ലിങ്ഗപുരാണമ്

യത്ര തിഷ്ഠതി തദ്ബ്രഹ്മ യോഗേന തു സമന്വിതമ് തസ്മാദ്ധി ദേവദേവേശമ് ഈശാനം പ്രഭുമവ്യയമ്

യോഗത്തോടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മം എവിടെയാണോ, അവിടെ ദേവദേവനായ, ഇശാനനായ, അക്ഷയനായ പ്രഭുവിനെ ആരാധിക്കണം.

ആരാധയന്തി വിപ്രേന്ദ്രാ ജിതക്രോധാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ ലിങ്ഗം കൃത്വാ യഥാന്യായം സര്വലക്ഷണസംയുതമ്

ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ച ബ്രാഹ്മണപ്രഭുക്കൾ, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ ലിംഗം യഥാവിധി നിർമ്മിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു.

അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രം സുശുഭം സുവൃത്തം സര്വസംമതമ് സമനാഭം തഥാഷ്ടാസ്രം ഷോഡശാസ്രമ് അഥാപി വാ

അംഗുഷ്ഠത്തിന്റെ വലിപ്പവും, മനോഹരവും, വൃത്താകൃതിയുമുള്ളതും, എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നതുമായ ലിംഗം, സമനാപം ഉള്ള പീഠം, എട്ടോ പതിനാറോ വശങ്ങളുള്ളതും ആകാം.

സുവൃത്തം മണ്ഡലം ദിവ്യം സര്വകാമഫലപ്രദമ് വേദികാ ദ്വിഗുണാ തസ്യ സമാ വാ സര്വസംമതാ

പീഠം വൃത്താകൃതിയിലും ദിവ്യവുമായതും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നതും ആകണം; അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഇരട്ടവലിപ്പമോ സമവലിപ്പമോ ആയിരിക്കാം, എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നതുപോലെ.

ഗോമുഖീ ച ത്രിഭാഗൈകാ വേദ്യാ ലക്ഷണസംയുതാ പട്ടികാ ച സമന്താദ്വൈ യവമാത്രാ ദ്വിജോത്തമാഃ

പീഠം പശുമുഖംപോലെയുള്ളതും, മൂന്നിലൊന്ന് വലിപ്പവും, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളോടും, ചുറ്റും യവത്തിന്റെ വീതിയുള്ള പട്ടികയുമുള്ളതും ആകണം, ഉത്തമദ്വിജന്മാരേ.

സൌവര്ണം രാജതം ശൈലം കൃത്വാ താമ്രമയം തഥാ വേദികായാശ് ച വിസ്താരം ത്രിഗുണം വൈ സമന്തതഃ

പീഠം പൊന്നാലോ വെള്ളിയാലോ കല്ലാലോ താമ്രത്താലോ നിർമ്മിക്കാം; അതിന്റെ വീതി എല്ലാ വശത്തും മൂന്നു മടങ്ങ് കൂടുതലായിരിക്കണം.

വര്തുലം ചതുരസ്രം വാ ഷഡസ്രം വാ ത്രിരസ്രകമ് സമന്താന്നിര്വ്രണം ശുഭ്രം ലക്ഷണൈസ്തത് സുലക്ഷിതമ്

പീഠം വൃത്തമായോ ചതുരസ്രമായോ ആറു വശങ്ങളോ മൂന്നു വശങ്ങളോ ഉള്ളതായോ ആകാം; എല്ലാ വശത്തും കുഴപ്പമില്ലാത്തതും, പ്രകാശമുള്ളതും, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയതുമാകണം.

പ്രതിഷ്ഠാപ്യ യഥാന്യായം പൂജാലക്ഷണസംയുതമ് കലശം സ്ഥാപയേത്തസ്യ വേദിമധ്യേ തഥാ ദ്വിജാഃ

ശുദ്ധമായ ആരാധനയുടെ എല്ലാ ചിഹ്നങ്ങളോടും കൂടിയ ഒരു കലശം ശരിയായ വിധിയിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ വേദിയുടെ നടുവിൽ വയ്ക്കണം, ദ്വിജന്മാരേ.

സഹിരണ്യം സബീജം ച ബ്രഹ്മഭിശ് ചാഭിമന്ത്രിതമ് സേചയേച്ച തതോ ലിങ്ഗം പവിത്രൈഃ പഞ്ചഭിഃ ശുഭൈഃ

പൊന്നും വിത്തുകളും നിറച്ച്, ബ്രാഹ്മണർ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി അഭിമന്ത്രണം ചെയ്ത ശേഷം, ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ അഞ്ചു വസ്തുക്കളാൽ ലിംഗത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

പൂജയേച്ച യഥാലാഭം തതഃ സിദ്ധിമവാപ്സ്യഥ സമാഹിതാഃ പൂജയധ്വം സപുത്രാഃ സഹ ബന്ധുഭിഃ

സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ആരാധന നടത്തണം; അങ്ങനെ നിങ്ങൾക്ക് ഫലം ലഭിക്കും. മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ, മക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ ആരാധിക്കൂ.

