ലിങ്ഗപുരാണമ്

പാദാന്തം വിഷ്ണുലോകം വൈ കൌമാരം ശാന്തമുത്തമമ് ഔമം മാഹേശ്വരം ചൈവ തസ്മാദ്ദൃഷ്ടാ ചതുഷ്പദാ

പാദങ്ങളുടെ അവസാനം വിഷ്ണുലോകം, ശാന്തവും ഉത്തമവുമായ കൗമാരലോകം, ഔമം, മഹേശ്വരലോകം — അതുകൊണ്ടാണ് നാലു പാദങ്ങളുള്ള രൂപം കണ്ടത്.

തസ്മാത്തു പശവഃ സര്വേ ഭവിഷ്യന്തി ചതുഷ്പദാഃ തതശ്ചൈഷാം ഭവിഷ്യന്തി ചത്വാരസ്തേ പയോധരാഃ

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ മൃഗങ്ങളും നാലു കാലുകളുള്ളവയാകും; അവയ്ക്ക് നാലു പാൽക്കട്ടി ഉണ്ടാകും.

സോമശ് ച മന്ത്രസംയുക്തോ യസ്മാന്മമ മുഖാച്ച്യുതഃ ജീവഃ പ്രാണഭൃതാം ബ്രഹ്മന് പുനഃ പീതസ്തനാഃ സ്മൃതാഃ

മന്ത്രസഹിതമായ സോമം എന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നതുകൊണ്ട്, ജീവൻ എന്നത് ശ്വാസമുള്ളവരിൽ, പുനഃ പാൽ കുടിക്കുന്നവരെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

തസ്മാത്സോമമയം ചൈവ അമൃതം ജീവസംജ്ഞിതമ് ചതുഷ്പാദാ ഭവിഷ്യന്തി ശ്വേതത്വം ചാസ്യ തേന തത്

അതുകൊണ്ട്, സോമം എന്ന അമൃതം ജീവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അവ നാലു കാലുകളുള്ളവരാകും; അതിനാലാണ് അവയ്ക്ക് വെള്ള നിറം.

യസ്മാച്ചൈവ ക്രിയാ ഭൂത്വാ ദ്വിപദാ ച മഹേശ്വരീ ദൃഷ്ടാ പുനസ്തഥൈവൈഷാ സാവിത്രീ ലോകഭാവിനീ

ക്രിയ നടന്നതുകൊണ്ട്, മഹേശ്വരിയായ ഇരുകാലികളായ ദേവിയെ വീണ്ടും കണ്ടു; ഇവളാണ് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാവിത്രി.

തസ്മാച്ച ദ്വിപദാഃ സര്വേ ദ്വിസ്തനാശ് ച നരാഃ ശുഭാഃ തസ്മാച്ചേയമജാ ഭൂത്വാ സര്വവര്ണാ മഹേശ്വരീ

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ മനുഷ്യരും ഇരുകാലികളാണ്, രണ്ട് പാൽക്കട്ടിയുമുണ്ട്; അജജന്മയായ മഹേശ്വരി എല്ലാ വർണങ്ങളിലുമാണ്.

യാ വൈ ദൃഷ്ടാ മഹാസത്ത്വാ സര്വഭൂതധരാ ത്വയാ തസ്മാച്ച വിശ്വരൂപത്വം പ്രജാനാം വൈ ഭവിഷ്യതി

നീ കണ്ട മഹാസക്തിയുള്ള, എല്ലാ ജീവികളെ ധരിക്കുന്ന ദേവി — അതുകൊണ്ടാണ് സകല ജനതകൾക്കും വിശ്വരൂപം ഉണ്ടാകുന്നത്.

അജശ്ചൈവ മഹാതേജാ വിശ്വരൂപോ ഭവിഷ്യതി അമോഘരേതാഃ സര്വത്ര മുഖേ ചാസ്യ ഹുതാശനഃ

ജനനമില്ലാത്തവനും മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവനും ഈ ലോകത്തിന്റെ രൂപമായിത്തീരും. അവന്റെ വിത്ത് എപ്പോഴും ഫലപ്രദമായിരിക്കും, അവന്റെ വായിൽ ഹോമാഗ്നി തെളിയും.

തസ്മാത്സര്വഗതോ മേധ്യഃ പശുരൂപീ ഹുതാശനഃ തപസാ ഭാവിതാത്മാനോ യേ മാം ദ്രക്ഷ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ

അതിനാൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, വിശുദ്ധനും മൃഗരൂപിയുമായവൻ, ഹോമാഗ്നി വായായവൻ—തപസ്സിലൂടെ മനസ്സ് ശുദ്ധീകരിച്ച ദ്വിജന്മാർ എന്നെ ഇങ്ങനെ കാണുമ്പോൾ—

ഈശിത്വേ ച വശിത്വേ ച സര്വഗം സര്വതഃ സ്ഥിതമ് രജസ്തമോഭ്യാം നിര്മുക്താസ് ത്യക്ത്വാ മാനുഷ്യകം വപുഃ

ഐശ്വര്യത്തിലും നിയന്ത്രണത്തിലും എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നവൻ, എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവൻ, രാജസ്സും തമസ്സും വിട്ട്, മനുഷ്യരൂപം ഉപേക്ഷിച്ചവൻ—

മത്സമീപമുപേഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ഇത്യേവമുക്തോ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ രുദ്രേണ വൈ ദ്വിജാഃ

അവർ എനിക്ക് അടുത്തിടയിൽ എത്തും, പിന്നെ തിരിച്ചു വരിക ദുർലഭമായ സ്ഥലത്ത്. ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് രുദ്രനോടു പറഞ്ഞു.

പ്രണമ്യ പ്രയതോ ഭൂത്വാ പുനരാഹ പിതാമഹഃ യ ഏവം ഭഗവാന് വിദ്വാന് ഗായത്ര്യാ വൈ മഹേശ്വരമ്

വന്ദനം ചെയ്ത് ഏകാഗ്രതയോടെ പിതാമഹൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഭഗവനേ, ഗായത്രീയിലൂടെ മഹേശ്വരനെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ—'

വിശ്വാത്മാനം ഹി സര്വം ത്വാം ഗായത്ര്യാസ്തവ ചേശ്വര തസ്യ ദേഹി പരം സ്ഥാനം തഥാസ്ത്വിതി ച സോ ഽബ്രവീത്

'പ്രഭുവേ, നീയാണ് ഈ സർവ്വത്തിന്റെ ആത്മാവ്, എല്ലാം നീയാണെന്ന് ഗായത്രീയിലൂടെ അറിയാം. അവനു പരമപദം നൽകണമേ.' ഇങ്ങനെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

തസ്മാദ്വിദ്വാന് ഹി വിശ്വത്വമ് അസ്യാശ്ചാസ്യ മഹാത്മനഃ സ യാതി ബ്രഹ്മസായുജ്യം വചനാദ് ബ്രഹ്മണഃ പ്രഭോഃ

അതിനാൽ, ഈ മഹാത്മാവിന്റെ സർവ്വത്വം അറിയുന്ന ജ്ഞാനി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വചനം പ്രകാരം, ബ്രഹ്മസായുജ്യം പ്രാപിക്കും.

ശ്രുത്വൈവമഖിലം ബ്രഹ്മാ രുദ്രേണ പരിഭാഷിതമ് പുനഃ പ്രണമ്യ ദേവേശം രുദ്രമാഹ പ്രജാപതിഃ

ഇങ്ങനെ എല്ലാം കേട്ട ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, വീണ്ടും ദേവാദിദേവനായ രുദ്രനോട് വന്ദനം ചെയ്ത് പ്രജാപതി അവനോട് പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്ദേവദേവേശ വിശ്വരൂപം മഹേശ്വര ഉമാധവ മഹാദേവ നമോ ലോകാഭിവന്ദിത

'ഭഗവനേ, ദേവാദിദേവാ, വിശ്വരൂപാ, മഹേശ്വരാ, ഉമാധവാ, മഹാദേവാ, ലോകങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്നവനേ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.'

വിശ്വരൂപ മഹാഭാഗ കസ്മിന്കാലേ മഹേശ്വര യാ ഇമാസ്തേ മഹാദേവ തനവോ ലോകവന്ദിതാഃ

'വിശ്വരൂപാ, മഹാഭാഗാ, മഹേശ്വരാ, ലോകങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്ന നിന്റെ ഈ രൂപങ്ങൾ ഏത് സമയത്താണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്?'

കസ്യാം വാ യുഗസംഭൂത്യാം ദ്രക്ഷ്യന്തീഹ ദ്വിജാതയഃ കേന വാ തപസാ ദേവ ധ്യാനയോഗേന കേന വാ

'ഏത് യുഗത്തിൽ ഇവ ദ്വിജന്മാർക്ക് കാണാൻ കഴിയുമെന്നു? ദേവാ, ഏത് തപസ്സിനാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് ധ്യാനയോഗത്തിലോ?'

നമസ്തേ വൈ മഹാദേവ ശക്യോ ദ്രഷ്ടും ദ്വിജാതിഭിഃ തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശര്വഃ സമ്പ്രേക്ഷ്യ തം പുരഃ

'മഹാദേവാ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു—ദ്വിജന്മാർക്ക് നിന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ?' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതുകേട്ട് ശർവ്വൻ അവനെ നേരെ നോക്കി.

സ്മയന്പ്രാഹ മഹാദേവ ഋഗ്യജുഃസാമസംഭവഃ തപസാ നൈവ വൃത്തേന ദാനധര്മഫലേന ച

പുഞ്ചിരിച്ച്, ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'തപസ്സിനാലോ, നല്ല ആചാരത്താലോ, ദാനധർമ്മഫലത്താലോ അല്ല—'

ന തീര്ഥഫലയോഗേന ക്രതുഭിര് വാപ്തദക്ഷിണൈഃ ന വേദാധ്യയനൈര്വാപി ന വിത്തേന ന വേദനൈഃ

'തീർത്ഥഫലത്താലോ, വലിയ യാഗങ്ങളാലോ, വേദപഠനത്താലോ, ധനത്താലോ, അറിവിനാലോ പോലും—'

ന ശക്യം മാനവൈര്ദ്രഷ്ടുമ് ഋതേ ധ്യാനാദഹം ത്വിഹ സപ്തമേ ചൈവ വാരാഹേ തതസ്തസ്മിന്പിതാമഹ

'മനുഷ്യർക്ക് എന്നെ ഇവിടെ കാണാൻ കഴിയില്ല, ധ്യാനമൊഴികെ. ഏഴാമത്തെ വാർാഹയുഗത്തിൽ, അപ്പോൾ, പിതാമഹാ—'

കല്പേശ്വരോ ഽഥ ഭഗവാന് സര്വലോകപ്രകാശനഃ മനുര്വൈവസ്വതശ്ചൈവ തവ പൌത്രോ ഭവിഷ്യതി

'ആ കാല്പത്തിൽ, ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ലോകനാഥൻ, മനു വൈവസ്വതനും, നിന്റെ മകനായവനും ഉണ്ടാകും.'

തദാ ചതുര്യുഗാവസ്ഥേ തസ്മിന്കല്പേ യുഗാന്തികേ അനുഗ്രഹാര്ഥം ലോകാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം ഹിതായ ച

'അപ്പോൾ, ആ നാലു യുഗങ്ങളിലെയും അവസാനം, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹത്തിനും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതത്തിനും വേണ്ടി—'

ഉത്പത്സ്യാമി തദാ ബ്രഹ്മന് പുനര് അസ്മിന് യുഗാന്തികേ യുഗപ്രവൃത്ത്യാ ച തദാ തസ്മിംശ് ച പ്രഥമേ യുഗേ

'അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവേ, ഈ യുഗാന്തത്തിൽ വീണ്ടും ഞാൻ ജനിക്കും, യുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോഴും ആ കാല്പത്തിലെ ആദ്യ യുഗത്തിലും.'

ദ്വാപരേ പ്രഥമേ ബ്രഹ്മന് യദാ വ്യാസഃ സ്വയം പ്രഭുഃ തദാഹം ബ്രാഹ്മണാര്ഥായ കലൌ തസ്മിന് യുഗാന്തികേ

ബ്രഹ്മനേ, ആദ്യ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, വ്യാസൻ സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, അന്നത്തെ യുഗാന്തത്തിൽ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഭാവിക്കായി അവിടെയെത്തി.

ഭവിഷ്യാമി ശിഖായുക്തഃ ശ്വേതോ നാമ മഹാമുനിഃ ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ ഛാഗലേ പര്വതോത്തമേ

അപ്പോൾ ഞാൻ ശിഖയുള്ള ശ്വേതൻ എന്ന മഹാമുനിയായി, മനോഹരമായ ഹിമവാന്റെ ഉച്ചിയിൽ, ഉത്തമമായ ചാഗലപർവതത്തിൽ ജനിക്കും.

തത്ര ശിഷ്യാഃ ശിഖായുക്താ ഭവിഷ്യന്തി തദാ മമ ശ്വേതഃ ശ്വേതശിഖശ്ചൈവ ശ്വേതാസ്യഃ ശ്വേതലോഹിതഃ

അവിടെ എന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്കും ശിഖ ഉണ്ടാകും; അപ്പോൾ അവരുടെ പേരുകൾ ശ്വേതൻ, ശ്വേതശിഖൻ, ശ്വേതാസ്യൻ, ശ്വേതലോഹിതൻ എന്നിങ്ങനെയായിരിക്കും.

ചത്വാരസ്തു മഹാത്മാനോ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ തതസ്തേ ബ്രഹ്മഭൂയിഷ്ഠാ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മഗതിം പരാമ്

ആ നാലു മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണർ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവർ, പരമമായ ബ്രഹ്മഗതിയെ കണ്ടു, ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിൽ എത്തും.