സര്വേഷാമേവ ഭൂതാനാം ബലിദാനം വിധാനതഃ ഭൂതയജ്ഞ ഇതി പ്രോക്തോ ഭൂതിദഃ സര്വദേഹിനാമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും വിധിപ്രകാരം അന്നം അർപ്പിക്കുന്നത് ഭൂതയജ്ഞം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതാണ് എല്ലാ ജീവികൾക്കും പോഷണം നൽകുന്നത്.
സദാരാന് സര്വതത്ത്വജ്ഞാന് ബ്രാഹ്മണാന് വേദപാരഗാന് പ്രണമ്യ തേഭ്യോ യദ്ദത്തമ് അന്നം മാനുഷ ഉച്യതേ
എപ്പോഴും ഭാര്യകളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന, എല്ലാ തത്വങ്ങളും അറിയുന്ന, വേദപാരായണരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വിനയത്തോടെ അന്നം നൽകുന്നത് മനുഷ്യയജ്ഞം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
പിതൄന് ഉദ്ദിശ്യ യദ്ദത്തം പിതൃയജ്ഞഃ സ ഉച്യതേ ഏവം പഞ്ച മഹായജ്ഞാന് കുര്യാത് സര്വാര്ഥസിദ്ധയേ
പിതാക്കന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് അർപ്പിക്കുന്നതെന്തും പിതൃയജ്ഞം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇങ്ങനെ ഈ അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങൾ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാൻ നിർവഹിക്കണം.
സര്വേഷാം ശൃണു യജ്ഞാനാം ബ്രഹ്മയജ്ഞഃ പരഃ സ്മൃതഃ ബ്രഹ്മയജ്ഞരതോ മര്ത്യോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലുമിടയിൽ ബ്രഹ്മയജ്ഞം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണെന്ന് കേൾക്കൂ. ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മയജ്ഞേന തുഷ്യന്തി സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ ബ്രഹ്മാ ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ ശങ്കരോ നീലലോഹിതഃ
ബ്രഹ്മയജ്ഞം കൊണ്ട് എല്ലാ ദേവതകളും ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സന്തുഷ്ടരാകുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും നീലകണ്ഠനായ ശംകരനും സന്തോഷിക്കുന്നു.
വേദാശ് ച പിതരഃ സര്വേ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ഗ്രാമാദ്ബഹിര്ഗതോ ഭൂത്വാ ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മയജ്ഞവിത്
വേദങ്ങളും എല്ലാ പിതാക്കന്മാരും ഇതിൽ സംശയമില്ലാതെ സന്തോഷിക്കുന്നു; ഗ്രാമത്തിനകത്തോ പുറത്തോ എവിടെയായാലും ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മയജ്ഞം അറിയണം.
യാവത് ത്വദൃഷ്ടമ് അഭവദ് ഉടജാനാം ഛദം നരഃ പ്രാച്യാമുദീച്യാം ച തഥാ പ്രാഗുദീച്യാമഥാപി വാ
ഒരു മനുഷ്യൻക്ക് കാണാവുന്നത്ര ദൂരത്തുള്ള ഒറ്റമുറി വീടുകളുടെ തൂണുകളെ, കിഴക്കും വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും മറ്റു ദിശകളിലുമുള്ളതെല്ലാം,
പുണ്യമാചമനം കുര്യാദ് ബ്രഹ്മയജ്ഞാര്ഥമേവ തത് പ്രീത്യര്ഥം ച ഋചാം വിപ്രാഃ ത്രിഃ പീത്വാ പ്ലാവ്യ പ്ലാവ്യ ച
ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിനായി ശുദ്ധമായ ആചമനം ചെയ്യണം; സന്തോഷത്തിനായി വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഋഗ്വേദം ഉച്ചരിച്ച് മൂന്നു പ്രാവശ്യം വെള്ളം കുടിച്ച് കഴുകുന്നു.
യജുഷാം പരിമൃജ്യൈവം ദ്വിഃ പ്രക്ഷാല്യ ച വാരിണാ പ്രീത്യര്ഥം സാമവേദാനാമ് ഉപസ്പൃശ്യ ച മൂര്ധനി
യജുര്വേദം ഉപയോഗിച്ച് മുഖം തുടച്ച്, വെള്ളംകൊണ്ട് രണ്ടുപ്രാവശ്യം കഴുകി, സന്തോഷത്തിനായി സാമവേദം തലയിൽ സ്പർശിക്കണം.
സ്പൃശേദഥര്വവേദാനാം നേത്രേ ചാങ്ഗിരസാം തഥാ നാസികേ ബ്രാഹ്മണോ ഽങ്ഗാനാം ക്ഷാല്യ ക്ഷാല്യ ച വാരിണാ
അഥർവ്വവേദവും ആംഗിരസഹൃദയങ്ങളും കണ്ണിൽ സ്പർശിക്കണം; മൂക്കും സ്പർശിച്ച് ബ്രാഹ്മണൻ ശരീരഭാഗങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വെള്ളംകൊണ്ട് കഴുകണം.
