ലിങ്ഗപുരാണമ്

അവിമുക്തേശ്വരം പ്രാപ്യ വാരാണസ്യാം ജനാര്ദനഃ ക്ഷീരേണ ചാഭിഷിച്യേശം ദേവദേവം ത്രിയംബകമ്

വാരാണസിയിൽ അവിമുക്തേശ്വരനെത്തിയ ജനാർദ്ദനൻ, ദേവദേവനായ ത്രയമ്പകനെ പാലുകൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്തു.

ശ്രദ്ധയാ പരയാ യുക്തോ ദേഹാശ്ലേഷാമൃതേന വൈ നിഷിക്തേന സ്വയം ദേവഃ ക്ഷീരേണ മധുസൂദനഃ

പരമവിശ്വാസത്തോടെ, ശരീരസമ്ബന്ധത്തിന്റെ അമൃതം ഉപയോഗിച്ച്, മധുസൂദനൻ തന്നെയാണ് ദൈവത്തെ പാലിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തത്.

സേചയിത്വാഥ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മണാ മുനിഭിഃ സമമ് ക്ഷീരോദം പൂര്വവച്ചക്രേ നിവാസം ചാത്മനഃ പ്രഭുഃ

അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിനെയും മുനിമാരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പാലൊഴിച്ച്, മുമ്പുപോലെ തന്നെ പാലുകടലിൽ വാസം സ്ഥാപിച്ചു.

ധര്മശ്ചൈവ തഥാ ശപ്തോ മാണ്ഡവ്യേന മഹാത്മനാ വൃഷ്ണയശ്ചൈവ കൃഷ്ണേന ദുര്വാസാദ്യൈര്മഹാത്മഭിഃ

മഹാത്മാവായ മാണ്ഡവ്യൻ ധർമ്മനെ ശപിച്ചു; വൃഷ്ണികൾ കൃഷ്ണനും ദുർവാസാദി മഹർഷിമാരും ശപിച്ചു.

രാഘവഃ സാനുജശ് ചാപി ദുര്വാസേന മഹാത്മനാ ശ്രീവത്സശ് ച മുനേഃ പാദ പതനാത്തസ്യ ധീമതഃ

രാഘവനും സഹോദരന്മാരും മഹാത്മാവായ ദുർവാസനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടു; ശ്രീവത്സൻ, ആ ജ്ഞാനിയുടെയും പാദത്തിൽ വീണതുകൊണ്ടാണ്.

ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ വിപ്രാണാം വശമാഗതാഃ വര്ജയിത്വാ വിരൂപാക്ഷം ദേവദേവമുമാപതിമ്

ഇവരും മറ്റു പലരും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വശമായിരിക്കുന്നു; ഉമാപതിയായ ദേവദേവൻ വിരൂപാക്ഷൻ മാത്രം ഒഴികെ.

ഏവം ഹി മോഹിതാസ്തേന നാവബുധ്യന്ത ശങ്കരമ് അത്യുഗ്രവചനം പ്രോചുശ് ചോഗ്രോ ഽപ്യന്തരധീയത

അവനാൽ മോഹിതരായ അവർ ശങ്കരനെ തിരിച്ചറിയാതെ, അത്യന്തം കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ശങ്കരൻ കനിഞ്ഞ് അപ്രത്യക്ഷനായി.

തേ ഽപി ദാരുവനാത്തസ്മാത് പ്രാതഃ സംവിഗ്നമാനസാഃ പിതാമഹം മഹാത്മാനമ് ആസീനം പരമാസനേ

അവ മുനിമാർ, മനസ്സിൽ വിഷമംകൊണ്ടു, രാവിലെ ദാരുവനം വിട്ട്, പരമാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന മഹാത്മാവായ പിതാമഹനെ സമീപിച്ചു.

ഗത്വാ വിജ്ഞാപയാമാസുഃ പ്രവൃത്തമഖിലം വിഭോഃ ശുഭേ ദാരുവനേ തസ്മിന് മുനയഃ ക്ഷീണചേതസഃ

അവിടെ ചെന്നു, മനസ്സിൽ ക്ഷീണിച്ച മുനിമാർ, ദാരുവനത്തിൽ സംഭവിച്ച എല്ലാം ഭഗവാനെ അറിയിച്ചു.

സോ ഽപി സംചിന്ത്യ മനസാ ക്ഷണാദേവ പിതാമഹഃ തേഷാം പ്രവൃത്തമഖിലം പുണ്യേ ദാരുവനേ പുരാ

പിതാമഹൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, പുണ്യമായ ദാരുവനത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് നടന്ന എല്ലാം ഓർത്തെടുത്തു.

ഉത്ഥായ പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ പ്രണിപത്യ ഭവായ ച ഉവാച സത്വരം ബ്രഹ്മാ മുനീന്ദാരുവനാലയാന്

എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൂപ്പി, ഭവനു മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് ദാരുവനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന മുനിമാരോട് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു.

ധിഗ് യുഷ്മാന് പ്രാപ്തനിധനാന് മഹാനിധിമ് അനുത്തമമ് വൃഥാകൃതം യതോ വിപ്രാ യുഷ്മാഭിര് ഭാഗ്യവര്ജിതൈഃ

നിങ്ങൾ ഭാഗ്യരഹിതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, അതുല്യമായ മഹാസമ്പത്തിനെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി, വെറുതെ പ്രവർത്തിച്ചതിനാൽ, നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ലജ്ജയാണ്.

യസ്തു ദാരുവനേ തസ്മിംല് ലിങ്ഗീ ദൃഷ്ടോ ഽപ്യലിങ്ഗിഭിഃ യുഷ്മാഭിര് വികൃതാകാരഃ സ ഏവ പരമേശ്വരഃ

ദാരുവനത്തിൽ നിങ്ങൾ കണ്ട ലിംഗധാരിയായ ആ രൂപം, നിങ്ങൾക്കു വിചിത്രമായി തോന്നിയാലും, അതു തന്നെയാണ് പരമേശ്വരൻ.

ഗൃഹസ്ഥൈശ് ച ന നിന്ദ്യാസ്തു സദാ ഹ്യതിഥയോ ദ്വിജാഃ വിരൂപാശ് ച സുരൂപാശ് ച മലിനാശ്ചാപ്യപണ്ഡിതാഃ

ഗൃഹസ്ഥന്മാർ, അതിഥികൾ എപ്പോഴും അപഹാസ്യം ചെയ്യരുത്, അവർ വിചിത്രരായാലും, സുന്ദരരായാലും, മലിനരായാലും, അജ്ഞാനികളായാലും.

സുദര്ശനേന മുനിനാ കാലമൃത്യുരപി സ്വയമ് പുരാ ഭൂമൌ ദ്വിജാഗ്ര്യേണ ജിതോ ഹ്യതിഥിപൂജയാ

മുനിയായ സുദർശനൻ, അതിഥിപൂജയിലൂടെ, ഭൂമിയിൽ കാലവും മരണവും പോലും ജയിച്ചുവെന്ന് പുരാണത്തിൽ പറയുന്നു.

അന്യഥാ നാസ്തി സംതര്തും ഗൃഹസ്ഥൈശ് ച ദ്വിജോത്തമൈഃ ത്യക്ത്വാ ചാതിഥിപൂജാം താമ് ആത്മനോ ഭുവി ശോധനമ്

അതിഥിപൂജ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കും ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഭൂമിയിൽ ആത്മശുദ്ധി നേടുവാൻ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.

ഗൃഹസ്ഥോ ഽപി പുരാ ജേതും സുദര്ശന ഇതി ശ്രുതഃ പ്രതിജ്ഞാമകരോജ്ജായാം ഭാര്യാമാഹ പതിവ്രതാമ്

ഗൃഹസ്ഥനായിരുന്ന സുദർശനൻ, ജയയിലായിരുന്നു, തന്റെ ഭർത്താവിനിഷ്ഠയായ ഭാര്യയോട് ഒരു പ്രതിജ്ഞ എടുത്തതാണെന്ന് കേൾക്കുന്നു.

സുവ്രതേ സുഭ്രു സുഭഗേ ശൃണു സര്വം പ്രയത്നതഃ ത്വയാ വൈ നാവമന്തവ്യാ ഗൃഹേ ഹ്യതിഥയഃ സദാ

സുഭ്രുവേ, സുനിതേ, ഭാഗ്യശാലിനിയേ, നീ എല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. വീട്ടിൽ വന്ന അതിഥികളെ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്.

സര്വ ഏവ സ്വയം സാക്ഷാദ് അതിഥിര്യത്പിനാകധൃക് തസ്മാദതിഥയേ ദത്ത്വാ ആത്മാനമപി പൂജയ

എല്ലാ അതിഥികളും നേരിട്ട് പിനാകധാരിയുടെ രൂപമാണ്. അതിനാൽ അതിഥിക്ക് നൽകിക്കഴിഞ്ഞാൽ, അവനെ തന്നെപോലെ ആദരിക്കണം.

ഏവമുക്ത്വാഥ സംതപ്താ വിവശാ സാ പതിവ്രതാ പതിമാഹ രുദന്തീ ച കിമുക്തം ഭവതാ പ്രഭോ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ആ ഭർത്തീവ്രതയായ ഭാര്യ ദുഃഖത്തോടെ, ബലഹീനയായി, കരയുമ്പോൾ ഭർത്താവിനോട് ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, നിങ്ങൾ എന്താണ് പറഞ്ഞത്?''

തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പുനഃ പ്രാഹ സുദര്ശനഃ ദേയം സര്വം ശിവായാര്യേ ശിവ ഏവാതിഥിഃ സ്വയമ്

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, സുധർശൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ആര്യേ, ശിവനു വേണ്ടി എല്ലാം നൽകണം; ശിവൻ തന്നെയാണ് അതിഥി.'

തസ്മാത്സര്വേ പൂജനീയാഃ സര്വേ ഽപ്യതിഥയഃ സദാ ഏവമുക്താ തദാ ഭര്ത്രാ ഭാര്യാ തസ്യ പതിവ്രതാ

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ അതിഥികളും എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കേണ്ടവരാണ്. ഭർത്താവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട ഭാര്യ, ഭർത്തീവ്രതയായി...

ശേഷാമിവാജ്ഞാമാദായ മൂര്ധ്നാ സാ പ്രാചരത്തദാ പരീക്ഷിതും തഥാ ശ്രദ്ധാം തയോഃ സാക്ഷാദ് ദ്വിജോത്തമാഃ

ശേഷം ലഭിച്ച ആജ്ഞയെ ഒരു വിശുദ്ധപ്രസാദം പോലെ സ്വീകരിച്ച്, അവൾ അതുപോലെ നടന്നു. അവരുടെ ഭക്തി നേരിട്ട് പരീക്ഷിക്കാൻ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ധര്മോ ദ്വിജോത്തമോ ഭൂത്വാ ജഗാമാഥ മുനേര്ഗൃഹമ് തം ദൃഷ്ട്വാ ചാര്ചയാമാസ സാര്ഘ്യാദ്യൈരനഘാ ദ്വിജമ്

ധർമ്മൻ ഒരു മഹാബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ മുനിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, പാപരഹിതയായ ഭാര്യ അർഘ്യാദികൾകൊണ്ട് ആ ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിച്ചു.

സമ്പൂജിതസ്തയാ താം തു പ്രാഹ ധര്മോ ദ്വിജഃ സ്വയമ് ഭദ്രേ കുതഃ പതിര്ധീമാംസ് തവ ഭര്താ സുദര്ശനഃ

അവളുടെ ആദരവു ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രാഹ്മണനായ ധർമ്മൻ ചോദിച്ചു: 'ഭാഗ്യവതിയേ, നിന്റെ ധീരനായ ഭർത്താവ് സുധർശൻ എവിടെയാണ്?'

അന്നാദ്യൈരലമദ്യാര്യേ സ്വം ദാതുമിഹ ചാര്ഹസി സാ ച ലജ്ജാവൃതാ നാരീ സ്മരന്തീ കഥിതം പുരാ

ആര്യേ, ഭക്ഷണവും പാനീയവും മതിയായത്ര നൽകി, നീ നിന്നെയും ഇവിടെ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ, ലജ്ജയാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ സ്ത്രീ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് ഓർമ്മിച്ചു.

ഭര്ത്രാ ന്യമീലയന്നേത്രേ ചചാല ച പതിവ്രതാ കിംചേത്യാഹ പുനസ്തം വൈ ധര്മേ ചക്രേ ച സാ മതിമ്

ഭർത്താവ് കണ്ണ് താഴ്ത്തിയപ്പോൾ, ഭർത്തീവ്രതയായ അവൾ വിറച്ചു. എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ച്, വീണ്ടും ധർമ്മനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചോദിച്ചു.

നിവേദിതും കിലാത്മാനം തസ്മൈ പത്യുരിഹാജ്ഞയാ ഏതസ്മിന്നന്തരേ ഭര്താ തസ്യാ നാര്യാഃ സുദര്ശനഃ

ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, അവൾ തന്റെ തന്നെ സമർപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. അപ്പോൾ തന്നെ, ആ സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവ് സുധർശൻ...

ഗൃഹദ്വാരം ഗതോ ധീമാംസ് താമുവാച മഹാമുനിഃ ഏഹ്യേഹി ക്വ ഗതാ ഭദ്രേ തമുവാചാതിഥിഃ സ്വയമ്

മഹാമുനിയായ സുധർശൻ വീട്ടുവാതിലിൽ എത്തി, അവളെ വിളിച്ചു: 'വാ, വാ, ഭാഗ്യവതിയേ, നീ എവിടെയാണ് പോയത്?' അതിഥി തന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു.