ലിങ്ഗപുരാണമ്

ചതുര്വ്യൂഹേണ മാര്ഗേണ വിചാര്യാലോക്യ സുവ്രത സംസാരഹേതുഃ സംസാരോ മോക്ഷഹേതുശ് ച നിര്വൃതിഃ

നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, നാലു വഴികളിലൂടെ പരിശോധിച്ച് ആലോചിച്ചാൽ, സംസാരമാണ് ജന്മമരണത്തിന്റെ കാരണവും മോക്ഷമാണ് മോക്ഷത്തിന്റെ കാരണവും.

ചതുര്വ്യൂഹഃ സമാഖ്യാതശ് ചിന്തകസ്യേഹ യോഗിനഃ ചിന്താ ബഹുവിധാ ഖ്യാതാ സൈകത്ര പരമേഷ്ഠിനാ

ചിന്തിക്കുന്ന യോഗിക്ക് ഈ നാലു വിഭാഗങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. പലവിധ ചിന്തനങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അവയെല്ലാം പരമേശ്വരനിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.

സുനിഷ്ഠേത്യത്ര കഥിതാ രുദ്രം രൌദ്രീ ന സംശയഃ ഐന്ദ്രീ ചേന്ദ്രേ തഥാ സൌമ്യാ സോമേ നാരായണേ തഥാ

ഇവിടെ സംശയമില്ലാതെ പറഞ്ഞത്: രൗദ്രിയിൽ രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രിയിൽ ഇന്ദ്രൻ, സൌമ്യയിൽ സോമൻ, നാരായണിയിൽ നാരായണൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.

സൂര്യേ വഹ്നൌ ച സര്വേഷാം സര്വത്രൈവം വിചാരതഃ സൈവാഹം സോ ഽഹമിത്യേവം ദ്വിധാ സംസ്ഥാപ്യ ഭാവതഃ

സൂര്യനിലും അഗ്നിയിലും എല്ലായിടത്തും എല്ലാം ആലോചിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ രണ്ടു രീതിയിൽ ഉറപ്പാക്കണം: 'അവളാണ് ഞാൻ, ഞാനാണ് അവൻ' എന്ന്.

ഭക്തോ ഽസൌ നാസ്തി യസ്തസ്മാച് ചിന്താ ബ്രാഹ്മീ ന സംശയഃ ഏവം ബ്രഹ്മമയം ധ്യായേത് പൂര്വം വിപ്ര ചരാചരമ്

ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാത്തവൻ ഭക്തൻ അല്ല; അവന്റെ ധ്യാനം ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളതല്ല എന്ന് സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ ചലനങ്ങളെയും അചലങ്ങളെയും ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ആദ്യം ധ്യാനിക്കണം.

ചരാചരവിഭാഗം ച ത്യജേദഭിമതം സ്മരന് ത്യാജ്യം ഗ്രാഹ്യമ് അലഭ്യം ച കൃത്യം ചാകൃത്യമേവ ച

ചലനവും അചലവും എന്ന ഭേദം ഉപേക്ഷിക്കണം; ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും, ലഭിക്കാവുന്നതും ലഭിക്കാനാകാത്തതും, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എല്ലാം ഓർത്ത് വിട്ടുകളയണം.

യസ്യ നാസ്തി സുതൃപ്തസ്യ തസ്യ ബ്രാഹ്മീ ന ചാന്യഥാ ആഭ്യന്തരം സമാഖ്യാതമ് ഏവമഭ്യര്ചനം ക്രമാത്

പൂർണ്ണമായ തൃപ്തി ഇല്ലാത്തവന് ബ്രഹ്മാവസ്ഥയില്ല; ഇതിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല. ഇങ്ങനെ ആന്തരിക പൂജയുടെ ക്രമം വിശദീകരിച്ചു.

ആഭ്യന്തരാര്ചകാഃ പൂജ്യാ നമസ്കാരാദിഭിസ് തഥാ വിരൂപാ വികൃതാശ്ചാപി ന നിന്ദ്യാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ

ആന്തരിക പൂജ ചെയ്യുന്നവരെ നമസ്കാരം മുതലായവയിലൂടെ ആദരിക്കണം; അവർ രൂപവൈകല്യമോ ഭേദഗതിയോ ഉള്ളവരായാലും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ആണെങ്കിൽ അവരെ അപമാനിക്കരുത്.

ആഭ്യന്തരാര്ചകാഃ സര്വേ ന പരീക്ഷ്യാ വിജാനതാ നിന്ദകാ ഏവ ദുഃഖാര്താ ഭവിഷ്യന്ത്യല്പചേതസഃ

ആന്തരിക പൂജ ചെയ്യുന്നവരെ ജ്ഞാനികൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതില്ല; അവരെ അപമാനിക്കുന്നവർ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവരും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവരുമാകും.