സര്വേ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ ശൂലപാണിം പ്രപദ്യത തതോ ദ്രക്ഷ്യഥ ദേവേശം ദുര്ദര്ശമകൃതാത്മഭിഃ

എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി, ത്രിശൂലധാരിയെ സമീപിക്കൂ; അപ്പോൾ മനസ്സു ശുദ്ധമല്ലാത്തവർക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത ദേവാദിദേവനെ നിങ്ങൾ കാണും.

യം ദൃഷ്ട്വാ സര്വമജ്ഞാനമ് അധര്മശ് ച പ്രണശ്യതി തതഃ പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ബ്രഹ്മാണമമിതൌജസമ്

അവനെ കണ്ടാൽ എല്ലാ അജ്ഞാനവും അധർമ്മവും നശിക്കും; അതിനുശേഷം അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുക.

സമ്പ്രസ്ഥിതാ വനൌകാസ്തേ ദേവദാരുവനം തതഃ ആരാധയിതുമാരബ്ധാ ബ്രഹ്മണാ കഥിതം യഥാ

അവിടെ വസിച്ചിരുന്ന സന്യാസികൾ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ ആരാധന ആരംഭിക്കാൻ ദേവദാരുവനം ലക്ഷ്യമാക്കി പുറപ്പെട്ടു.

സ്ഥണ്ഡിലേഷു വിചിത്രേഷു പര്വതാനാം ഗുഹാസു ച നദീനാം ച വിവിക്തേഷു പുലിനേഷു ശുഭേഷു ച

വിഭിന്നമായ സ്തണ്ഡിലങ്ങളിൽ, പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളിൽ, നദികളുടെ ഒറ്റപ്പെട്ട മനോഹരമായ തീരങ്ങളിലും മണലിടുക്കളിലും അവർ ആരാധിച്ചു.

ശൈവാലശോഭനാഃ കേചിത് കേചിദന്തര്ജലേശയാഃ കേചിദ്ദര്ഭാവകാശാസ്തു പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതാഃ

ചിലർ മനോഹരമായ ശൈവാലം അലങ്കരിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ, ചിലർ അല്പം വെള്ളം മാത്രം ഉള്ളിടങ്ങളിൽ, ചിലർ ദർഭയുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ, ചിലർ വിരൽതുമ്പിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

ദന്തോലൂഖലിനസ്ത്വന്യേ അശ്മകുട്ടാസ് തഥാ പരേ സ്ഥാനവീരാസനാസ്ത്വന്യേ മൃഗചര്യാരതാഃ പരേ

ചിലർ മരച്ചക്കിലിരുന്ന്, മറ്റുചിലർ കല്ലിൽ ഇരുന്നു; ചിലർ നിലത്ത് വീരാസനത്തിൽ നിന്നു, മറ്റുചിലർ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിൽ ആസ്വദിച്ചു.

കാലം നയന്തി തപസാ പൂജയാ ച മഹാധിയഃ ഏവം സംവത്സരേ പൂര്ണേ വസന്തേ സമുപസ്ഥിതേ

മഹാത്മാക്കൾ തപസ്സിലും ആരാധനയിലും കാലം കഴിച്ചു; അങ്ങനെ ഒരു സംവത്സരം പൂർണ്ണമായി കഴിഞ്ഞ് വസന്തകാലം എത്തിയപ്പോൾ—

തതസ്തേഷാം പ്രസാദാര്ഥം ഭക്താനാമ് അനുകമ്പയാ ദേവഃ കൃതയുഗേ തസ്മിന് ഗിരൌ ഹിമവതഃ ശുഭേ

അപ്പോൾ ഭക്തന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, അവരെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ ദൈവം കൃതയുഗത്തിൽ ആ പുണ്യപർവതത്തിൽ ദയയോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ദേവദാരുവനം പ്രാപ്തഃ പ്രസന്നഃ പരമേശ്വരഃ ഭസ്മപാംസൂപദിഗ്ധാങ്ഗോ നഗ്നോ വികൃതലക്ഷണഃ

പരമേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ ദേവദാരുവനത്തിൽ എത്തി; അവന്റെ ശരീരം ചാരവും പൊടിയും പുരട്ടിയതും, നഗ്നനും, അപൂർവമായ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയതുമായിരുന്നു.

ഉല്മുകവ്യഗ്രഹസ്തശ് ച രക്തപിങ്ഗലലോചനഃ ക്വചിച്ച ഹസതേ രൌദ്രം ക്വചിദ്ഗായതി വിസ്മിതഃ

കൈയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന കട്ടികൊണ്ട്, ചുവപ്പും കായമ്പും നിറമുള്ള കണ്ണുകളോടെ, ചിലപ്പോൾ ഭയങ്കരമായി ചിരിച്ചു, ചിലപ്പോൾ അത്ഭുതത്തോടെ പാടുകയും ചെയ്തു.

ക്വചിന്നൃത്യതി ശൃങ്ഗാരം ക്വചിദ്രൌതി മുഹുര്മുഹുഃ ആശ്രമേ ഹ്യടതേ ഭൈക്ഷ്യം യാചതേ ച പുനഃ പുനഃ

ചിലപ്പോൾ സ്നേഹപൂർവ്വം നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലപ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജിച്ചു; ആശ്രമത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.

മായാം കൃത്വാ തഥാരൂപാം ദേവസ്തദ്വനമ് ആഗതഃ തതസ്തേ മുനയഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുശ് ച സമാഹിതാഃ

അങ്ങനെ ദൈവം സ്വയം ആ രൂപം ധരിച്ച് ആ വനത്തിലേക്ക് കടന്നു; അപ്പോൾ എല്ലാ മുനികളും ഏകാഗ്രതയോടെ അവനെ സ്തുതിച്ചു.

അദ്ഭിര് വിവിധമാല്യൈശ് ച ധൂപൈര്ഗന്ധൈസ്തഥൈവ ച സപത്നീകാ മഹാഭാഗാഃ സപുത്രാഃ സപരിച്ഛദാഃ

ജലം, വിവിധപൂക്കൾ, ധൂപം, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുമായി, ഭാര്യകളോടും മക്കളോടും അനുചരങ്ങളോടും കൂടെ ആ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ ആരാധിച്ചു.

മുനയസ്തേ തഥാ വാഗ്ഭിര് ഈശ്വരം ചേദമ് അബ്രുവന് അജ്ഞാനാദ്ദേവദേവേശ യദസ്മാഭിര് അനുഷ്ഠിതമ്

അവ മുനികൾ ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ഈശ്വരനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവദേവനേ, ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിൽ ചെയ്തതെന്തും—'

കര്മണാ മനസാ വാചാ തത്സര്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി ചരിതാനി വിചിത്രാണി ഗുഹ്യാനി ഗഹനാനി ച

'ക്രിയയാലോ മനസ്സാലോ വാക്കിനാലോ ചെയ്തതെല്ലാം ദയവായി ക്ഷമിക്കണം; ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾ പലവിധവും, രഹസ്യവും, ആഴമുള്ളതുമാണ്.'

ബ്രഹ്മാദീനാം ച ദേവാനാം ദുര്വിജ്ഞേയാനി തേ ഹര അഗതിം തേ ന ജാനീമോ ഗതിം നൈവ ച നൈവ ച

ബ്രഹ്മാദികൾ പോലുള്ള ദേവന്മാർക്കും, ഹരനേ, നിന്റെ വഴികൾ മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; നിന്റെ വരവും പോകലും ഞങ്ങൾക്കൊന്നും അറിയില്ല.

വിശ്വേശ്വര മഹാദേവ യോ ഽസി സോ ഽസി നമോ ഽസ്തു തേ സ്തുവന്തി ത്വാം മഹാത്മാനോ ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്

സകലത്തിന്റെ നാഥനായ മഹാദേവനേ, നീ ആരാണോ അതേ, അതാണ്; നിനക്കു വന്ദനം. മഹാത്മാക്കളായവർ, ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനേ, നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.

നമോ ഭവായ ഭവ്യായ ഭാവനായോദ്ഭവായ ച അനന്തബലവീര്യായ ഭൂതാനാം പതയേ നമഃ

ഭവനേ, ഭവ്യനേ, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമായവനേ, അനന്തമായ ശക്തിയും ബലവും ഉള്ളവനേ, എല്ലാ ജീവികളുടെ നാഥനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

സംഹര്ത്രേ ച പിശങ്ഗായ അവ്യയായ വ്യയായ ച ഗങ്ഗാസലിലധാരായ ആധാരായ ഗുണാത്മനേ

സമഹാരകനായവനേ, കറുപ്പും കാവിയും കലർന്ന നിറമുള്ളവനേ, നശിക്കാത്തവനും നശിക്കുന്നവനും, ഗംഗയുടെ വെള്ളം വഹിക്കുന്നവനേ, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായവനേ, ഗുണങ്ങളുടെ സ്വരൂപമായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.