ലിങ്ഗപുരാണമ്

സര്വേ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ ശൂലപാണിം പ്രപദ്യത തതോ ദ്രക്ഷ്യഥ ദേവേശം ദുര്ദര്ശമകൃതാത്മഭിഃ

എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി, ത്രിശൂലധാരിയെ സമീപിക്കൂ; അപ്പോൾ മനസ്സു ശുദ്ധമല്ലാത്തവർക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത ദേവാദിദേവനെ നിങ്ങൾ കാണും.

യം ദൃഷ്ട്വാ സര്വമജ്ഞാനമ് അധര്മശ് ച പ്രണശ്യതി തതഃ പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ബ്രഹ്മാണമമിതൌജസമ്

അവനെ കണ്ടാൽ എല്ലാ അജ്ഞാനവും അധർമ്മവും നശിക്കും; അതിനുശേഷം അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുക.

സമ്പ്രസ്ഥിതാ വനൌകാസ്തേ ദേവദാരുവനം തതഃ ആരാധയിതുമാരബ്ധാ ബ്രഹ്മണാ കഥിതം യഥാ

അവിടെ വസിച്ചിരുന്ന സന്യാസികൾ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ ആരാധന ആരംഭിക്കാൻ ദേവദാരുവനം ലക്ഷ്യമാക്കി പുറപ്പെട്ടു.

സ്ഥണ്ഡിലേഷു വിചിത്രേഷു പര്വതാനാം ഗുഹാസു ച നദീനാം ച വിവിക്തേഷു പുലിനേഷു ശുഭേഷു ച

വിഭിന്നമായ സ്തണ്ഡിലങ്ങളിൽ, പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളിൽ, നദികളുടെ ഒറ്റപ്പെട്ട മനോഹരമായ തീരങ്ങളിലും മണലിടുക്കളിലും അവർ ആരാധിച്ചു.

ശൈവാലശോഭനാഃ കേചിത് കേചിദന്തര്ജലേശയാഃ കേചിദ്ദര്ഭാവകാശാസ്തു പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതാഃ

ചിലർ മനോഹരമായ ശൈവാലം അലങ്കരിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ, ചിലർ അല്പം വെള്ളം മാത്രം ഉള്ളിടങ്ങളിൽ, ചിലർ ദർഭയുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ, ചിലർ വിരൽതുമ്പിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

ദന്തോലൂഖലിനസ്ത്വന്യേ അശ്മകുട്ടാസ് തഥാ പരേ സ്ഥാനവീരാസനാസ്ത്വന്യേ മൃഗചര്യാരതാഃ പരേ

ചിലർ മരച്ചക്കിലിരുന്ന്, മറ്റുചിലർ കല്ലിൽ ഇരുന്നു; ചിലർ നിലത്ത് വീരാസനത്തിൽ നിന്നു, മറ്റുചിലർ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിൽ ആസ്വദിച്ചു.

കാലം നയന്തി തപസാ പൂജയാ ച മഹാധിയഃ ഏവം സംവത്സരേ പൂര്ണേ വസന്തേ സമുപസ്ഥിതേ

മഹാത്മാക്കൾ തപസ്സിലും ആരാധനയിലും കാലം കഴിച്ചു; അങ്ങനെ ഒരു സംവത്സരം പൂർണ്ണമായി കഴിഞ്ഞ് വസന്തകാലം എത്തിയപ്പോൾ—

തതസ്തേഷാം പ്രസാദാര്ഥം ഭക്താനാമ് അനുകമ്പയാ ദേവഃ കൃതയുഗേ തസ്മിന് ഗിരൌ ഹിമവതഃ ശുഭേ

അപ്പോൾ ഭക്തന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, അവരെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ ദൈവം കൃതയുഗത്തിൽ ആ പുണ്യപർവതത്തിൽ ദയയോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ദേവദാരുവനം പ്രാപ്തഃ പ്രസന്നഃ പരമേശ്വരഃ ഭസ്മപാംസൂപദിഗ്ധാങ്ഗോ നഗ്നോ വികൃതലക്ഷണഃ

പരമേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ ദേവദാരുവനത്തിൽ എത്തി; അവന്റെ ശരീരം ചാരവും പൊടിയും പുരട്ടിയതും, നഗ്നനും, അപൂർവമായ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയതുമായിരുന്നു.

ഉല്മുകവ്യഗ്രഹസ്തശ് ച രക്തപിങ്ഗലലോചനഃ ക്വചിച്ച ഹസതേ രൌദ്രം ക്വചിദ്ഗായതി വിസ്മിതഃ

കൈയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന കട്ടികൊണ്ട്, ചുവപ്പും കായമ്പും നിറമുള്ള കണ്ണുകളോടെ, ചിലപ്പോൾ ഭയങ്കരമായി ചിരിച്ചു, ചിലപ്പോൾ അത്ഭുതത്തോടെ പാടുകയും ചെയ്തു.