യഥാ ദാരുവനേ രുദ്രം വിനിന്ദ്യ മുനയഃ പുരാ തസ്മാത്സേവ്യാ നമസ്കാര്യാഃ സദാ ബ്രഹ്മവിദസ് തഥാ

പണ്ടു ദാരുവനത്തിൽ മുനികൾ രുദ്രനെ അപമാനിച്ചതുപോലെ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളെ എന്നും സേവിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും വേണം.

വര്ണാശ്രമവിനിര്മുക്താ വര്ണാശ്രമപരായണൈഃ

വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരും, വർണ്ണാശ്രമത്തെ ആസ്വദിക്കുന്നവരും—

ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പുരാ ദാരുവനേ വിഭോ പ്രവൃത്തം തദ്വനസ്ഥാനാം തപസാ ഭാവിതാത്മനാമ്

ഇപ്പോൾ ദാരുവനത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ, തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധമായിരുന്ന ആ വനവാസികളേക്കുറിച്ച് ഞാനറിഞ്ഞിരിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ.

കഥം ദാരുവനം പ്രാപ്തോ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ വികൃതം രൂപമാസ്ഥായ ചോര്ധ്വരേതാ ദിഗമ്ബരഃ

ഭഗവാൻ നീലലോഹിതൻ, അത്ഭുതമായ രൂപം ധരിച്ച്, രതിസംയമനം പാലിച്ച്, ദിശകളെ മാത്രം വസ്ത്രമാക്കി, എങ്ങനെ ദാരുവനത്തിലെത്തിയെന്ന് പറയൂ.

കിം പ്രവൃത്തം വനേ തസ്മിന് രുദ്രസ്യ പരമാത്മനഃ വക്തുമര്ഹസി തത്ത്വേന ദേവദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്

ആ വനത്തിൽ പരമാത്മാവായ രുദ്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ദേവദേവന്റെ പ്രവർത്തികൾ സത്യസന്ധമായി പറയണം.

തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശ്രുതിസാരവിദാം വരഃ ശിലാദസൂനുര്ഭഗവാന് പ്രാഹ കിംചിദ്ഭവം ഹസന്

അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ശാസ്ത്രസാരജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശിലാദപുത്രൻ ഭഗവാൻ അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു.

മുനയോ ദാരുഗഹനേ തപസ്തേപുഃ സുദാരുണമ് തുഷ്ട്യര്ഥം ദേവദേവസ്യ സദാരതനയാഗ്നയഃ

ദാരുവനത്തിലെ മുനികൾ, ദേവദേവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ഭാര്യമാരോടും പുത്രന്മാരോടും യാഗാഗ്നികളോടും കൂടി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

തുഷ്ടോ രുദ്രോ ജഗന്നാഥശ് ചേകിതാനോ വൃഷധ്വജഃ ധൂര്ജടിഃ പരമേശാനോ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ

ജഗന്നാഥനും, ബുദ്ധിമാനുമായ വൃഷധ്വജനും, ജടാമുടിയുള്ള പരമേശ്വരനും, ഭഗവാൻ നീലലോഹിതനും സന്തോഷിച്ചു.

പ്രവൃത്തിലക്ഷണം ജ്ഞാനം ജ്ഞാതും ദാരുവനൌകസാമ് പരീക്ഷാര്ഥം ജഗന്നാഥഃ ശ്രദ്ധയാ ക്രീഡയാ ച സഃ

ദാരുവനവാസികളുടെ പ്രവൃത്തി സ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനം അറിയാൻ, അവരെ പരീക്ഷിക്കാൻ, വിശ്വാസത്തോടും കളിയോടും കൂടി ജഗന്നാഥൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.

നിവൃത്തിലക്ഷണജ്ഞാനപ്രതിഷ്ഠാര്ഥം ച ശങ്കരഃ ദേവദാരുവനസ്ഥാനാം പ്രവൃത്തിജ്ഞാനചേതസാമ്

ദൈവികമായ ദാരുവനത്തിൽ പ്രവൃത്തി ജ്ഞാനത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തിയിരുന്നവരിൽ, നിര്വൃത്തി സ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനം സ്ഥാപിക്കാൻ ശങ്കരൻ ശ്രമിച്ചു.

വികൃതം രൂപമാസ്ഥായ ദിഗ്വാസാ വിഷമേക്ഷണഃ മുഗ്ധോ ദ്വിഹസ്തഃ കൃഷ്ണാങ്ഗോ ദിവ്യം ദാരുവനം യയൌ

അവൻ അത്ഭുതമായ രൂപം ധരിച്ചു, വസ്ത്രമില്ലാതെ, കണ്മുട്ടുകൾ അസമമായും, ഭ്രമിച്ചുപോലെയും, ഇരുണ്ട ശരീരത്തോടും രണ്ടു കൈകളോടും കൂടി ദൈവികമായ ദാരുവനത്തിലേക്ക് പോയി.

മന്ദസ്മിതം ച ഭഗവാന് സ്ത്രീണാം മനസിജോദ്ഭവമ് ഭ്രൂവിലാസം ച ഗാനം ച ചകാരാതീവ സുംദരഃ

ഭഗവാൻ അത്യന്തം മനോഹരനായി, മൃദുലമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ കാമദേവനാൽ ഉണർന്ന ക眉യടയാളങ്ങളും ഗാനം മുതലായവയും പ്രകടിപ്പിച്ചു.

