ദിവാ സൃഷ്ടിം വികുരുതേ രജന്യാം പ്രലയം വിഭുഃ ഔപചാരികമസ്യൈതദ് അഹോരാത്രം ന വിദ്യതേ
ദിവസത്തിൽ ഭഗവാൻ സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു; രാത്രിയിൽ ലയം വരുത്തുന്നു. അവനു വേണ്ടി ഈ ദിവസം-രാത്രി എന്നത് ഉപമ മാത്രമാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ല.
ദിവാ വികൃതയഃ സര്വേ വികാരാ വിശ്വദേവതാഃ പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ തിഷ്ഠന്ത്യന്യേ മഹര്ഷയഃ
ദിവസത്തിൽ എല്ലാ രൂപങ്ങളും, സർവ്വദേവതകളും, ജീവികളുടെ അധിപന്മാരും, മഹർഷിമാരും നിലനിൽക്കുന്നു.
രാത്രൌ സര്വേ പ്രലീയന്തേ നിശാന്തേ സമ്ഭവന്തി ച അഹസ്തു തസ്യ വൈകല്പോ രാത്രിസ്താദൃഗ്വിധാ സ്മൃതാ
രാത്രിയിൽ ഇവയൊക്കെയും ലയിക്കുന്നു; രാത്രി കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അവന്റെ രാത്രി അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, ദിവസത്തിന്റെ വ്യത്യാസം പോലെ.
ചതുര്യുഗസഹസ്രാന്തേ മനവസ്തു ചതുര്ദശ ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വത്സരാണാം കൃതം ദ്വിജാഃ
നാലു യുഗങ്ങളുടെ ആയിരം ചക്രങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ പതിനാലു മനുമാരുണ്ട്. ദ്വിജന്മാരേ, നാലായിരം വർഷമാണ് കൃതയുഗം.
താവച്ഛതീ ച വൈ സംധ്യാ സംധ്യാംശശ് ച കൃതസ്യ തു ത്രിശതീ ദ്വിശതീ സംധ്യാ തഥാ ചൈകശതീ ക്രമാത്
കൃതയുഗത്തിന്റെ സംധ്യയും സംധ്യാംശവും ഓരോ നൂറു വർഷമാണ്. മറ്റു യുഗങ്ങളിൽ സംധ്യകൾ ക്രമമായി മൂവായിരം, രണ്ടായിരം, ഒരായിരം വർഷങ്ങളാണ്.
അംശകഃ ഷട്ശതം തസ്മാത് കൃതസംധ്യാംശകം വിനാ ത്രിദ്വ്യേകസാഹസ്രമിതോ വിനാ സംധ്യാംശകേന തു
അംശം ആറുനൂറാണ്, കൃതയുഗത്തിന്റെ സംധ്യാംശം ഒഴിവാക്കി. അതുപോലെ, മൂന്നു, രണ്ട്, ഒന്ന് ആയിരം വർഷങ്ങൾ സംധ്യാംശം ഒഴിച്ചാണ്.
ത്രേതാദ്വാപരതിഷ്യാണാം കൃതസ്യ കഥയാമി വഃ നിമേഷപഞ്ചദശകാ കാഷ്ഠാ സ്വസ്ഥസ്യ സുവ്രതാഃ
തൃതായുഗവും ദ്വാപരയുഗവും തിഷ്യയുഗവും കൃതയുഗവും സംബന്ധിച്ച കാലമാപ്തി ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയും, നല്ലവരേ. ഒരാൾക്ക് പതിനഞ്ചു കണ്ണിറുക്കങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു കഷ്ടം എന്നു healthy ആയവർക്കു പറയപ്പെടുന്നു.
മര്ത്യസ്യ ചാക്ഷ്ണോസ്തസ്യാശ് ച തതസ് ത്രിംശതികാ കലാ കലാത്രിംശതികോ വിപ്രാ മുഹൂര്ത ഇതി കല്പിതഃ
മനുഷ്യന്റെ കണ്ണിറുക്കത്തിൽ നിന്നുള്ള അത്തരം മുപ്പത് കഷ്ടങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു കലാ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണരേ, മുപ്പത് കലകൾ ചേർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം എന്നു കണക്കാക്കുന്നു.
മുഹൂര്തപഞ്ചദശികാ രജനീ താദൃശം ത്വഹഃ പിത്ര്യേ രാത്ര്യഹനീ മാസഃ പ്രവിഭാഗസ്തയോഃ പുനഃ
പതിനഞ്ച് മുഹൂർത്തങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു രാത്രി, അതുപോലെ ഒരു പകൽ; പിതൃകൾക്കു രാത്രി-പകൽ ചേർന്നാൽ ഒരു മാസം, അവയുടെ വിഭജനം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണപക്ഷസ്ത്വഹസ്തേഷാം ശുക്ലഃ സ്വപ്നായ ശര്വരീ ത്രിംശദ്യേ മാനുഷാ മാസാഃ പിത്ര്യോ മാസസ്തു സ സ്മൃതഃ
അവർക്കു കൃഷ്ണപക്ഷം പകൽ, ശുക്ലപക്ഷം രാത്രി; മുപ്പത് മനുഷ്യ മാസങ്ങൾ ചേർന്നാൽ പിതൃകൾക്കു ഒരു മാസം എന്നു കണക്കാക്കുന്നു.
ശതാനി ത്രീണി മാസാനാം ഷഷ്ട്യാ ചാപ്യധികാനി വൈ പിത്ര്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ വിഭാവ്യതേ
മൂന്ന് നൂറ് മാസങ്ങൾക്കും അറുപത് കൂടി ചേർത്താൽ, അതാണ് പിതൃകളുടെ ഒരു സംവത്സരം എന്നു മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം പറയപ്പെടുന്നു.
മാനുഷേണൈവ മാനേന വര്ഷാണാം യച്ഛതം ഭവേത് പിതൄണാം ത്രീണി വര്ഷാണി സംഖ്യാതാനീഹ താനി വൈ
മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം, ഒരു നൂറ് വർഷം മനുഷ്യർക്കു തുല്യമായത് പിതൃകൾക്കു മൂന്നു വർഷം; ഇവിടെയാണവയെ ഇങ്ങനെ എണ്ണുന്നത്.
ദശ വൈ ദ്വ്യധികാ മാസാഃ പിതൃസംഖ്യേഹ സംസ്മൃതാ ലൌകികേനൈവ മാനേന അബ്ദോ യോ മാനുഷഃ സ്മൃതഃ
പതിനും രണ്ടും ചേർന്ന പന്ത്രണ്ട് മാസം, അതാണ് പിതൃകളുടെ സംവത്സരമായി ഓർത്തിരിക്കുന്നു; ലോകത്തിലെ കണക്കുപ്രകാരം, അതാണ് മനുഷ്യരുടെ ഒരു വർഷം.
ഏതദ്ദിവ്യമഹോരാത്രമ് ഇതി ലൈങ്ഗേ ഽത്ര പഠ്യതേ ദിവ്യേ രാത്ര്യഹനീ വര്ഷം പ്രവിഭാഗസ്തയോഃ പുനഃ
ഇതിനെ ദൈവികമായ ദിവസം-രാത്രി എന്നു ലിംഗപുരാണത്തിൽ പറയുന്നു; ദൈവലോകത്ത്, രാത്രി-പകൽ ചേർന്നാൽ ഒരു സംവത്സരം, അതിന്റെ വിഭജനം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കുന്നു.
അഹസ്തത്രോദഗയനം രാത്രിഃ സ്യാദ്ദക്ഷിണായനമ് ഏതേ രാത്ര്യഹനീ ദിവ്യേ പ്രസംഖ്യാതേ വിശേഷതഃ
അവിടെ, പകൽ ഉത്തരായണം, രാത്രി ദക്ഷിണായനം; ഈ ദൈവിക ദിവസം-രാത്രികൾ പ്രത്യേകമായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.
ത്രിംശദ്യാനി തു വര്ഷാണി ദിവ്യോ മാസസ്തു സ സ്മൃതഃ മാനുഷം തു ശതം വിപ്രാ ദിവ്യമാസാസ്ത്രയസ്തു തേ
മുപ്പത് വർഷം ചേർന്നാൽ ഒരു ദൈവിക മാസം; ബ്രാഹ്മണരേ, നൂറ് മനുഷ്യ വർഷം മൂന്നു ദൈവിക മാസം ആയി കണക്കാക്കുന്നു.
ദശ ചൈവ തഥാഹാനി ദിവ്യോ ഹ്യേഷ വിധിഃ സ്മൃതഃ ത്രീണി വര്ഷശതാന്യേവ ഷഷ്ടിവര്ഷാണി യാനി തു
പത്ത് ദിവസവും അതുപോലെ ദൈവിക നിയമമായി കണക്കാക്കുന്നു; മൂവായിരം വർഷവും അറുപത് വർഷവും അങ്ങനെ എണ്ണപ്പെടുന്നു.
ദിവ്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതഃ ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി മാനുഷാണി പ്രമാണതഃ
ഈ ദൈവിക സംവത്സരം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം പറയുന്നു; മൂവായിരം മനുഷ്യ വർഷമാണ് അതിന്റെ അളവ്.
ത്രിംശദന്യാനി വര്ഷാണി മതഃ സപ്തര്ഷിവത്സരഃ നവ യാനി സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം മാനുഷാണി തു
മറ്റൊരു മുപ്പത് വർഷം സപ്തർഷി സംവത്സരമായി കണക്കാക്കുന്നു; ഒപ്പം, ഒൻപതിനായിരം മനുഷ്യ വർഷം എണ്ണപ്പെടുന്നു.
അന്യാനി നവതീശ്ചൈവ ധ്രൌവഃ സംവത്സരസ്തു സഃ ഷട്ത്രിംശത്തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം മാനുഷാണി തു
മറ്റൊരു തൊണ്ണൂറ് വർഷം ധ്രുവ സംവത്സരമായി വിളിക്കുന്നു; അത്തരം മുപ്പത്താറായിരം മനുഷ്യ വർഷം കണക്കാക്കുന്നു.
വര്ഷാണാം തച്ഛതം ജ്ഞേയം ദിവ്യോ ഹ്യേഷ വിധിഃ സ്മൃതഃ ത്രീണ്യേവ നിയുതാന്യാഹുര് വര്ഷാണാം മാനുഷാണി തു
നൂറ് വർഷം ദൈവിക നിയമമായി അറിയണം; മൂന്നുലക്ഷം മനുഷ്യ വർഷം എന്നു പറയുന്നു.
ഷഷ്ടിശ്ചൈവ സഹസ്രാണി സംഖ്യാതാനി തു സംഖ്യയാ ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു പ്രാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ
അറുപതിനായിരം എണ്ണത്തിൽ കണക്കാക്കുന്നു; കണക്കറിയുന്നവർ ഒരു ആയിരം ദൈവിക സംവത്സരം എന്ന് പറയുന്നു.
ദിവ്യേനൈവ പ്രമാണേന യുഗസംഖ്യാപ്രകല്പനമ് പൂര്വം കൃതയുഗം നാമ തതസ്ത്രേതാ വിധീയതേ
ദൈവിക അളവുപ്രകാരം, യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കുന്നു; ആദ്യം കൃതയുഗം, പിന്നെ തൃതായുഗം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
ദ്വാപരശ്ച കലിശ്ചൈവ യുഗാന്യേതാനി സുവ്രതാഃ അഥ സംവത്സരാ ദൃഷ്ടാ മാനുഷേണ പ്രമാണതഃ
ശേഷം ദ്വാപരയും കലിയും, ഇതാണ് യുഗങ്ങൾ, നല്ലവരേ; വർഷങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ അളവുപ്രകാരം കണക്കാക്കുന്നു.
കൃതസ്യാദ്യസ്യ വിപ്രേന്ദ്രാ ദിവ്യമാനേന കീര്തിതമ് സഹസ്രാണാം ശതാന്യാസംശ് ചതുര്ദശ ച സംഖ്യയാ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കൃതയുഗത്തിന്റെ ദൈവികമായ കാലപരിധി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. അതായത്, ആയിരങ്ങൾക്കും നൂറുകൾക്കും കൂട്ടിച്ചേർത്താൽ പതിനാലു ലക്ഷം വർഷം.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി തഥാന്യാനി കൃതം യുഗമ് തഥാ ദശസഹസ്രാണാം വര്ഷാണാം ശതസംഖ്യയാ
അത് പോലെ തന്നെ, കൃതയുഗം നാല്പതിനായിരം വർഷവും, പിന്നെ പത്ത് ആയിരം വർഷം വീതം നൂറ് തവണയും ആണ്.
അശീതിശ് ച സഹസ്രാണി കാലസ്ത്രേതായുഗസ്യ ച സപ്തൈവ നിയുതാന്യാഹുര് വര്ഷാണാം മാനുഷാണി തു
ത്രീതായുഗത്തിന്റെ കാലപരിധി എൺപതിനായിരം വർഷമാണ്. മനുഷ്യരുടെ കണക്കിൽ എഴുപത് ലക്ഷം വർഷം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
വിംശതിശ് ച സഹസ്രാണി കാലസ്തു ദ്വാപരസ്യ ച തഥാ ശതസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം ത്രീണി സംഖ്യയാ
ദ്വാപരയുഗം ഇരുപതിനായിരം വർഷം ദൈർഘ്യമുള്ളതും, കൂടാതെ മൂന്നു ലക്ഷം വർഷം കൂടി ആകുന്നു.
ഷഷ്ടിശ്ചൈവ സഹസ്രാണി കാലഃ കലിയുഗസ്യ തു ഏവം ചതുര്യുഗഃ കാല ഋതേ സംധ്യാംശകാത്സ്മൃതഃ
കലിയുഗം അറുപതിനായിരം വർഷമാണ്. ഇങ്ങനെ, നാലു യുഗങ്ങൾ ചേർത്ത്, സന്ധ്യാകാലം ഒഴിവാക്കി കണക്കാക്കുന്നു.
നിയുതാന്യേവ ഷട്ത്രിംശന് നിരംശാനി തു താനി വൈ ചത്വാരിംശത്തഥാ ത്രീണി നിയുതാനീഹ സംഖ്യയാ
സന്ധ്യാകാലം ഒഴിവാക്കിയാൽ, മുപ്പത്താറ് ലക്ഷം വർഷമാണ്. ഇവിടെ ആകെ കണക്കു നോക്കുമ്പോൾ നാൽപ്പത്തിമൂന്ന് ലക്ഷം വർഷം ആകുന്നു.