ക്വചിന്നൃത്യതി ശൃങ്ഗാരം ക്വചിദ്രൌതി മുഹുര്മുഹുഃ ആശ്രമേ ഹ്യടതേ ഭൈക്ഷ്യം യാചതേ ച പുനഃ പുനഃ

ചിലപ്പോൾ സ്നേഹപൂർവ്വം നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലപ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജിച്ചു; ആശ്രമത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.

മായാം കൃത്വാ തഥാരൂപാം ദേവസ്തദ്വനമ് ആഗതഃ തതസ്തേ മുനയഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുശ് ച സമാഹിതാഃ

അങ്ങനെ ദൈവം സ്വയം ആ രൂപം ധരിച്ച് ആ വനത്തിലേക്ക് കടന്നു; അപ്പോൾ എല്ലാ മുനികളും ഏകാഗ്രതയോടെ അവനെ സ്തുതിച്ചു.

അദ്ഭിര് വിവിധമാല്യൈശ് ച ധൂപൈര്ഗന്ധൈസ്തഥൈവ ച സപത്നീകാ മഹാഭാഗാഃ സപുത്രാഃ സപരിച്ഛദാഃ

ജലം, വിവിധപൂക്കൾ, ധൂപം, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുമായി, ഭാര്യകളോടും മക്കളോടും അനുചരങ്ങളോടും കൂടെ ആ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ ആരാധിച്ചു.

മുനയസ്തേ തഥാ വാഗ്ഭിര് ഈശ്വരം ചേദമ് അബ്രുവന് അജ്ഞാനാദ്ദേവദേവേശ യദസ്മാഭിര് അനുഷ്ഠിതമ്

അവ മുനികൾ ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ഈശ്വരനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവദേവനേ, ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിൽ ചെയ്തതെന്തും—'

കര്മണാ മനസാ വാചാ തത്സര്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി ചരിതാനി വിചിത്രാണി ഗുഹ്യാനി ഗഹനാനി ച

'ക്രിയയാലോ മനസ്സാലോ വാക്കിനാലോ ചെയ്തതെല്ലാം ദയവായി ക്ഷമിക്കണം; ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾ പലവിധവും, രഹസ്യവും, ആഴമുള്ളതുമാണ്.'

ബ്രഹ്മാദീനാം ച ദേവാനാം ദുര്വിജ്ഞേയാനി തേ ഹര അഗതിം തേ ന ജാനീമോ ഗതിം നൈവ ച നൈവ ച

ബ്രഹ്മാദികൾ പോലുള്ള ദേവന്മാർക്കും, ഹരനേ, നിന്റെ വഴികൾ മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; നിന്റെ വരവും പോകലും ഞങ്ങൾക്കൊന്നും അറിയില്ല.

വിശ്വേശ്വര മഹാദേവ യോ ഽസി സോ ഽസി നമോ ഽസ്തു തേ സ്തുവന്തി ത്വാം മഹാത്മാനോ ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്

സകലത്തിന്റെ നാഥനായ മഹാദേവനേ, നീ ആരാണോ അതേ, അതാണ്; നിനക്കു വന്ദനം. മഹാത്മാക്കളായവർ, ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനേ, നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.

നമോ ഭവായ ഭവ്യായ ഭാവനായോദ്ഭവായ ച അനന്തബലവീര്യായ ഭൂതാനാം പതയേ നമഃ

ഭവനേ, ഭവ്യനേ, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമായവനേ, അനന്തമായ ശക്തിയും ബലവും ഉള്ളവനേ, എല്ലാ ജീവികളുടെ നാഥനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

സംഹര്ത്രേ ച പിശങ്ഗായ അവ്യയായ വ്യയായ ച ഗങ്ഗാസലിലധാരായ ആധാരായ ഗുണാത്മനേ

സമഹാരകനായവനേ, കറുപ്പും കാവിയും കലർന്ന നിറമുള്ളവനേ, നശിക്കാത്തവനും നശിക്കുന്നവനും, ഗംഗയുടെ വെള്ളം വഹിക്കുന്നവനേ, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായവനേ, ഗുണങ്ങളുടെ സ്വരൂപമായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

ത്ര്യംബകായ ത്രിനേത്രായ ത്രിശൂലവരധാരിണേ കന്ദര്പായ ഹുതാശായ നമോ ഽസ്തു പരമാത്മനേ

ത്ര്യമ്പകനേ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, ത്രിശൂലധാരിയായവനേ, മന്മഥനേ, അഗ്നിദേവനേ, പരമാത്മാവേ, നിനക്കു വന്ദനം.

