മേഘവാഹനകൃഷ്ണായ ഗജചര്മനിവാസിനേ കൃഷ്ണാജിനോത്തരീയായ വ്യാലയജ്ഞോപവീതിനേ
മേഘങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കറുത്തവനും, ആനച്ചർമ്മം ധരിച്ചവനും, കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മേൽവസ്ത്രമായവനും, പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായവനും—
സുരചിതസുവിചിത്രകുണ്ഡലായ സുരചിതമാല്യവിഭൂഷണായ തുഭ്യമ് മൃഗപതിവരചര്മവാസസേ ച പ്രഥിതയശസേ നമോ ഽസ്തു ശങ്കരായ
ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ കുണ്ഡലവും, പുഷ്പമാലകളും അലങ്കാരമായവനും, മൃഗരാജന്റെ ചർമ്മം വസ്ത്രമായവനും, പ്രശസ്തനായ ശങ്കരനുമാണ് നമസ്കാരം.
തതസ് താന് സ മുനീന് പ്രീതഃ പ്രത്യുവാച മഹേശ്വരഃ പ്രീതോ ഽസ്മി തപസാ യുഷ്മാന് വരം വൃണുത സുവ്രതാഃ
അതിനുശേഷം, മഹേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ മുനിമാരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ തപസിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നല്ലവരേ, ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.'
തതസ്തേ മുനയഃ സര്വേ പ്രണിപത്യ മഹേശ്വരമ് ഭൃഗ്വങ്ഗിരാ വസിഷ്ഠശ് ച വിശ്വാമിത്രസ്തഥൈവ ച
അപ്പോൾ ആ മുനിമാർ എല്ലാവരും—ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, വസിഷ്ഠൻ, വിശ്വാമിത്രൻ—മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു.
ഗൌതമോ ഽത്രിഃ സുകേശശ് ച പുലസ്ത്യഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ മരീചിഃ കശ്യപഃ കണ്വഃ സംവര്തശ് ച മഹാതപാഃ
ഗൗതമൻ, അത്രി, സുകേശൻ, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, മരീചി, കശ്യപൻ, കണ്വൻ, മഹാതപസ്സുകാരനായ സംവർത്തൻ—
തേ പ്രണമ്യ മഹാദേവമ് ഇദം വചനമബ്രുവന് ഭസ്മസ്നാനം ച നഗ്നത്വം വാമത്വം പ്രതിലോമതാ
അവർ മഹാദേവനോട് നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ചിതാഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും, നഗ്നത്വവും, ഇടതുവഴിയും, വിരുദ്ധമായ പെരുമാറ്റവും—ഇവയിൽ എന്താണ് അനുസരിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് ഒഴിവാക്കേണ്ടത് എന്ന് അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
സേവ്യാസേവ്യത്വമേവം ച ഹ്യ് ഏതദിച്ഛാമ വേദിതുമ് തതസ്തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്പരമേശ്വരഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഭാഗ്യവാൻ പരമേശ്വരൻ—
സസ്മിതം പ്രാഹ സമ്പ്രേക്ഷ്യ സര്വാന്മുനിവരാംസ്തദാ
പുഞ്ചിരിയോടെ, ആ മഹാമുനിമാരെ നോക്കി, അപ്പോൾ പ്രസംഗിച്ചു.
ഏതദ്വഃ സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി കഥാ സര്വസ്വമദ്യ വൈ അഗ്നിര്ഹ്യഹം സോമകര്താ സോമശ്ചാഗ്നിമുപാശ്രിതഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് എന്റെ മുഴുവൻ കഥയും പറയുന്നു. ഞാൻ അഗ്നിയാണ്, സോമം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാണ്. സോമം അഗ്നിയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃതമേതദ്വഹത്യഗ്നിര് ഭൂയോ ലോകസമാശ്രയാത് അസകൃത്ത്വഗ്നിനാ ദഗ്ധം ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിനായി അഗ്നി ഈ സൃഷ്ടിയെ ചുമക്കുന്നു. അഗ്നി പലതവണ ചലനസ്ഥാവരങ്ങളായ സകല ജഗത്തെയും ദഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭസ്മസാദ്വിഹിതം സര്വം പവിത്രമിദമുത്തമമ് ഭസ്മനാ വീര്യമാസ്ഥായ ഭൂതാനി പരിഷിഞ്ചതി
ഈ പുഴുക്കളാണ് എല്ലാം ഉത്തമമായ ശുദ്ധിയുള്ളതാകുന്നത് ചിതാഭസ്മം കൊണ്ടാണ്. ഭസ്മത്തിന്റെ ശക്തി ആശ്രയിച്ച്, അതു ജീവികളിൽ തളിക്കുന്നു.
