സ്നാപയേദ്ദേവദേവേശം സര്വപാപപ്രശാന്തയേ വസ്ത്രം ശിവോപവീതം ച തഥാ ഹ്യാചമനീയകമ്
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ ഭഗവാനെ എല്ലാ പാപങ്ങളും ശമിപ്പാൻ സ്നാനമിടണം; വസ്ത്രവും ശിവന്റെ യജ്ഞോപവീതവും അചമനത്തിനുള്ള വെള്ളവും അർപ്പിക്കണം.
ഗന്ധം പുഷ്പം തഥാ ധൂപം ദീപമന്നം ക്രമേണ തു തോയം സുഗന്ധിതം ചൈവ പുനരാചമനീയകമ്
ശേഷം ഗന്ധം, പൂവ്, ധൂപം, ദീപം, അന്നം, സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം, വീണ്ടും അചമനത്തിനുള്ള വെള്ളം എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.
മുകുടം ച ശുഭം ഛന്നം തഥാ വൈ ഭൂഷണാനി ച ദാപയേത്പ്രണവേനൈവ മുഖവാസാദികാനി ച
ശോഭയുള്ള മറച്ച മുകുടവും അലങ്കാരങ്ങളും, പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച് വായ്ക്ക് സുഗന്ധം എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.
തതഃ സ്ഫടികസംകാശം ദേവം നിഷ്കലമക്ഷരമ് കാരണം സര്വദേവാനാം സര്വലോകമയം പരമ്
പിന്നീട് സ്ഫടികംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത, അക്ഷരമായ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും കാരണമായ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിക്കണം.
ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുരുദ്രാദ്യൈര് ഋഷിദേവൈര് അഗോചരമ് വേദവിദ്ഭിര് ഹി വേദാന്തൈസ് ത്വ് അഗോചരമിതി ശ്രുതിഃ
ബ്രഹ്മാവിനും ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവിനും രുദ്രനും മറ്റു ഋഷിമാരും ദേവന്മാർക്കും അവൻ ഗ്രഹിക്കാനാകില്ല; വേദവും ഉപനിഷത്തും അറിയുന്നവർക്കും അവൻ അതീതനാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
ആദിമധ്യാന്തരഹിതം ഭേഷജം ഭവരോഗിണാമ് ശിവതത്ത്വമിതി ഖ്യാതം ശിവലിങ്ഗേ വ്യവസ്ഥിതമ്
ആദിയും നടുവും അവസാനം ഇല്ലാത്ത, ഭവരോഗികൾക്ക് ഔഷധമായ, ശിവതത്വമായി അറിയപ്പെടുന്ന, ശിവലിംഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനാണ്.
പ്രണവേനൈവ മന്ത്രേണ പൂജയേല്ലിങ്ഗമൂര്ധനി സ്തോത്രം ജപേച്ച വിധിനാ നമസ്കാരം പ്രദക്ഷിണമ്
പ്രണവമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിൽ പൂജിക്കണം; വിധിപ്രകാരം സ്തോത്രം ജപിക്കണം; നമസ്കാരം ചെയ്യുകയും പ്രദക്ഷിണം നടത്തുകയും വേണം.
അര്ഘ്യം ദത്ത്വാഥ പുഷ്പാണി പാദയോസ്തു വികീര്യ ച പ്രണിപത്യ ച ദേവേശമ് ആത്മന്യാരോപയേച്ഛിവമ്
അർഘ്യം അർപ്പിച്ച്, പാദങ്ങളിൽ പൂക്കൾ വിതറി, ദേവേശനോട് നമസ്കരിച്ച്, ശിവനെ ആത്മാവിൽ സ്ഥാപിച്ചെന്നു ധ്യാനിക്കണം.
ഏവം സംക്ഷിപ്യ കഥിതം ലിങ്ഗാര്ചനമനുത്തമമ് ആഭ്യന്തരം പ്രവക്ഷ്യാമി ലിങ്ഗാര്ചനമിഹാദ്യ തേ
ഇങ്ങനെ ലിംഗാരാധനയുടെ ഉത്തമമായ രീതിയെ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ ഞാൻ ലിംഗത്തിന്റെ ആന്തരിക പൂജയെ ഇവിടെ നിനക്കു വിശദീകരിക്കാം.
ആഗ്നേയം സൌരമമൃതം ബിമ്ബം ഭാവ്യം തതോപരി ഗുണത്രയം ച ഹൃദയേ തഥാ ചാത്മത്രയം ക്രമാത്
അഗ്നിമയമായും സൂര്യപ്രഭയുമായും അമൃതസ്വരൂപമായും ബിംബം ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം; അതിനുമുകളിൽ ഗുണത്രയവും, ക്രമത്തിൽ ആത്മത്രയവും മനസ്സിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
തസ്യോപരി മഹാദേവം നിഷ്കലം സകലാകൃതിമ് കാന്താര്ധരൂഢദേഹം ച പൂജയേദ്ധ്യാനവിദ്യയാ
അതിനുമുകളിൽ, എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ള, രൂപരഹിതനായ മഹാദേവനെ, പ്രിയഭാഗം അർദ്ധമായി ഉള്ളവനെ, ധ്യാനവിദ്യയാൽ പൂജിക്കണം.
തതോ ബഹുവിധം പ്രോക്തം ചിന്ത്യം തത്രാസ്തി ചേദ്യതഃ ചിന്തകസ്യ തതശ്ചിന്താ അന്യഥാ നോപപദ്യതേ
അവിടെ ധ്യാനിക്കേണ്ടതെന്താണെന്നത് പലവിധത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ധ്യാനിക്കുന്നവന് എങ്ങനെ ചിന്ത വരുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ധ്യാനം ഉണ്ടാകും, വേറെയായി വരികയില്ല.
തസ്മാദ്ധ്യേയം തഥാ ധ്യാനം യജമാനഃ പ്രയോജനമ് സ്മരേത്തന്നാന്യഥാ ജാതു ബുധ്യതേ പുരുഷസ്യ ഹ
അതിനാൽ, യജമാനൻ ഇങ്ങനെ തന്നെ ധ്യാനവും ലക്ഷ്യവും ഓർത്തിരിക്കണം; ഇല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യൻക്ക് യഥാർത്ഥ ബോധം ലഭിക്കില്ല.
പുരേ ശേതേ പുരം ദേഹം തസ്മാത്പുരുഷ ഉച്യതേ യാജ്യം യജ്ഞേന യജതേ യജമാനസ്തു സ സ്മൃതഃ
പുരം എന്ന ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ പുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിലൂടെ യജ്ഞ്യനെ പൂജിക്കുന്നു; പൂജകനെ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ധ്യേയോ മഹേശ്വരോ ധ്യാനം ചിന്തനം നിര്വൃതിഃ ഫലമ് പ്രധാനപുരുഷേശാനം യാഥാതഥ്യം പ്രപദ്യതേ
മഹേശ്വരനെ ധ്യാനിക്കണം; ധ്യാനം ചിന്തനമാണ്, അതിന്റെ ഫലം മോക്ഷമാണ്; പ്രധാനപുരുഷേശ്വരന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അതിലൂടെ ലഭിക്കും.
ഇഹ ഷഡ്വിംശകോ ധ്യേയോ ധ്യാതാ വൈ പഞ്ചവിംശകഃ ചതുര്വിംശകമ് അവ്യക്തം മഹദാദ്യാസ്തു സപ്ത ച
ഇവിടെ ഇരുപത്താറാമത്തെയാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത്; ധ്യാനിക്കുന്നവൻ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമൻ; അവ്യക്തം ഇരുപത്തിനാലാമത്താണ്; മഹത് മുതലായ ഏഴും അതിനുശേഷം വരുന്നു.
മഹാംസ് തഥാ ത്വഹങ്കാരം തന്മാത്രം പഞ്ചകം പുനഃ കര്മേന്ദ്രിയാണി പഞ്ചൈവ തഥാ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി ച
മഹത്ത്വം, അതിനുശേഷം അഹങ്കാരം, പിന്നെ അഞ്ചു സൂക്ഷ്മതത്വങ്ങൾ, അഞ്ചു കർമേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അതുപോലെ അഞ്ചു ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇവയൊക്കെയാണ്.
മനശ് ച പഞ്ച ഭൂതാനി ശിവഃ ഷഡ്വിംശകസ്തതഃ സ ഏവ ഭര്താ കര്താ ച വിധേരപി മഹേശ്വരഃ
മനസും അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളും ചേർന്നു, ഇങ്ങനെ ഇരുപത്താറാമനായത് ശിവൻ തന്നെയാണ്. അവൻ തന്നെയാണ് സംരക്ഷകനും സ്രഷ്ടാവും, ബ്രഹ്മാവിനും മേലുള്ള പരമേശ്വരനും.
ഹിരണ്യഗര്ഭം രുദ്രോ ഽസൌ ജനയാമാസ ശങ്കരഃ വിശ്വാധികശ് ച വിശ്വാത്മാ വിശ്വരൂപ ഇതി സ്മൃതഃ
ശങ്കരൻ, അർത്ഥത്തിൽ രുദ്രൻ, ഹിരണ്യഗർഭനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ ലോകത്തെക്കാൾ വലിയവനും, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും എന്നപോലെയാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
വിനാ യഥാ ഹി പിതരം മാതരം തനയാസ്ത്വിഹ ന ജായന്തേ തഥാ സോമം വിനാ നാസ്തി ജഗത്ത്രയമ്
പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും കൂടാതെ കുട്ടികൾ ജനിക്കില്ലല്ലോ, അതുപോലെ സോമനില്ലാതെ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിലനില്ക്കില്ല.
