ലിങ്ഗപുരാണമ്

നിത്യോ വിശുദ്ധോ ബുദ്ധശ് ച നിഷ്കലഃ പരമേശ്വരഃ ത്വയോക്തോ മുക്തിദഃ കിം വാ നിഷ്കലശ്ചേത്കരോതി കിമ്

നിത്യനും വിശുദ്ധനും ബോധവാനുമായ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത പരമേശ്വരനാണ് നീ പറഞ്ഞ മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ. പക്ഷേ, അവൻ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തവനാണെങ്കിൽ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?

കാലഃ കരോതി സകലം കാലം കലയതേ സദാ നിഷ്കലം ച മനഃ സര്വം മന്യതേ സോ ഽപി നിഷ്കലഃ

കാലം എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലം തന്നെ എപ്പോഴും അളക്കുന്നു. മനസ്സ് എല്ലാം ചിന്തിക്കുന്നു, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതും ഉൾപ്പെടെ, അതും ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതുതന്നെ.

കര്മണാ തസ്യ ചൈവേഹ ജഗത്സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ് കിമത്ര ദേവദേവസ്യ മൂര്ത്യഷ്ടകമിദം ജഗത്

അവന്റെ കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ദേവദേവന്റെ ഈ എട്ടു രൂപങ്ങളുള്ള ലോകം എന്താണ്?

വിനാകാശം ജഗന്നൈവ വിനാ ക്ഷ്മാം വായുനാ വിനാ തേജസാ വാരിണാ ചൈവ യജമാനം തഥാ വിനാ

ആകാശം ഇല്ലാതെ ലോകം ഇല്ല; ഭൂമി ഇല്ലാതെ, വായു ഇല്ലാതെ, അഗ്നി ഇല്ലാതെ, വെള്ളം ഇല്ലാതെ, യജമാനൻ ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല.

ഭാനുനാ ശശിനാ ലോകസ് തസ്യൈതാസ്തനവഃ പ്രഭോഃ വിചാരതസ്തു രുദ്രസ്യ സ്ഥൂലമേതച്ചരാചരമ്

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല. ഇവയൊക്കെയാണ് പ്രഭുവിന്റെ രൂപങ്ങൾ; അങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ചലിക്കുന്നതും അചലവും എല്ലാം രുദ്രന്റെ സ്ഥൂലരൂപമാണ്.

സൂക്ഷ്മം വദന്തി ഋഷയോ യന്ന വാച്യം ദ്വിജോത്തമാഃ യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ

മഹർഷിമാർ സൂക്ഷ്മമായതിനെ കുറിച്ച് പറയുന്നു, അത് വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പറയാനാവില്ല, കാരണം വാക്കുകളും മനസും അതിനെ എത്താൻ കഴിയാതെ മടങ്ങിപ്പോകുന്നു.

ആനന്ദം ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് ന ബിഭേതി കുതശ്ചന ന ഭേതവ്യം തഥാ തസ്മാജ് ജ്ഞാത്വാനന്ദം പിനാകിനഃ

ബ്രഹ്മാനന്ദം അറിഞ്ഞ ജ്ഞാനിക്ക് എവിടെയും ഭയമൊന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ട് പിനാകിയുടെ ആനന്ദം അറിഞ്ഞാൽ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.

വിഭൂതയശ് ച രുദ്രസ്യ മത്വാ സര്വത്ര ഭാവതഃ സര്വം രുദ്ര ഇതി പ്രാഹുര് മുനയസ്തത്ത്വദര്ശിനഃ

രുദ്രന്റെ വൈഭവങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണുന്ന സത്യദർശികൾ 'എല്ലാം രുദ്രനാണ്' എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.

നമസ്കാരേണ സതതം ഗൌരവാത്പരമേഷ്ഠിനഃ സര്വം തു ഖല്വിദം ബ്രഹ്മ സര്വോ വൈ രുദ്ര ഈശ്വരഃ

പരമേശ്വരനോടു എന്നും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച്, ഈ എല്ലാം ബ്രഹ്മവുമാണ്, എല്ലാം രുദ്രനാണ്, ഈശ്വരനാണ്.

പുരുഷോ വൈ മഹാദേവോ മഹേശാനഃ പരഃ ശിവഃ ഏവം വിഭുര്വിനിര്ദിഷ്ടോ ധ്യാനം തത്രൈവ ചിന്തനമ്

പുരുഷൻ മഹാദേവനാണ്, മഹേശ്വരനും പരമശിവനുമാണ്. അങ്ങനെ അവൻ സകലവ്യാപിയായവനായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു; അവനിൽ മാത്രം ധ്യാനം ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ധ്യാനം.

ചതുര്വ്യൂഹേണ മാര്ഗേണ വിചാര്യാലോക്യ സുവ്രത സംസാരഹേതുഃ സംസാരോ മോക്ഷഹേതുശ് ച നിര്വൃതിഃ

നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, നാലു വഴികളിലൂടെ പരിശോധിച്ച് ആലോചിച്ചാൽ, സംസാരമാണ് ജന്മമരണത്തിന്റെ കാരണവും മോക്ഷമാണ് മോക്ഷത്തിന്റെ കാരണവും.

ചതുര്വ്യൂഹഃ സമാഖ്യാതശ് ചിന്തകസ്യേഹ യോഗിനഃ ചിന്താ ബഹുവിധാ ഖ്യാതാ സൈകത്ര പരമേഷ്ഠിനാ

ചിന്തിക്കുന്ന യോഗിക്ക് ഈ നാലു വിഭാഗങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. പലവിധ ചിന്തനങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അവയെല്ലാം പരമേശ്വരനിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.

സുനിഷ്ഠേത്യത്ര കഥിതാ രുദ്രം രൌദ്രീ ന സംശയഃ ഐന്ദ്രീ ചേന്ദ്രേ തഥാ സൌമ്യാ സോമേ നാരായണേ തഥാ

ഇവിടെ സംശയമില്ലാതെ പറഞ്ഞത്: രൗദ്രിയിൽ രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രിയിൽ ഇന്ദ്രൻ, സൌമ്യയിൽ സോമൻ, നാരായണിയിൽ നാരായണൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.

സൂര്യേ വഹ്നൌ ച സര്വേഷാം സര്വത്രൈവം വിചാരതഃ സൈവാഹം സോ ഽഹമിത്യേവം ദ്വിധാ സംസ്ഥാപ്യ ഭാവതഃ

സൂര്യനിലും അഗ്നിയിലും എല്ലായിടത്തും എല്ലാം ആലോചിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ രണ്ടു രീതിയിൽ ഉറപ്പാക്കണം: 'അവളാണ് ഞാൻ, ഞാനാണ് അവൻ' എന്ന്.

ഭക്തോ ഽസൌ നാസ്തി യസ്തസ്മാച് ചിന്താ ബ്രാഹ്മീ ന സംശയഃ ഏവം ബ്രഹ്മമയം ധ്യായേത് പൂര്വം വിപ്ര ചരാചരമ്

ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാത്തവൻ ഭക്തൻ അല്ല; അവന്റെ ധ്യാനം ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളതല്ല എന്ന് സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ ചലനങ്ങളെയും അചലങ്ങളെയും ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ആദ്യം ധ്യാനിക്കണം.

ചരാചരവിഭാഗം ച ത്യജേദഭിമതം സ്മരന് ത്യാജ്യം ഗ്രാഹ്യമ് അലഭ്യം ച കൃത്യം ചാകൃത്യമേവ ച

ചലനവും അചലവും എന്ന ഭേദം ഉപേക്ഷിക്കണം; ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും, ലഭിക്കാവുന്നതും ലഭിക്കാനാകാത്തതും, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എല്ലാം ഓർത്ത് വിട്ടുകളയണം.

യസ്യ നാസ്തി സുതൃപ്തസ്യ തസ്യ ബ്രാഹ്മീ ന ചാന്യഥാ ആഭ്യന്തരം സമാഖ്യാതമ് ഏവമഭ്യര്ചനം ക്രമാത്

പൂർണ്ണമായ തൃപ്തി ഇല്ലാത്തവന് ബ്രഹ്മാവസ്ഥയില്ല; ഇതിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല. ഇങ്ങനെ ആന്തരിക പൂജയുടെ ക്രമം വിശദീകരിച്ചു.

ആഭ്യന്തരാര്ചകാഃ പൂജ്യാ നമസ്കാരാദിഭിസ് തഥാ വിരൂപാ വികൃതാശ്ചാപി ന നിന്ദ്യാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ

ആന്തരിക പൂജ ചെയ്യുന്നവരെ നമസ്കാരം മുതലായവയിലൂടെ ആദരിക്കണം; അവർ രൂപവൈകല്യമോ ഭേദഗതിയോ ഉള്ളവരായാലും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ആണെങ്കിൽ അവരെ അപമാനിക്കരുത്.

