ടാ ലജ്ജാമോഹഭയാത്മികാ
മറ്റ് ആശ്രമവാസികൾ എല്ലാവരും പിന്നീട് സ്വയംഭുവായുള്ളവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ലജ്ജ, മോഹം, ഭയം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ഈ സൃഷ്ടി ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
നഗ്നാ ഏവ ഹി ജായന്തേ ദേവതാ മുനയസ് തഥാ യേ ചാന്യേ മാനവാ ലോകേ സര്വേ ജായന്ത്യവാസസഃ
ദേവതകളും മുനികളും നഗ്നരായാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ മറ്റുള്ള മനുഷ്യരും എല്ലാവരും വസ്ത്രമില്ലാതെ ജനിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രിയൈരജിതൈര്നഗ്നോ ദുകൂലേനാപി സംവൃതഃ തൈരേവ സംവൃതൈര്ഗുപ്തോ ന വസ്ത്രം കാരണം സ്മൃതമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിക്കാത്തവൻ വസ്ത്രം ധരിച്ചാലും നഗ്നനാണ്. എന്നാൽ, അവയെ നിയന്ത്രിച്ചവൻ സത്യത്തിൽ സംരക്ഷിതനാണ്. വസ്ത്രം കാരണമാണെന്ന് കരുതേണ്ട.
ക്ഷമാ ധൃതിരഹിംസാ ച വൈരാഗ്യം ചൈവ സര്വശഃ തുല്യൌ മാനാവമാനൌ ച തദാവരണമുത്തമമ്
ക്ഷമ, ധൈര്യം, അഹിംസ, പൂർണ്ണമായ വൈരാഗ്യം, മാനവും അപമാനവും തുല്യമായി കാണുന്ന മനോഭാവം—ഇവയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആവരണം.
ഭസ്മസ്നാനേന ദിഗ്ധാങ്ഗോ ധ്യായതേ മനസാ ഭവമ് യദ്യകാര്യസഹസ്രാണി കൃത്വാ യഃ സ്നാതി ഭസ്മനാ
ഭസ്മം പുരട്ടി ഭവനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, ആയിരം തെറ്റുകൾ ചെയ്തിട്ടും, ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
തത്സര്വം ദഹതേ ഭസ്മ യഥാഗ്നിസ്തേജസാ വനമ് തസ്മാദ് യത്നപരോ ഭൂത്വാ ത്രികാലമപി യഃ സദാ
അവയെല്ലാം അഗ്നി കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഭസ്മം ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പരിശ്രമത്തോടെ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭസ്മസ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഭസ്മനാ കുരുതേ സ്നാനം ഗാണപത്യം സ ഗച്ഛതി സമാഹൃത്യ ക്രതൂന് സര്വാന് ഗൃഹീത്വാ വ്രതമുത്തമമ്
ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗണപതിയുടെ മാർഗം പ്രാപിക്കും. എല്ലാ യാഗങ്ങളും സമാഹരിച്ച് ഉത്തമവ്രതം ആചരിച്ചവനാകും.
ധ്യായന്തി യേ മഹാദേവം ലീലാസദ്ഭാവഭാവിതാഃ ഉത്തരേണാര്യപന്ഥാനം തേ ഽമൃതത്വമവാപ്നുയുഃ
മഹാദേവനെ ലീലാസ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നവർ, ഉത്തരമാർഗം സ്വീകരിച്ച് അമൃതത്വം പ്രാപിക്കും.
ദക്ഷിണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
തക്ഷിണമാർഗം സ്വീകരിച്ച് ശ്മശാനങ്ങളിൽ വസിച്ചവർ, അനിമ, ഗരിമ, ലഘിമ തുടങ്ങിയ ശക്തികളും പ്രാപ്തിയും നേടുന്നു.
ഇച്ഛാ കാമാവസായിത്വം തഥാ പ്രാകാമ്യമേവ ച ഈക്ഷണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
ഇച്ഛാശക്തിയും, ആഗ്രഹവും, ഉറച്ച മനസ്സും, ചിന്തിച്ചാൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന ശക്തിയും, അണുവോളം ചെറുതാകാനുള്ള കഴിവും, ഭാരമുള്ളതാകാനുള്ള കഴിവും, വളരെ ലഘുവാകാനുള്ള കഴിവും, എല്ലാം നേടാനുള്ള കഴിവും—ഇവയാണ് ശ്മശാനങ്ങളിൽ പോയവർ സ്വീകരിച്ച വഴികൾ.
ഇന്ദ്രാദയസ് തഥാ ദേവാഃ കാമികവ്രതമാസ്ഥിതാഃ ഐശ്വര്യം പരമം പ്രാപ്യ സര്വേ പ്രഥിതതേജസഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും കാമികവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, പരമമായ ഐശ്വര്യം നേടി, അവരുടെ മഹത്വം എല്ലായിടത്തും പ്രസിദ്ധമായി.