കര്താ യദി മഹാദേവഃ പരമാത്മാ മഹേശ്വരഃ തഥാ കാരയിതാ ചൈവ കുര്വതോ ഽല്പാത്മനസ് തഥാ
മഹാദേവൻ, പരമാത്മാവ്, മഹേശ്വരൻ സ്രഷ്ടാവാണെങ്കിൽ, ചെറിയ ആത്മാവുള്ളവർ ചെയ്യുന്നതിന് കാരണവനും അവൻ തന്നെയാണ്.
നിത്യോ വിശുദ്ധോ ബുദ്ധശ് ച നിഷ്കലഃ പരമേശ്വരഃ ത്വയോക്തോ മുക്തിദഃ കിം വാ നിഷ്കലശ്ചേത്കരോതി കിമ്
നിത്യനും വിശുദ്ധനും ബോധവാനുമായ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത പരമേശ്വരനാണ് നീ പറഞ്ഞ മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ. പക്ഷേ, അവൻ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തവനാണെങ്കിൽ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?
കാലഃ കരോതി സകലം കാലം കലയതേ സദാ നിഷ്കലം ച മനഃ സര്വം മന്യതേ സോ ഽപി നിഷ്കലഃ
കാലം എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലം തന്നെ എപ്പോഴും അളക്കുന്നു. മനസ്സ് എല്ലാം ചിന്തിക്കുന്നു, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതും ഉൾപ്പെടെ, അതും ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതുതന്നെ.
കര്മണാ തസ്യ ചൈവേഹ ജഗത്സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ് കിമത്ര ദേവദേവസ്യ മൂര്ത്യഷ്ടകമിദം ജഗത്
അവന്റെ കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ദേവദേവന്റെ ഈ എട്ടു രൂപങ്ങളുള്ള ലോകം എന്താണ്?
വിനാകാശം ജഗന്നൈവ വിനാ ക്ഷ്മാം വായുനാ വിനാ തേജസാ വാരിണാ ചൈവ യജമാനം തഥാ വിനാ
ആകാശം ഇല്ലാതെ ലോകം ഇല്ല; ഭൂമി ഇല്ലാതെ, വായു ഇല്ലാതെ, അഗ്നി ഇല്ലാതെ, വെള്ളം ഇല്ലാതെ, യജമാനൻ ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല.
ഭാനുനാ ശശിനാ ലോകസ് തസ്യൈതാസ്തനവഃ പ്രഭോഃ വിചാരതസ്തു രുദ്രസ്യ സ്ഥൂലമേതച്ചരാചരമ്
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല. ഇവയൊക്കെയാണ് പ്രഭുവിന്റെ രൂപങ്ങൾ; അങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ചലിക്കുന്നതും അചലവും എല്ലാം രുദ്രന്റെ സ്ഥൂലരൂപമാണ്.
സൂക്ഷ്മം വദന്തി ഋഷയോ യന്ന വാച്യം ദ്വിജോത്തമാഃ യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ
മഹർഷിമാർ സൂക്ഷ്മമായതിനെ കുറിച്ച് പറയുന്നു, അത് വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പറയാനാവില്ല, കാരണം വാക്കുകളും മനസും അതിനെ എത്താൻ കഴിയാതെ മടങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ആനന്ദം ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് ന ബിഭേതി കുതശ്ചന ന ഭേതവ്യം തഥാ തസ്മാജ് ജ്ഞാത്വാനന്ദം പിനാകിനഃ
ബ്രഹ്മാനന്ദം അറിഞ്ഞ ജ്ഞാനിക്ക് എവിടെയും ഭയമൊന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ട് പിനാകിയുടെ ആനന്ദം അറിഞ്ഞാൽ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
വിഭൂതയശ് ച രുദ്രസ്യ മത്വാ സര്വത്ര ഭാവതഃ സര്വം രുദ്ര ഇതി പ്രാഹുര് മുനയസ്തത്ത്വദര്ശിനഃ
രുദ്രന്റെ വൈഭവങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണുന്ന സത്യദർശികൾ 'എല്ലാം രുദ്രനാണ്' എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.
നമസ്കാരേണ സതതം ഗൌരവാത്പരമേഷ്ഠിനഃ സര്വം തു ഖല്വിദം ബ്രഹ്മ സര്വോ വൈ രുദ്ര ഈശ്വരഃ
പരമേശ്വരനോടു എന്നും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച്, ഈ എല്ലാം ബ്രഹ്മവുമാണ്, എല്ലാം രുദ്രനാണ്, ഈശ്വരനാണ്.