സംപ്രോക്ഷ്യ നാരീവൃന്ദം വൈ മുഹുര്മുഹുരനങ്ഗഹാ അനങ്ഗവൃദ്ധിമ് അകരോദ് അതീവ മധുരാകൃതിഃ

ആ ആകർഷകമായ രൂപം ധരിച്ച അനംഗഹാ, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചൊരിഞ്ഞു, അവരുടെ മോഹം വളരെ അധികം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

വനേ തം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ വികൃതം നീലലോഹിതമ് സ്ത്രിയഃ പതിവ്രതാശ്ചാപി തമേവാന്വയുരാദരാത്

കാട്ടിൽ ആ നീലവും ചുവപ്പും നിറമുള്ള, വിചിത്രമായ ആ പുരുഷനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഭർത്താവിനോട് ഭക്തിയുള്ളവരായ സ്ത്രീകളും ആദരത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു.

വനോടജദ്വാരഗതാശ് ച നാര്യോ വിസ്രസ്തവസ്ത്രാഭരണാ വിചേഷ്ടാഃ ലബ്ധ്വാ സ്മിതം തസ്യ മുഖാരവിന്ദാദ് ദ്രുമാലയസ്ഥാസ് തമ് അഥാന്വയുസ്താഃ

വനത്തിൽ കുടിലിന്റെ വാതിലിൽ നിന്ന സ്ത്രീകൾ, വസ്ത്രവും ആഭരണവും ഇടറിപ്പോയി, അശാന്തമായി നടന്നു; അവന്റെ പുഷ്പംപോലെയുള്ള മുഖത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പുഞ്ചിരി ലഭിച്ചപ്പോൾ, മരങ്ങൾക്കിടയിൽ താമസിച്ചവരും അവനെ പിന്തുടർന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ കാശ്ചിദ്ഭവം നാര്യോ മദഘൂര്ണിതലോചനാഃ വിലാസബാഹ്യാസ്താശ്ചാപി ഭ്രൂവിലാസം പ്രചക്രിരേ

ഭവനെ കണ്ട ചില സ്ത്രീകൾ, മദത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുറ്റി, ലജ്ജ മറന്ന് ഭാവങ്ങൾ കാട്ടി ക眉കളാൽ ഇണങ്ങിക്കാണിച്ചു.

അഥ ദൃഷ്ട്വാപരാ നാര്യഃ കിംചിത് പ്രഹസിതാനനാഃ കിംചിദ് വിസ്രസ്തവസനാഃ സ്രസ്തകാഞ്ചീഗുണാ ജഗുഃ

പിന്നീട് മറ്റു സ്ത്രീകൾ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മുഖം പുഞ്ചിരിയോടെ, ചിലർ വസ്ത്രം ഇടറിപ്പോയി, കഞ്ചി ദാരങ്ങൾ അഴിഞ്ഞു, പാട്ട് പാടാൻ തുടങ്ങി.

കാശ്ചിത്തദാ തം വിപിനേ തു ദൃഷ്ട്വാ വിപ്രാങ്ഗനാഃ സ്രസ്തനവാംശുകം വാ സ്വാന്സ്വാന്വിചിത്രാന് വലയാന്പ്രവിധ്യ മദാന്വിതാ ബന്ധുജനാംശ് ച ജഗ്മുഃ

അപ്പോൾ ചില ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകൾ കാട്ടിൽ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, പുതിയ പാറ്റു വസ്ത്രം ഇടറിപ്പോയി, വിവിധ വലയങ്ങൾ ഉല്ലാസത്തിൽ കളഞ്ഞു, ബന്ധുക്കളെ സമീപിച്ചു.

കാചിത്തദാ തം ന വിവേദ ദൃഷ്ട്വാ വിവാസനാ സ്രസ്തമഹാംശുകാ ച ശാഖാവിചിത്രാന് വിടപാന്പ്രസിദ്ധാന് മദാന്വിതാ ബന്ധുജനാംസ്തഥാന്യാഃ

അപ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീ അവനെ കണ്ടെങ്കിലും തിരിച്ചറിയാതെ, വസ്ത്രം വീണു, വലിയ പാറ്റു അഴിഞ്ഞു, മദത്തിൽ പ്രശസ്തമായ കായകളും ശാഖകളും സമീപിച്ചു; മറ്റു ബന്ധുക്കളും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.

കാശ്ചിജ്ജഗുസ്തം നനൃതുര് നിപേതുശ് ച ധരാതലേ നിഷേദുര്ഗജവച്ചാന്യാ പ്രോവാച ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ

ചിലർ അവനെ നോക്കി പാടി, ചിലർ നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലർ നിലത്ത് വീണു; മറ്റുചിലർ ആനപോലെ ഇരുന്നു, ചിലർ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോട് സംസാരിച്ചു.