മഹാദേവപരാ നിത്യം ചരന്തോ ഹ്യൂര്ധ്വരേതസഃ അര്ചയന്തി മഹാദേവം വാങ്മനഃകായസംയതാഃ
മഹാദേവനിൽ എപ്പോഴും മനസ്സുള്ളവരും, രേതസ്സു ഉയർത്തി ജീവിക്കുന്നവരും, വാക്കിലും മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും സംയമനം പാലിച്ച് മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്നവരും—
രുദ്രലോകമനുപ്രാപ്യ ന നിവര്തന്തി തേ പുനഃ തസ്മാദേതദ്വ്രതം ദിവ്യമ് അവ്യക്തം വ്യക്തലിങ്ഗിനഃ
അവർ രുദ്രന്റെ ലോകം പ്രാപിച്ചാൽ പിന്നെ തിരികെ വരാറില്ല; അതുകൊണ്ട്, ഈ വ്രതം ദിവ്യവും ഗൂഢവുമായതും വ്യക്തമായ ലിംഗം ധരിക്കുന്നവർക്ക് ഉദ്ദേശിച്ചതുമാണ്.
ഭസ്മവ്രതാശ് ച മുണ്ഡാശ് ച വ്രതിനോ വിശ്വരൂപിണഃ ന താന്പരിവദേദ്വിദ്വാന് ന ചൈതാന്നാഭിലങ്ഘയേത്
ചിതാഭസ്മം ധരിക്കുന്നവരും, തലമുണ്ണയുള്ളവരും, വിവിധ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരും, ഇവരെ ഒരു ജ്ഞാനിയും അപമാനിക്കരുത്. ഇവർ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം അവഗണിക്കാനും പാടില്ല.
ന ഹസേന്നാപ്രിയം ബ്രൂയാദ് അമുത്രേഹ ഹിതാര്ഥവാന് യസ്താന്നിന്ദതി മൂഢാത്മാ മഹാദേവം സ നിന്ദതി
ഇവരെ നോക്കി ചിരിക്കരുത്, ദോഷം ഉദ്ദേശിച്ചോ, എവിടെയും അവരെ കുറിച്ച് മോശം വാക്കുകൾ പറയരുത്. ആരെങ്കിലും ഇവരെ നിന്ദിച്ചാൽ, ആ അജ്ഞാനി മഹാദേവനേ തന്നെ നിന്ദിക്കുന്നവനാണ്.
യസ് ത്വേതാന് പൂജയേന് നിത്യം സ പൂജയതി ശങ്കരമ് ഏവമേഷ മഹാദേവോ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ
ആർക്കും ഈ ഭക്തരെ പ്രതിദിനം ആരാധിച്ചാൽ, ശങ്കരനേ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നതായിരിക്കും. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഈ മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
യുഗേ യുഗേ മഹായോഗീ ക്രീഡതേ ഭസ്മഗുണ്ഠിതഃ ഏവം ചരത ഭദ്രം വസ് തതഃ സിദ്ധിമവാപ്സ്യഥ
പ്രതിയുഗത്തിലും ചിതാഭസ്മം ധരിച്ച മഹായോഗി ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്കും ഇങ്ങനെ നടപ്പിച്ചാൽ, ഭദ്രന്മാരേ, അതിലൂടെ സിദ്ധി നേടും.
അതുലമിഹ മഹാഭയപ്രണാശഹേതും ശിവകഥിതം പരമം പദം വിദിത്വാ വ്യപഗതഭവലോഭമോഹചിത്താഃ പ്രണിപതിതാഃ സഹസാ ശിരോഭിര് ഉഗ്രമ്
ശിവൻ പറഞ്ഞ ഈ അപാരവും മഹാഭയങ്ങൾ അകറ്റുന്ന പരമാവസ്ഥ അറിഞ്ഞ്, ഭവം, ലോഭം, മോഹം എന്നിവ മനസ്സിൽ ഇല്ലാതാക്കുന്നവർ ഉടൻ തലകൂവെ കനിഞ്ഞ് ഉഗ്രനോട് നമസ്കരിക്കുന്നു.
തതഃ പ്രമുദിതാ വിപ്രാഃ ശ്രുത്വൈവം കഥിതം തദാ ഗന്ധോദകൈഃ സുശുദ്ധൈശ് ച കുശപുഷ്പവിമിശ്രിതൈഃ
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഈ ഉപദേശം കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ, വിശുദ്ധമായ ചന്ദനജലം, ദർഭയും പുഷ്പങ്ങളും ചേർത്ത്—
സ്നാപയന്തി മഹാകുമ്ഭൈര് അദ്ഭിര് ഏവ മഹേശ്വരമ് ഗായന്തി വിവിധൈര്ഗുഹ്യൈര് ഹുംകാരൈശ്ചാപി സുസ്വരൈഃ
വലിയ കലശങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടു മഹേശ്വരനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു; രഹസ്യമായ പലവിധ സ്തോത്രങ്ങളും, ഹും എന്ന ശബ്ദവും മനോഹരമായി പാടുന്നു.
നമോ ദേവാധിദേവായ മഹാദേവായ വൈ നമഃ അര്ധനാരീശരീരായ സാംഖ്യയോഗപ്രവര്തിനേ
ദേവന്മാരുടെ ദൈവത്തിനും, മഹാദേവനുമാണ് നമസ്കാരം. അർദ്ധനാരീശ്വരനായവനും, സംഖ്യയും യോഗവും ആരംഭിച്ചവനും നമസ്കാരം.
മേഘവാഹനകൃഷ്ണായ ഗജചര്മനിവാസിനേ കൃഷ്ണാജിനോത്തരീയായ വ്യാലയജ്ഞോപവീതിനേ
മേഘങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കറുത്തവനും, ആനച്ചർമ്മം ധരിച്ചവനും, കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മേൽവസ്ത്രമായവനും, പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായവനും—
സുരചിതസുവിചിത്രകുണ്ഡലായ സുരചിതമാല്യവിഭൂഷണായ തുഭ്യമ് മൃഗപതിവരചര്മവാസസേ ച പ്രഥിതയശസേ നമോ ഽസ്തു ശങ്കരായ
ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ കുണ്ഡലവും, പുഷ്പമാലകളും അലങ്കാരമായവനും, മൃഗരാജന്റെ ചർമ്മം വസ്ത്രമായവനും, പ്രശസ്തനായ ശങ്കരനുമാണ് നമസ്കാരം.
തതസ് താന് സ മുനീന് പ്രീതഃ പ്രത്യുവാച മഹേശ്വരഃ പ്രീതോ ഽസ്മി തപസാ യുഷ്മാന് വരം വൃണുത സുവ്രതാഃ
അതിനുശേഷം, മഹേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ മുനിമാരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ തപസിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നല്ലവരേ, ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.'
തതസ്തേ മുനയഃ സര്വേ പ്രണിപത്യ മഹേശ്വരമ് ഭൃഗ്വങ്ഗിരാ വസിഷ്ഠശ് ച വിശ്വാമിത്രസ്തഥൈവ ച
അപ്പോൾ ആ മുനിമാർ എല്ലാവരും—ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, വസിഷ്ഠൻ, വിശ്വാമിത്രൻ—മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു.
ഗൌതമോ ഽത്രിഃ സുകേശശ് ച പുലസ്ത്യഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ മരീചിഃ കശ്യപഃ കണ്വഃ സംവര്തശ് ച മഹാതപാഃ
ഗൗതമൻ, അത്രി, സുകേശൻ, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, മരീചി, കശ്യപൻ, കണ്വൻ, മഹാതപസ്സുകാരനായ സംവർത്തൻ—
തേ പ്രണമ്യ മഹാദേവമ് ഇദം വചനമബ്രുവന് ഭസ്മസ്നാനം ച നഗ്നത്വം വാമത്വം പ്രതിലോമതാ
അവർ മഹാദേവനോട് നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ചിതാഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും, നഗ്നത്വവും, ഇടതുവഴിയും, വിരുദ്ധമായ പെരുമാറ്റവും—ഇവയിൽ എന്താണ് അനുസരിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് ഒഴിവാക്കേണ്ടത് എന്ന് അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
സേവ്യാസേവ്യത്വമേവം ച ഹ്യ് ഏതദിച്ഛാമ വേദിതുമ് തതസ്തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്പരമേശ്വരഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഭാഗ്യവാൻ പരമേശ്വരൻ—
സസ്മിതം പ്രാഹ സമ്പ്രേക്ഷ്യ സര്വാന്മുനിവരാംസ്തദാ
പുഞ്ചിരിയോടെ, ആ മഹാമുനിമാരെ നോക്കി, അപ്പോൾ പ്രസംഗിച്ചു.
ഏതദ്വഃ സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി കഥാ സര്വസ്വമദ്യ വൈ അഗ്നിര്ഹ്യഹം സോമകര്താ സോമശ്ചാഗ്നിമുപാശ്രിതഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് എന്റെ മുഴുവൻ കഥയും പറയുന്നു. ഞാൻ അഗ്നിയാണ്, സോമം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാണ്. സോമം അഗ്നിയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃതമേതദ്വഹത്യഗ്നിര് ഭൂയോ ലോകസമാശ്രയാത് അസകൃത്ത്വഗ്നിനാ ദഗ്ധം ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിനായി അഗ്നി ഈ സൃഷ്ടിയെ ചുമക്കുന്നു. അഗ്നി പലതവണ ചലനസ്ഥാവരങ്ങളായ സകല ജഗത്തെയും ദഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭസ്മസാദ്വിഹിതം സര്വം പവിത്രമിദമുത്തമമ് ഭസ്മനാ വീര്യമാസ്ഥായ ഭൂതാനി പരിഷിഞ്ചതി
ഈ പുഴുക്കളാണ് എല്ലാം ഉത്തമമായ ശുദ്ധിയുള്ളതാകുന്നത് ചിതാഭസ്മം കൊണ്ടാണ്. ഭസ്മത്തിന്റെ ശക്തി ആശ്രയിച്ച്, അതു ജീവികളിൽ തളിക്കുന്നു.
അഗ്നികാര്യം ച യഃ കൃത്വാ കരിഷ്യതി ത്രിയായുഷമ് ഭസ്മനാ മമ വീര്യേണ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ
യാരെങ്കിലും അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, മൂന്നു ആയുസ്സുകൾ കഴിയുമ്പോൾ, എന്റെ ഭസ്മത്തിലെ ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഭാസത ഇത്യേവ യദ്ഭസ്മ ശുഭം ഭാവയതേ ച യത് ഭക്ഷണാത് സര്വപാപാനാം ഭസ്മേതി പരികീര്തിതമ്
പ്രകാശം പകരുന്നതാണ് ഭസ്മം എന്നു പറയുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതേ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതു കഴിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും. അതിനാലാണ് അതിനെ ഭസ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ഊഷ്മപാഃ പിതരോ ജ്ഞേയാ ദേവാ വൈ സോമസംഭവാഃ അഗ്നീഷോമാത്മകം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
പിതാക്കന്മാർ ഉഷ്ണം കുടിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. ദേവന്മാർ സോമത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്തിലെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളൊക്കെയും അഗ്നിയും സോമവും സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.
അഹമഗ്നിര്മഹാതേജാഃ സോമശ്ചൈഷാ മഹാംബികാ അഹമഗ്നിശ് ച സോമശ് ച പ്രകൃത്യാ പുരുഷഃ സ്വയമ്
ഞാൻ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള അഗ്നിയാണ്. ഈ മഹാംബികയാണ് സോമം. ഞാൻ സ്വഭാവത്തിൽ അഗ്നിയും സോമവും ആകുന്നു. ഞാൻ തന്നെയാണ് പുരുഷൻ.
തസ്മാദ്ഭസ്മ മഹാഭാഗാ മദ്വീര്യമിതി ചോച്യതേ സ്വവീര്യം വപുഷാ ചൈവ ധാരയാമീതി വൈ സ്ഥിതിഃ
അതുകൊണ്ടു, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ഭസ്മം എന്റെ ശക്തിയാണെന്ന് പറയുന്നു. എന്റെ ശക്തിയും രൂപവും അതിൽ ഞാൻ നിലനിർത്തുന്നു. അതിനാലാണ് അതു നിലനിൽക്കുന്നത്.
തദാപ്രഭൃതി ലോകേഷു രക്ഷാര്ഥമശുഭേഷു ച ഭസ്മനാ ക്രിയതേ രക്ഷാ സൂതികാനാം ഗൃഹേഷു ച
അന്ന് മുതൽ ലോകങ്ങളിൽ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണത്തിനായി, ഭസ്മം ഉപയോഗിച്ച് സംരക്ഷണം നടത്തുന്നു. പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിലും ഇതു ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഭസ്മസ്നാനവിശുദ്ധാത്മാ ജിതക്രോധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ മത്സമീപം സമാഗമ്യ ന ഭൂയോ വിനിവര്തതേ
ഭസ്മസ്നാനത്താൽ മനസ്സ് ശുദ്ധമായവനും, ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവനും, എന്നെ സമീപിച്ചാൽ, പിന്നെ വീണ്ടും ജന്മത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുന്നില്ല.
വ്രതം പാശുപതം യോഗം കാപിലം ചൈവ നിര്മിതമ് പൂര്വം പാശുപതം ഹ്യേതന് നിര്മിതം തദനുത്തമമ്
പാശുപതവ്രതവും കാപിലയോഗവും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പുരാതനകാലത്ത് ഈ പാശുപതവ്രതം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായത്.
ശേഷാശ്ചാശ്രമിണഃ സര്വേ പശ്ചാത്സൃഷ്ടാഃ സ്വയംഭുവാ സൃഷ്ടിരേഷാ മയാ സൃഷ്ടാ ലജ്ജാമോഹഭയാത്മികാ
മറ്റ് ആശ്രമവാസികൾ എല്ലാവരും പിന്നീട് സ്വയംഭുവായുള്ളവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ലജ്ജ, മോഹം, ഭയം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ഈ സൃഷ്ടി ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.