അഷ്ടാദശപുരാണാനാം ബ്രഹ്മാദ്യാനാം തഥൈവ ച തഥാ ചോപപുരാണാനാം സൌരാദീനാം യഥാക്രമമ്
അഷ്ടാദശ പുരാണങ്ങളിലെ ബ്രഹ്മാദിദേവതകളെയും, അതുപോലെ സൗരാദിപുരാണങ്ങളെയും യഥാക്രമം സ്പർശിക്കണം.
പുണ്യാനാമിതിഹാസാനാം ശൈവാദീനാം തഥൈവ ച ശ്രോത്രേ സ്പൃശേദ്ധി തുഷ്ട്യര്ഥം ഹൃദ്ദേശം തു തതഃ സ്പൃശേത്
ശിവാദി പുണ്യമായ ഇതിഹാസങ്ങൾ കാതിൽ സ്പർശിച്ച് സന്തോഷം നേടണം; പിന്നെ ഹൃദയഭാഗം സ്പർശിക്കണം.
കല്പാദീനാം തു സര്വേഷാം കല്പവിത്കല്പവിത്തമാഃ ഏവമാചമ്യ ചാസ്തീര്യ ദര്ഭപിഞ്ജൂലമ് ആത്മനഃ
എല്ലാ കല്പങ്ങളും അറിയുന്നവൻ അവയെ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിക്കണം; ഇങ്ങനെ ആചമനം ചെയ്ത് ദർഭാ പുല്ല് വിരിച്ച് ഇരിക്കണം.
കൃത്വാ പാണിതലേ ധീമാന് ആത്മനോ ദക്ഷിണോത്തരമ് ഹേമാങ്ഗുലീയസംയുക്തോ ബ്രഹ്മബന്ധയുതോ ഽപി വാ
ബുദ്ധിമാനായവൻ വലതുകൈ വടക്കോട്ടു നീട്ടി, സ്വർണ്ണമുദ്ര ധരിച്ച്, യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചാലും ഇല്ലാതെയായാലും,
വിധിവദ്ബ്രഹ്മയജ്ഞം ച കുര്യാത്സൂത്രീ സമാഹിതഃ അകൃത്വാ ച മുനിഃ പഞ്ച മഹായജ്ഞാന്ദ്വിജോത്തമഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച ദ്വിജൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ബ്രഹ്മയജ്ഞം നിർവഹിക്കണം. എന്നാൽ, മഹായജ്ഞങ്ങൾ അഞ്ചും ചെയ്യാതെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന സന്യാസി മഹാനല്ല.
ഭുക്ത്വാ ച സൂകരാണാം തു യോനൌ വൈ ജായതേ നരഃ തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന കര്തവ്യാഃ ശുഭമിച്ഛതാ
ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പന്നിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കേണ്ടിവരും. അതുകൊണ്ട്, ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ഈ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം.
ബ്രഹ്മയജ്ഞാദഥ സ്നാനം കൃത്വാദൌ സര്വഥാത്മനഃ തീര്ഥം സംഗൃഹ്യ വിധിവത് പ്രവിശേച്ഛിബിരം വശീ
ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിന് ശേഷം, പൂർണ്ണ ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം, നിർദ്ദേശപ്രകാരം തീർത്ഥജലം എടുക്കണം, ആത്മസംയമനത്തോടെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കണം.
ബഹിരേവ ഗൃഹാത്പാദൌ ഹസ്തൌ പ്രക്ഷാല്യ വാരിണാ ഭസ്മസ്നാനം തതഃ കുര്യാദ് വിധിവദ് ദേഹശുദ്ധയേ
വീട്ടിന് പുറത്തു തന്നെ, വെള്ളം കൊണ്ട് കൈയും കാലും കഴുകണം. അതിനുശേഷം, ശരീരശുദ്ധിക്കായി നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഭസ്മസ്നാനം ചെയ്യണം.
ശോധ്യ ഭസ്മ യഥാന്യായം പ്രണവേനാഗ്നിഹോത്രജമ് ജ്യോതിഃ സൂര്യ ഇതി പ്രാതര് ജുഹുയാദുദിതേ യതഃ
ഭസ്മം നിയമപ്രകാരം പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം, അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭസ്മം എടുക്കണം. രാവിലെ സൂര്യോദയസമയത്ത് 'ജ്യോതി: സൂര്യ:' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.
ജ്യോതിരഗ്നിസ് തഥാ സായം സമ്യക് ചാനുദിതേ മൃഷാ തസ്മാദുദിതഹോമസ്ഥം ഭസിതം പാവനം ശുഭമ്
അതു പോലെ തന്നെ, സന്ധ്യാകാലത്ത് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 'ജ്യോതി: അഗ്നി:' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തണം. അതിനാൽ, സൂര്യോദയഹോമത്തിൽ ശേഷിക്കുന്ന ഭസ്മം വിശുദ്ധവും ശുഭകരവുമാണ്.