ആഭ്യന്തരാര്ചകാഃ സര്വേ ന പരീക്ഷ്യാ വിജാനതാ നിന്ദകാ ഏവ ദുഃഖാര്താ ഭവിഷ്യന്ത്യല്പചേതസഃ

ആന്തരിക പൂജ ചെയ്യുന്നവരെ ജ്ഞാനികൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതില്ല; അവരെ അപമാനിക്കുന്നവർ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവരും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവരുമാകും.

യഥാ ദാരുവനേ രുദ്രം വിനിന്ദ്യ മുനയഃ പുരാ തസ്മാത്സേവ്യാ നമസ്കാര്യാഃ സദാ ബ്രഹ്മവിദസ് തഥാ

പണ്ടു ദാരുവനത്തിൽ മുനികൾ രുദ്രനെ അപമാനിച്ചതുപോലെ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളെ എന്നും സേവിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും വേണം.

വര്ണാശ്രമവിനിര്മുക്താ വര്ണാശ്രമപരായണൈഃ

വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരും, വർണ്ണാശ്രമത്തെ ആസ്വദിക്കുന്നവരും—

ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പുരാ ദാരുവനേ വിഭോ പ്രവൃത്തം തദ്വനസ്ഥാനാം തപസാ ഭാവിതാത്മനാമ്

ഇപ്പോൾ ദാരുവനത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ, തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധമായിരുന്ന ആ വനവാസികളേക്കുറിച്ച് ഞാനറിഞ്ഞിരിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ.

കഥം ദാരുവനം പ്രാപ്തോ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ വികൃതം രൂപമാസ്ഥായ ചോര്ധ്വരേതാ ദിഗമ്ബരഃ

ഭഗവാൻ നീലലോഹിതൻ, അത്ഭുതമായ രൂപം ധരിച്ച്, രതിസംയമനം പാലിച്ച്, ദിശകളെ മാത്രം വസ്ത്രമാക്കി, എങ്ങനെ ദാരുവനത്തിലെത്തിയെന്ന് പറയൂ.

കിം പ്രവൃത്തം വനേ തസ്മിന് രുദ്രസ്യ പരമാത്മനഃ വക്തുമര്ഹസി തത്ത്വേന ദേവദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്

ആ വനത്തിൽ പരമാത്മാവായ രുദ്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ദേവദേവന്റെ പ്രവർത്തികൾ സത്യസന്ധമായി പറയണം.

തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശ്രുതിസാരവിദാം വരഃ ശിലാദസൂനുര്ഭഗവാന് പ്രാഹ കിംചിദ്ഭവം ഹസന്

അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ശാസ്ത്രസാരജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശിലാദപുത്രൻ ഭഗവാൻ അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു.

മുനയോ ദാരുഗഹനേ തപസ്തേപുഃ സുദാരുണമ് തുഷ്ട്യര്ഥം ദേവദേവസ്യ സദാരതനയാഗ്നയഃ

ദാരുവനത്തിലെ മുനികൾ, ദേവദേവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ഭാര്യമാരോടും പുത്രന്മാരോടും യാഗാഗ്നികളോടും കൂടി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

തുഷ്ടോ രുദ്രോ ജഗന്നാഥശ് ചേകിതാനോ വൃഷധ്വജഃ ധൂര്ജടിഃ പരമേശാനോ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ

ജഗന്നാഥനും, ബുദ്ധിമാനുമായ വൃഷധ്വജനും, ജടാമുടിയുള്ള പരമേശ്വരനും, ഭഗവാൻ നീലലോഹിതനും സന്തോഷിച്ചു.

പ്രവൃത്തിലക്ഷണം ജ്ഞാനം ജ്ഞാതും ദാരുവനൌകസാമ് പരീക്ഷാര്ഥം ജഗന്നാഥഃ ശ്രദ്ധയാ ക്രീഡയാ ച സഃ

ദാരുവനവാസികളുടെ പ്രവൃത്തി സ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനം അറിയാൻ, അവരെ പരീക്ഷിക്കാൻ, വിശ്വാസത്തോടും കളിയോടും കൂടി ജഗന്നാഥൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.

നിവൃത്തിലക്ഷണജ്ഞാനപ്രതിഷ്ഠാര്ഥം ച ശങ്കരഃ ദേവദാരുവനസ്ഥാനാം പ്രവൃത്തിജ്ഞാനചേതസാമ്

ദൈവികമായ ദാരുവനത്തിൽ പ്രവൃത്തി ജ്ഞാനത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തിയിരുന്നവരിൽ, നിര്വൃത്തി സ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനം സ്ഥാപിക്കാൻ ശങ്കരൻ ശ്രമിച്ചു.