വ്യപഗതമദമോഹമുക്തരാഗസ് തമോരജോദോഷവിവര്ജിതസ്വഭാവഃ പരിഭവമിദമുത്തമം വിദിത്വാ പശുപതിയോഗപരോ ഭവേത്സദൈവ
അഹങ്കാരവും മായയും മോഹവും അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, ഈ ഉത്തമമായ മാർഗം അറിയുന്നവൻ എപ്പോഴും പശുപതിയുടെ യോഗത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കണം.
ഇമം പാശുപതം ധ്യായന് സര്വപാപപ്രണാശനമ് യഃ പഠേച്ച ശുചിര്ഭൂത്വാ ശ്രദ്ദധാനോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ശുദ്ധനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും, വിശ്വാസമുള്ളവനും ആയവൻ ഈ പാശുപതവ്രതം ധ്യാനിച്ച്, അതു ജപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി തേ സര്വേ മുനയഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠാദ്യാ ദ്വിജോത്തമാഃ
എല്ലാ പാപങ്ങൾ വിട്ടു ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, അവർ രുദ്രന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും; വസിഷ്ഠൻമാരും മറ്റു മഹർഷിമാരും ഇതു കേട്ടു.
ഭസ്മപാണ്ഡുരദിഗ്ധാങ്ഗാ ബഭൂവുര്വിഗതസ്പൃഹാഃ രുദ്രലോകായ കല്പാന്തേ സംസ്ഥിതാഃ ശിവതേജസാ
വെളുത്ത ബസ്മം പുരട്ടിയ ശരീരങ്ങളോടെ, ആഗ്രഹം വിട്ട്, ശിവന്റെ ശക്തിയിൽ, അവർ കാലാന്ത്യത്തിൽ രുദ്രലോകത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
തസ്മാന്ന നിന്ദ്യാഃ പൂജ്യാശ്ച വികൃതാ മലിനാ അപി രൂപാന്വിതാശ് ച വിപ്രേന്ദ്രാഃ സദാ യോഗീന്ദ്രശങ്കയാ
അതുകൊണ്ട്, രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസമോ മലിനതയോ ഉള്ളവരെയും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരെ, മഹായോഗിമാരെപോലെ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം, അവരെ ഒരിക്കലും നിന്ദിക്കരുത്.
ബഹുനാ കിം പ്രലാപേന ഭവഭക്താ ദ്വിജോത്തമാഃ സംപൂജ്യാഃ സര്വയത്നേന ശിവവന്നാത്ര സംശയഃ
വളരെ പറയേണ്ടതില്ല; ഭവന്റെ ഭക്തന്മാരെ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി, ശിവനെപോലെ ആരാധിക്കണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മലിനാശ്ചൈവ വിപ്രേന്ദ്രാ ഭവഭക്താ ദൃഢവ്രതാഃ ദധീചസ്തു യഥാ ദേവദേവം ജിത്വാ വ്യവസ്ഥിതഃ
മലിനരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെങ്കിലും ഭവഭക്തരും ദൃഢവ്രതികളും ആണെങ്കിൽ, ദധീചൻ ദേവദേവനെ ജയിച്ച് നിലകൊണ്ടതുപോലെ അവരെയും ആദരിക്കണം.
നാരായണം തഥാ ലോകേ രുദ്രഭക്ത്യാ ന സംശയഃ തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഭസ്മദിഗ്ധതനൂരുഹാഃ
ഇതുപോലെ തന്നെ, നാരായണനും ഈ ലോകത്ത് രുദ്രഭക്തിയാൽ മഹത്വം നേടി—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട്, ബസ്മം പുരട്ടിയവരെ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ആദരിക്കണം.
ജടിനോ മുണ്ഡിനശ്ചൈവ നഗ്നാ നാനാപ്രകാരിണഃ സംപൂജ്യാഃ ശിവവന്നിത്യം മനസാ കര്മണാ ഗിരാ
ജടയുള്ളവരും, മുണ്ടനായവരും, നഗ്നരായവരും, പല രൂപങ്ങളിലുള്ളവരും, മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും എപ്പോഴും ശിവനെപോലെ ആദരിക്കണം.
കഥം ജഘാന രാജാനം ക്ഷുപം പാദേന സുവ്രത ദധീചഃ സമരേ ജിത്വാ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ്
സുഭവ്രത, സമരത്തിൽ ജനാർദ്ദനനായ ദേവദേവനെ ജയിച്ച ശേഷം, ദധീചൻ രാജാവ് ക്ഷുപനെ എങ്ങനെ കാലുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി?