തത്രാപി മമ തേ പുത്രാ ഭവിഷ്യന്തി തപോധനാഃ ഛഗലഃ കുണ്ഡകര്ണശ് ച കുഭാണ്ഡശ് ച പ്രവാഹകഃ
അവിടെയും എന്റെ പുത്രന്മാർ തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ചഗലൻ, കുണ്ടകർണ്ണൻ, കുഭാണ്ഡൻ, പ്രവാഹകൻ എന്നിങ്ങനെയാകും.
പ്രാപ്യ മാഹേശ്വരം യോഗമ് അമൃതത്വായ തേ ഗതാഃ ഷഡ്വിംശേ പരിവര്തേ തു യദാ വ്യാസഃ പരാശരഃ
അവർ മഹേശ്വരയോഗം പ്രാപിച്ച് അമരത്വം നേടും. ഇരുപത്തിയാറാം പരിവർത്തനത്തിൽ വ്യാസൻ പരാശരനായി ജനിക്കുമ്പോൾ,
തദാപ്യഹം ഭവിഷ്യാമി സഹിഷ്ണുര്നാമ നാമതഃ പുരം ഭദ്രവടം പ്രാപ്യ കലൌ തസ്മിന് യുഗാന്തികേ
അപ്പോൾ ഞാനും സഹിഷ്ണു എന്ന പേരിൽ ഭദ്രവട നഗരിയിൽ, കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ഉണ്ടാകും.
തത്രാപി മമ തേ പുത്രാ ഭവിഷ്യന്തി സുധാര്മികാഃ ഉലൂകോ വിദ്യുതശ്ചൈവ ശംബൂകോ ഹ്യാശ്വലായനഃ
അവിടെയും എന്റെ പുത്രന്മാർ ഉലൂക്കൻ, വിദ്യുത്, ശംബൂക, ആശ്വലായനൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ധാർമികരായിരിക്കും.
പ്രാപ്യ മാഹേശ്വരം യോഗം രുദ്രലോകായ തേ ഗതാഃ സപ്തവിംശേ പുനഃ പ്രാപ്തേ പരിവര്തേ ക്രമാഗതേ
മഹേശ്വരന്റെ പരമമായ യോഗം പ്രാപിച്ചവരൊക്കെയും രുദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി; ഇരുപത്തിയേഴാം ചക്രം വീണ്ടും ക്രമത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ,
ജാതൂകര്ണ്യോ യദാ വ്യാസോ ഭവിഷ്യതി തപോധനഃ തദാപ്യഹം ഭവിഷ്യാമി സോമശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ
ജാതൂകർണ്ണൻ തപസ്സിൽ മികവുറ്റ വ്യാസനാകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാനും ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സോമശർമനായി ജനിക്കും.
പ്രഭാസതീര്ഥമാസാദ്യ യോഗാത്മാ യോഗവിശ്രുതഃ തത്രാപി മമ തേ ശിഷ്യാ ഭവിഷ്യന്തി തപോധനാഃ
യോഗത്തിൽ പ്രശസ്തമായ പ്രഭാസതീർത്ഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, അവിടെയും എന്റെ ശിഷ്യന്മാർ യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള തപസ്വികളായിരിക്കും.
അക്ഷപാദഃ കുമാരശ് ച ഉലൂകോ വത്സ ഏവ ച യോഗാത്മാനോ മഹാത്മാനോ വിമലാഃ ശുദ്ധബുദ്ധയഃ
അക്ഷപാദൻ, കുമാരൻ, ഉലൂകൻ, വത്സൻ ഇവർ എല്ലാവരും മഹാത്മാക്കളും, നിർമലരും, ശുദ്ധബുദ്ധിയുള്ളവരും, യോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവരും ആകും.
പ്രാപ്യ മാഹേശ്വരം യോഗം രുദ്രലോകം തതോ ഗതാഃ അഷ്ടാവിംശേ പുനഃ പ്രാപ്തേ പരിവര്തേ ക്രമാഗതേ
മഹേശ്വരന്റെ പരമയോഗം പ്രാപിച്ച ശേഷം അവർ രുദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി; പിന്നെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം ചക്രം വീണ്ടും ക്രമത്തിൽ വരുമ്പോൾ,
പരാശരസുതഃ ശ്രീമാന് വിഷ്ണുര്ലോകപിതാമഹഃ യദാ ഭവിഷ്യതി വ്യാസോ നാമ്നാ ദ്വൈപായനഃ പ്രഭുഃ
പരാശരന്റെ പുത്രനായ മഹത്വമുള്ള വിഷ്ണു, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ, ദ്വൈപായനൻ എന്ന പേരിൽ വ്യാസനാകുമ്പോൾ,
തദാ ഷഷ്ഠേന ചാംശേന കൃഷ്ണഃ പുരുഷസത്തമഃ വസുദേവാദ്യദുശ്രേഷ്ഠോ വാസുദേവോ ഭവിഷ്യതി
അപ്പോൾ ആറാം ഭാഗമായി, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണൻ, വസുദേവന്റെ പുത്രനും യദുക്കളിൽ പ്രധാനിയുമായ വാസുദേവനായി ജനിക്കും.