നാസ്തി സത്യസമം യസ്മാദ് അസത്യം പാതകം ച യത് ഈശാനേന ശിരോദേശം മുഖം തത്പുരുഷേണ ച
സത്യത്തിന് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല, അസത്യം പാപമാണ്. ഈശാനമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തലയിൽ, തത്പുരുഷമന്ത്രം മുഖത്ത് പുരട്ടണം.
ഉരോദേശമഘോരേണ ഗുഹ്യം വാമേന സുവ്രതാഃ സദ്യേന പാദൌ സര്വാങ്ഗം പ്രണവേനാഭിഷേചയേത്
അഘോരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നെഞ്ചിൽ, വാമദേവമന്ത്രം രഹസ്യഭാഗങ്ങളിൽ, സദ്യോജാതമന്ത്രം കാലുകളിൽ, പ്രണവം മുഴുവൻ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടണം.
തതഃ പ്രക്ഷാലയേത്പാദം ഹസ്തം ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ വ്യപോഹ്യ ഭസ്മ ചാദായ ദേവദേവമനുസ്മരന്
ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി കൈയും കാലും കഴുകണം, ഭസ്മത്തിലെ അശുദ്ധി നീക്കി ഭസ്മം എടുക്കണം, ദേവദേവനെ സ്മരിക്കണം.
മന്ത്രസ്നാനം തതഃ കുര്യാദ് ആപോഹിഷ്ഠാദിഭിഃ ക്രമാത് പുണ്യൈശ്ചൈവ തഥാ മന്ത്രൈര് ഋഗ്യജുഃസാമസംഭവൈഃ
ശേഷം, 'ആപോ ഹിഷ്ഠാ' തുടങ്ങിയ ശുദ്ധിമന്ത്രങ്ങളും ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യമന്ത്രങ്ങളും ക്രമത്തിൽ ഉച്ചരിച്ച് മന്ത്രസ്നാനം ചെയ്യണം.
ദ്വിജാനാം തു ഹിതായൈവം കഥിതം സ്നാനമദ്യ തേ സംക്ഷിപ്യ യഃ സകൃത്കുര്യാത് സ യാതി പരമം പദമ്
ദ്വിജന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ ഇന്ന് ഈ സ്നാനവിധി സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ഇതു ഒരിക്കൽ ചെയ്താൽ പോലും പരമപദം പ്രാപിക്കും.
വക്ഷ്യാമി ശൃണു സംക്ഷേപാല് ലിങ്ഗാര്ചനാവിധിക്രമമ് വക്തും വര്ഷശതേനാപി ന ശക്യം വിസ്തരേണ യത്
ഇനി ഞാൻ ലിംഗാരാധനാവിധി സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം, കാരണം നൂറുവർഷം പറഞ്ഞാലും അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം കഴിയില്ല.
ഏവം സ്നാത്വാ യഥാന്യായം പൂജാസ്ഥാനം പ്രവിശ്യ ച പ്രാണായാമത്രയം കൃത്വാ ധ്യായേദ്ദേവം ത്രിയംബകമ്
ഇങ്ങനെ നിയമപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് പൂജാസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം, പ്രാണായാമം മൂന്നു തവണ ചെയ്ത്, ത്രയാംബകനെ ധ്യാനിക്കണം.
പഞ്ചവക്ത്രം ദശഭുജം ശുദ്ധസ്ഫടികസന്നിഭമ് സര്വാഭരണസംയുക്തം ചിത്രാംബരവിഭൂഷിതമ്
അവൻ അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, പത്തു കൈകളുള്ളവൻ, ശുദ്ധമായ സ്ഫടികംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞവൻ, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ.
തസ്യ രൂപം സമാശ്രിത്യ ദാഹനപ്ലാവനാദിഭിഃ ശൈവീം തനും സമാസ്ഥായ പൂജയേത്പരമേശ്വരമ്
അവന്റെ രൂപം മനസ്സിൽ ധരിച്ച്, ദഹനം, സ്നാനം തുടങ്ങിയ ശൈവവിധികൾ അനുസരിച്ച് ശൈവശരീരം സ്വീകരിച്ച് പരമേശ്വരനെ പൂജിക്കണം.
ദേഹശുദ്ധിം ച കൃത്വൈവ മൂലമന്ത്രം ന്യസേത് ക്രമാത് സര്വത്ര പ്രണവേനൈവ ബ്രഹ്മാണി ച യഥാക്രമമ്
ശരീരം ശുദ്ധീകരിച്ചശേഷം, മൂളമന്ത്രം ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം, എല്ലായിടത്തും പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച് ബ്രഹ്മമന്ത്രങ്ങളും യഥാക്രമം ചൊല്ലണം.