ശങ്കരായ വൃഷാങ്കായ ഗണാനാം പതയേ നമഃ ദണ്ഡഹസ്തായ കാലായ പാശഹസ്തായ വൈ നമഃ

ശങ്കരനേ, കാളയുടെ ചിഹ്നം ഉള്ളവനേ, ഗണങ്ങളുടെ നാഥനേ, നിനക്കു വന്ദനം; ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനേ, കാലനേ, പാശം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

വേദമന്ത്രപ്രധാനായ ശതജിഹ്വായ വൈ നമഃ ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യം ച സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം ച യത്

വേദമന്ത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനമായവനേ, നൂറ് നാവുള്ളവനേ, നിനക്കു വന്ദനം; കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും, നിലനിൽക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം, അതൊക്കെയും നീ തന്നെയാണ്.

തവ ദേഹാത്സമുത്പന്നം ദേവ സര്വമിദം ജഗത് പാസി ഹംസി ച ഭദ്രം തേ പ്രസീദ ഭഗവംസ്തതഃ

ദേവനേ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ സകല ലോകവും ഉല്പന്നമായത്; നീ അതിനെ സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിനക്ക് സകലമംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ, ഭഗവാനേ, ദയചെയ്യണം.

അജ്ഞാനാദ്യദി വിജ്ഞാനാദ് യത് കിംചിത് കുരുതേ നരഃ തത്സര്വം ഭഗവാനേവ കുരുതേ യോഗമായയാ

അജ്ഞാനത്താലോ വിജ്ഞാനത്താലോ മനുഷ്യൻ എന്ത് ചെയ്താലും, അതൊക്കെയും ഭഗവാനേ, നിന്റെ യോഗമായയാൽ നീ തന്നെയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഏവം സ്തുത്വാ തു മുനയഃ പ്രഹൃഷ്ടൈരന്തരാത്മഭിഃ യാചന്ത തപസാ യുക്താഃ പശ്യാമസ്ത്വാം യഥാപുരാ

ഇങ്ങനെ നിന്നെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, ആ മുനികൾ ആന്തരിക സന്തോഷത്തോടെ, തപസ്സോടെ സമീപിച്ചു: 'മുന്പുപോലെ നിന്നെ കാണാൻ ഞങ്ങൾക്ക് സാധിക്കട്ടെ' എന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.

തതോ ദേവഃ പ്രസന്നാത്മാ സ്വമേവാസ്ഥായ ശങ്കരഃ രൂപം ത്ര്യക്ഷം ച സംദ്രഷ്ടും ദിവ്യം ചക്ഷുരദാത്പ്രഭുഃ

അപ്പോൾ ദൈവമായ ശങ്കരൻ, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സ്വരൂപം സ്വീകരിച്ച്, ത്ര്യക്ഷരൂപം ദർശിക്കാൻ അവർക്കു ദിവ്യദൃഷ്ടി നൽകി.

ലബ്ധദൃഷ്ട്യാ തയാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവദേവം ത്രിയംബകമ് പുനസ്തുഷ്ടുവുരീശാനം ദേവദാരുവനൌകസഃ

ആ ദിവ്യദൃഷ്ടി ലഭിച്ച അവർ, ദേവദേവനായ ത്ര്യമ്പകനെ കണ്ടു; പിന്നെയും ദാരുവനത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന അവർ ഈശാനെ സ്തുതിച്ചു.

നമോ ദിഗ്വാസസേ നിത്യം കൃതാന്തായ ത്രിശൂലിനേ വികടായ കരാലായ കരാലവദനായ ച

ദിശകളെ വസ്ത്രമാക്കി ധരിക്കുന്നവനേ, യമനേ, ത്രിശൂലധാരിയായവനേ, ഭയങ്കരനും ഭയാനകവദനനുമായവനേ, നിനക്കു എപ്പോഴും വന്ദനം.

അരൂപായ സുരൂപായ വിശ്വരൂപായ തേ നമഃ കടങ്കടായ രുദ്രായ സ്വാഹാകാരായ വൈ നമഃ

രൂപമില്ലാത്തവനേ, മനോഹരനായവനേ, വിശ്വരൂപനായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം; മിണ്ടുന്ന അലങ്കാരങ്ങളുള്ളവനേ, രുദ്രനേ, സ്വാഹാകാരത്തിന്റെ സ്വരൂപമായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.