തദാപ്യഹം ഭവിഷ്യാമി യോഗാത്മാ യോഗമായയാ ലോകവിസ്മയനാര്ഥായ ബ്രഹ്മചാരിശരീരകഃ
അപ്പോൾ ഞാനും യോഗമായയുടെ സഹായത്തോടെ ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്താൻ ബ്രഹ്മചാരിയായ രൂപത്തിൽ യോഗാത്മാവായി ജനിക്കും.
ശ്മശാനേ മൃതമ് ഉത്സൃഷ്ടം ദൃഷ്ട്വാ കായമ് അനാഥകമ് ബ്രാഹ്മണാനാം ഹിതാര്ഥായ പ്രവിഷ്ടോ യോഗമായയാ
ശ്മശാനത്തിൽ ആരും നോക്കാത്ത അവശമായ ഒരു ശവം കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ യോഗമായയുടെ ശക്തിയാൽ അതിൽ പ്രവേശിക്കും.
ദിവ്യാം മേരുഗുഹാം പുണ്യാം ത്വയാ സാര്ധം ച വിഷ്ണുനാ ഭവിഷ്യാമി തദാ ബ്രഹ്മംല് ലകുലീ നാമ നാമതഃ
ദിവ്യമായ, പുണ്യമായ മെരു ഗുഹയിൽ നിന്നോടും വിഷ്ണുവിനോടും കൂടെ ഞാൻ ബ്രഹ്മൻ ആയി, ലക്ഷുലി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനാകും.
കായാവതാര ഇത്യേവം സിദ്ധക്ഷേത്രം ച വൈ തദാ ഭവിഷ്യതി സുവിഖ്യാതം യാവദ് ഭൂമിര് ധരിഷ്യതി
ഇത് ശരീരാവതാരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ ആ സിദ്ധക്ഷേത്രം ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നവരെ പ്രശസ്തമായിരിക്കും.
തത്രാപി മമ തേ പുത്രാ ഭവിഷ്യന്തി തപസ്വിനഃ കുശികശ് ചൈവ ഗര്ഗശ് ച മിത്രഃ കൌരുഷ്യ ഏവ ച
അവിടെയും എന്റെ പുത്രന്മാർ തപസ്സിൽ മികവുള്ളവരായിരിക്കും: കുശികൻ, ഗർഗൻ, മിത്രൻ, കൗരുഷ്യൻ എന്നിവരും.
യോഗാത്മാനോ മഹാത്മാനോ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ പ്രാപ്യ മാഹേശ്വരം യോഗം വിമലാ ഹ്യൂര്ധ്വരേതസഃ
യോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, മഹേശ്വരന്റെ പരമയോഗം പ്രാപിച്ച ശുദ്ധരും ഉർദ്ധ്വരേതസ്സും ആകും.
രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ഏതേ പാശുപതാഃ സിദ്ധാ ഭസ്മോദ്ധൂലിതവിഗ്രഹാഃ
അവർ തിരിച്ചുവരവ് ദുഷ്കരമായ രുദ്രലോകത്തേക്ക് പോകും; ഇവർ പാശുപതസിദ്ധന്മാർ, ബസ്മം പുരട്ടിയ ശരീരമുള്ളവർ.
ലിങ്ഗാര്ചനരതാ നിത്യം ബാഹ്യാഭ്യന്തരതഃ സ്ഥിതാഃ ഭക്ത്യാ മയി ച യോഗേന ധ്യാനനിഷ്ഠാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ
എപ്പോഴും ലിംഗാരാധനയിൽ ലീനരായി, പുറത്തും ഉള്ളിലും സ്ഥിരമായി, ഭക്തിയോടും യോഗത്തോടും കൂടി, ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവരായി എന്നിൽ അർപ്പിതരാകും.
സംസാരബന്ധച്ഛേദാര്ഥം ജ്ഞാനമാര്ഗപ്രകാശകമ് സ്വരൂപജ്ഞാനസിദ്ധ്യര്ഥം യോഗം പാശുപതം മഹത്
സംസാരബന്ധം മുറിക്കാൻ, ജ്ഞാനമാർഗം തെളിയിക്കാൻ, സ്വരൂപജ്ഞാനം നേടാൻ മഹത്തായ പാശുപതയോഗം ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗമാര്ഗാ അനേകാശ് ച ജ്ഞാനമാര്ഗാസ് ത്വ് അനേകശഃ ന നിവൃത്തിമുപായാന്തി വിനാ പഞ്ചാക്ഷരീം ക്വചിത്
യോഗമാർഗങ്ങളും ജ്ഞാനമാർഗങ്ങളും അനേകം ഉണ്ടെങ്കിലും, എവിടെയും അക്ഷരപഞ്ചാക്ഷരിയില്ലാതെ മോക്ഷം നേടാൻ കഴിയില്ല.
യദാചരേത്തപശ്ചായം സര്വദ്വന്ദ്വവിവര്ജിതമ് തദാ സ മുക്തോ മന്തവ്യഃ പക്വം ഫലമിവ സ്ഥിതഃ
യാതൊരു ദ്വന്ദ്വവും ഇല്ലാതെ തപസ്സ് ആചരിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ മോക്ഷം നേടിയവനായി കണക്കാക്കണം, പാകമായ പഴം പോലെ നിലനിൽക്കുന്നവൻ.
ഏകാഹം യഃ പുമാന്സമ്യക് ചരേത്പാശുപതവ്രതമ് ന സാംഖ്യേ പഞ്ചരാത്രേ വാ ന പ്രാപ്നോതി ഗതിം കദാ
ഒരു പുരുഷന് ഒരു ദിവസം പാശുപതവ്രതം ശരിയായി അനുഷ്ഠിച്ചാല്, സംഖ്യയിലും പഞ്ചരാത്രത്തിലും ഒരിക്കലും അത്തരം ഗതി ലഭിക്കില്ല.
ഇത്യേതദ്വൈ മയാ പ്രോക്തമ് അവതാരേഷു ലക്ഷണമ് മന്വാദികൃഷ്ണപര്യന്തമ് അഷ്ടാവിംശദ് യുഗക്രമാത്
ഇങ്ങനെ മനുവില് നിന്ന് കൃഷ്ണന് വരെയുള്ള അവതാരങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങള് എനിക്ക് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു, എണ്പത്തൊന്പത് യുഗങ്ങളുടെ ക്രമത്തില്.
തത്ര ശ്രുതിസമൂഹാനാം വിഭാഗോ ധര്മലക്ഷണഃ ഭവിഷ്യതി തദാ കല്പേ കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ യദാ
അവിടെ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനന് ജനിക്കുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തില്, ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ വിഭജനം തന്നെയാണ് ധര്മ്മത്തിന്റെ അടയാളമാകുക.
നിശമ്യൈവം മഹാതേജാ മഹാദേവേന കീര്തിതമ് രുദ്രാവതാരം ഭഗവാന് പ്രണിപത്യ മഹേശ്വരമ്
ഇങ്ങനെ മഹാദേവന് പറഞ്ഞ രുദ്രാവതാരത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ടു, ഭാഗ്യവാന് മഹേശ്വരനോട് വന്ദനം ചെയ്തു.
തുഷ്ടാവ വാഗ്ഭിര് ഇഷ്ടാഭിഃ പുനഃ പ്രാഹ ച ശങ്കരമ് സര്വേ വിഷ്ണുമയാ ദേവാഃ സര്വേ വിഷ്ണുമയാ ഗണാഃ
അവന് ഇഷ്ടമായ വാക്കുകളില് മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു, പിന്നെയും ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു: എല്ലാ ദേവന്മാരിലും വിഷ്ണു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ഗണങ്ങളിലും വിഷ്ണുവാണ്.
ന ഹി വിഷ്ണുസമാ കാചിദ് ഗതിരന്യാ വിധീയതേ ഇത്യേവം സതതം വേദാ ഗായന്തി നാത്ര സംശയഃ
വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയുള്ള മറ്റൊരു മാര്ഗം ഇല്ല; ഇതാണ് സതതം വേദങ്ങള് പാടുന്നത്—ഇതില് സംശയം ഇല്ല.
സ ദേവദേവോ ഭഗവാംസ് തവ ലിങ്ഗാര്ചനേ രതഃ തവ പ്രണാമപരമഃ കഥം ദേവോ ഹ്യഭൂത്പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ ഭാഗ്യവാന്, നിന്റെ ലിംഗാരാധനയില് ലയിച്ചവന്, നിനക്ക് വന്ദനം ചെയ്യുന്നതില് പരമമായവന്, എങ്ങനെയാണ് ദൈവം പ്രഭുവായത്?
നിശമ്യ വചനം തസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ പ്രപിബന്നിവ ചക്ഷുര്ഭ്യാം പ്രീതസ്തത്പ്രശ്നഗൌരവാത്
ബ്രഹ്മാവായ പരമേശ്വരന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട്, ആ ചോദ്യം ഗൗരവത്തോടെ ആലോചിച്ച്, അവന് കണ്ണുകള് നിറച്ച് നോക്കി സന്തോഷിച്ചു.