അഗ്നികാര്യം ച യഃ കൃത്വാ കരിഷ്യതി ത്രിയായുഷമ് ഭസ്മനാ മമ വീര്യേണ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ
യാരെങ്കിലും അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, മൂന്നു ആയുസ്സുകൾ കഴിയുമ്പോൾ, എന്റെ ഭസ്മത്തിലെ ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഭാസത ഇത്യേവ യദ്ഭസ്മ ശുഭം ഭാവയതേ ച യത് ഭക്ഷണാത് സര്വപാപാനാം ഭസ്മേതി പരികീര്തിതമ്
പ്രകാശം പകരുന്നതാണ് ഭസ്മം എന്നു പറയുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതേ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതു കഴിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും. അതിനാലാണ് അതിനെ ഭസ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ഊഷ്മപാഃ പിതരോ ജ്ഞേയാ ദേവാ വൈ സോമസംഭവാഃ അഗ്നീഷോമാത്മകം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
പിതാക്കന്മാർ ഉഷ്ണം കുടിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. ദേവന്മാർ സോമത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളൊക്കെയും അഗ്നിയും സോമവും സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.
അഹമഗ്നിര്മഹാതേജാഃ സോമശ്ചൈഷാ മഹാംബികാ അഹമഗ്നിശ് ച സോമശ് ച പ്രകൃത്യാ പുരുഷഃ സ്വയമ്
ഞാൻ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള അഗ്നിയാണ്. ഈ മഹാംബികയാണ് സോമം. ഞാൻ സ്വഭാവത്തിൽ അഗ്നിയും സോമവും ആകുന്നു. ഞാൻ തന്നെയാണ് പുരുഷൻ.
തസ്മാദ്ഭസ്മ മഹാഭാഗാ മദ്വീര്യമിതി ചോച്യതേ സ്വവീര്യം വപുഷാ ചൈവ ധാരയാമീതി വൈ സ്ഥിതിഃ
അതുകൊണ്ടു, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ഭസ്മം എന്റെ ശക്തിയാണെന്ന് പറയുന്നു. എന്റെ ശക്തിയും രൂപവും അതിൽ ഞാൻ നിലനിർത്തുന്നു. അതിനാലാണ് അതു നിലനിൽക്കുന്നത്.
തദാപ്രഭൃതി ലോകേഷു രക്ഷാര്ഥമശുഭേഷു ച ഭസ്മനാ ക്രിയതേ രക്ഷാ സൂതികാനാം ഗൃഹേഷു ച
അന്ന് മുതൽ ലോകങ്ങളിൽ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണത്തിനായി, ഭസ്മം ഉപയോഗിച്ച് സംരക്ഷണം നടത്തുന്നു. പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിലും ഇതു ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഭസ്മസ്നാനവിശുദ്ധാത്മാ ജിതക്രോധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ മത്സമീപം സമാഗമ്യ ന ഭൂയോ വിനിവര്തതേ
ഭസ്മസ്നാനത്താൽ മനസ്സ് ശുദ്ധമായവനും, ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവനും, എന്നെ സമീപിച്ചാൽ, പിന്നെ വീണ്ടും ജന്മത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുന്നില്ല.
വ്രതം പാശുപതം യോഗം കാപിലം ചൈവ നിര്മിതമ് പൂര്വം പാശുപതം ഹ്യേതന് നിര്മിതം തദനുത്തമമ്
പാശുപതവ്രതവും കാപിലയോഗവും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പുരാതനകാലത്ത് ഈ പാശുപതവ്രതം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായത്.
ശേഷാശ്ചാശ്രമിണഃ സര്വേ പശ്ചാത്സൃഷ്ടാഃ സ്വയംഭുവാ സൃഷ്ടിരേഷാ മയാ സൃഷ്ടാ ലജ്ജാമോഹഭയാത്മികാ
മറ്റ് ആശ്രമവാസികൾ എല്ലാവരും പിന്നീട് സ്വയംഭുവായുള്ളവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ലജ്ജ, മോഹം, ഭയം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ഈ സൃഷ്ടി ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
നഗ്നാ ഏവ ഹി ജായന്തേ ദേവതാ മുനയസ് തഥാ യേ ചാന്യേ മാനവാ ലോകേ സര്വേ ജായന്ത്യവാസസഃ
ദേവതകളും മുനികളും നഗ്നരായാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ മറ്റുള്ള മനുഷ്യരും എല്ലാവരും വസ്ത്രമില്ലാതെ ജനിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രിയൈരജിതൈര്നഗ്നോ ദുകൂലേനാപി സംവൃതഃ തൈരേവ സംവൃതൈര്ഗുപ്തോ ന വസ്ത്രം കാരണം സ്മൃതമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിക്കാത്തവൻ വസ്ത്രം ധരിച്ചാലും നഗ്നനാണ്. എന്നാൽ, അവയെ നിയന്ത്രിച്ചവൻ സത്യത്തിൽ സംരക്ഷിതനാണ്. വസ്ത്രം കാരണമാണെന്ന് കരുതേണ്ട.
ക്ഷമാ ധൃതിരഹിംസാ ച വൈരാഗ്യം ചൈവ സര്വശഃ തുല്യൌ മാനാവമാനൌ ച തദാവരണമുത്തമമ്
ക്ഷമ, ധൈര്യം, അഹിംസ, പൂർണ്ണമായ വൈരാഗ്യം, മാനവും അപമാനവും തുല്യമായി കാണുന്ന മനോഭാവം—ഇവയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആവരണം.
ഭസ്മസ്നാനേന ദിഗ്ധാങ്ഗോ ധ്യായതേ മനസാ ഭവമ് യദ്യകാര്യസഹസ്രാണി കൃത്വാ യഃ സ്നാതി ഭസ്മനാ
ഭസ്മം പുരട്ടി ഭവനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, ആയിരം തെറ്റുകൾ ചെയ്തിട്ടും, ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
തത്സര്വം ദഹതേ ഭസ്മ യഥാഗ്നിസ്തേജസാ വനമ് തസ്മാദ് യത്നപരോ ഭൂത്വാ ത്രികാലമപി യഃ സദാ
അവയെല്ലാം അഗ്നി കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഭസ്മം ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പരിശ്രമത്തോടെ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭസ്മസ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഭസ്മനാ കുരുതേ സ്നാനം ഗാണപത്യം സ ഗച്ഛതി സമാഹൃത്യ ക്രതൂന് സര്വാന് ഗൃഹീത്വാ വ്രതമുത്തമമ്
ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗണപതിയുടെ മാർഗം പ്രാപിക്കും. എല്ലാ യാഗങ്ങളും സമാഹരിച്ച് ഉത്തമവ്രതം ആചരിച്ചവനാകും.
ധ്യായന്തി യേ മഹാദേവം ലീലാസദ്ഭാവഭാവിതാഃ ഉത്തരേണാര്യപന്ഥാനം തേ ഽമൃതത്വമവാപ്നുയുഃ
മഹാദേവനെ ലീലാസ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നവർ, ഉത്തരമാർഗം സ്വീകരിച്ച് അമൃതത്വം പ്രാപിക്കും.
ദക്ഷിണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
തക്ഷിണമാർഗം സ്വീകരിച്ച് ശ്മശാനങ്ങളിൽ വസിച്ചവർ, അനിമ, ഗരിമ, ലഘിമ തുടങ്ങിയ ശക്തികളും പ്രാപ്തിയും നേടുന്നു.
ഇച്ഛാ കാമാവസായിത്വം തഥാ പ്രാകാമ്യമേവ ച ഈക്ഷണേന ച പന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ അണിമാ ഗരിമാ ചൈവ ലഘിമാ പ്രാപ്തിരേവ ച
ഇച്ഛാശക്തിയും, ആഗ്രഹവും, ഉറച്ച മനസ്സും, ചിന്തിച്ചാൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന ശക്തിയും, അണുവോളം ചെറുതാകാനുള്ള കഴിവും, ഭാരമുള്ളതാകാനുള്ള കഴിവും, വളരെ ലഘുവാകാനുള്ള കഴിവും, എല്ലാം നേടാനുള്ള കഴിവും—ഇവയാണ് ശ്മശാനങ്ങളിൽ പോയവർ സ്വീകരിച്ച വഴികൾ.
ഇന്ദ്രാദയസ് തഥാ ദേവാഃ കാമികവ്രതമാസ്ഥിതാഃ ഐശ്വര്യം പരമം പ്രാപ്യ സര്വേ പ്രഥിതതേജസഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും കാമികവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, പരമമായ ഐശ്വര്യം നേടി, അവരുടെ മഹത്വം എല്ലായിടത്തും പ്രസിദ്ധമായി.