പരമേശ്വരനായ മഹാദേവന്റെ ദിവ്യശരീരത്തിന്റെ ആലോകനം വിശ്ണു ഭക്തിപൂർവ്വം ചെയ്തു. ആ മഹാത്മാവിന്റെ വലത്ചെവി 'ഋ' എന്ന അക്ഷരമാണ്; ഇടത്ചെവി 'ഋ̄' ആകുന്നു. 'ഌ'യും 'ഌ̄'യും അവന്റെ ഇരുനാസികകളാണ്. 'എ' അവന്റെ മേൽതോറ്റയും, 'ഐ' കീഴ്ത്തോറ്റയും. 'ഒ'യും 'ഔ'യുമാണ് ദന്തപങ്ക്തികൾ. 'അം' ആ ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ ദേവാദിദേവന്റെ താലുവാണ്. 'ക' മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന അഞ്ചു അക്ഷരങ്ങൾ അവന്റെ അഞ്ചു വലതുകൈകളായി ഭാസിക്കുന്നു. അതുപോലെ 'ച' ആരംഭിക്കുന്ന അഞ്ചു അക്ഷരങ്ങൾ അഞ്ചു ഇടതുകൈകളാണ്. 'ട' ആരംഭിക്കുന്ന അഞ്ചു അക്ഷരങ്ങളും 'ത' ആരംഭിക്കുന്ന അഞ്ചും അവന്റെ കാലുകളാണ്. 'പ' അവന്റെ ഉദരമാണ്, 'ഫ' ഭാഗം അവന്റെ വശം, 'ബ' ഇടതുവശം, 'ഭ' ഭുജം. 'മ' മഹായോഗിയായ ശംഭുവിന്റെ ഹൃദയം. 'യ' മുതൽ 'സ' വരെ ഏഴു അക്ഷരങ്ങൾ അവന്റെ ജീവസാരങ്ങൾ. 'ഹ' അവന്റെ സ്വരൂപം, 'ക്ഷ' ക്രോധം. ഈ ദിവ്യരൂപം ഉമാദേവിയോടൊപ്പം മഹേശ്വരനെ ദർശിച്ചശേഷം, വിശ്ണു ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു. അപ്പോൾ, ഓംകാരത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന, അഞ്ചു കലകൾകൊണ്ടു സമ്പന്നമായ മറ്റൊരു മന്ത്രം ദിവ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അതു സ്വച്ഛമായ സ്ഫടികംപോലെ തിളങ്ങുന്നു, മുപ്പത്തി രണ്ടക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായത്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടം, ധർമ്മപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്. ഗായത്രിയിൽ നിന്നുയരുന്ന, പച്ച നിറമുള്ള, ഇരുപത്തിയൊന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള, നാല് കലകളാൽ സമ്പന്നമായ, അതുല്യമായ മറ്റൊരു മന്ത്രവും അവൻ കണ്ടു. അതർവണ മന്ത്രം കറുത്ത നിറത്തിൽ, എട്ടു കലകളാൽ സമ്പന്നം, മുപ്പത്തി മൂന്നക്ഷരങ്ങളുള്ളത്, അതിമഹത്തായ മായാവിദ്യകൾക്കു ശേഷിയുള്ളത്. യജുർവേദത്തിൽ നിന്നുള്ള, മുപ്പത്തിയഞ്ച് അക്ഷരങ്ങൾ, എട്ടു കലകൾ, ശുദ്ധവെളുപ്പ് നിറം, ശാന്തിദായകമായ മറ്റൊരു മന്ത്രവും അവൻ ദർശിച്ചു. പതിന്മൂന്നു കലകളാൽ സമ്പന്നമായ, ചുവപ്പുനിറത്തിൽ, ബാലാദികളോടൊപ്പം സമുദ്ഭവമായ, ലോകത്തിൽ ആദിയായി നിലകൊള്ളുന്ന, വർദ്ധനവും നാശവും നൽകുന്ന സാമവേദമന്ത്രവും കണ്ടു. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങൾ അറുപത്താറാണ്. ഇങ്ങനെ അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങൾ ലഭിച്ച ശേഷം, ഭഗവാൻ ഹരി അവയെ ജപിച്ചു. അതിനുശേഷം കാലവിഭാഗങ്ങളുടെ രൂപം, ഋഗ്, യജുർ, സാമവേദങ്ങളാൽ ആകൃതിയായ, ആദിപുരുഷസ్వరൂപം, ഈശാനനാമധാരിയായ, അഘോരഹൃദയത്തിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച, ഇടതുവശം മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, സദാശിവസ്വരൂപം, മഹാസർപ്പരാജൻ അലങ്കാരമായ, സർവവ്യാപിയായ, മുഖവും കാലും എല്ലായിടത്തുമുള്ള, ബ്രഹ്മാദികളുടെ നാഥനായ, സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരങ്ങളുടെ കാരണനായ ശിവനെ വീണ്ടും ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതിച്ചു. അവൻ പറഞ്ഞു: രുദ്രൻ, ഏകാക്ഷരസ്വരൂപൻ, അക്ഷരമായ അ, ആത്മസ്വരൂപൻ, അക്ഷരമായ ഉ, ആദിദേവൻ, ജ്ഞാനമൂർത്തി എന്നിങ്ങനെ നമസ്കാരം. മൂന്നാമത്തെ അക്ഷരമായ മ, പരമാത്മാവായ ശിവ, സൂര്യൻ, അഗ്നി, ചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ വർണ്ണങ്ങളുള്ളവൻ, ആരാധ്യൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. അഗ്നിരൂപിയായ രുദ്രൻ, രുദ്രന്മാരുടെ നാഥൻ, ശിവമന്ത്രസ്വരൂപൻ, സദ്യോജാതൻ, സ്രഷ്ടാവ്—നിനക്കു നമസ്കാരം. വാമൻ, വാമദേവൻ, വരപ്രദൻ, അമരൻ, അഘോരൻ, അത്യന്തം ക്രൂരൻ, സദ്യോജാതൻ, അതിവേഗൻ—നമസ്കാരം. ഈശാനൻ, ശ്മശാനനാഥൻ, പരമവേഗൻ, വേഗവാൻ, വേദങ്ങളുടെ ആധാരമായ, ഊർദ്ധ്വലിംഗം, ലിംഗധാരി—നിനക്കു നമസ്കാരം. സ്വർണ്ണലിംഗം, സ്വർണ്ണസ്വരൂപൻ, ജലലിംഗം, ജലസ്വരൂപൻ, ശിവൻ, ശിവലിംഗം, സർവവ്യാപി, ആകാശവ്യാപി—നിനക്കു നമസ്കാരം. വായു, വാതവേഗസ്വരൂപൻ, സർവവ്യാപി വായു, പ്രകാശസ്വരൂപൻ, പ്രകാശനാഥൻ, സർവവ്യാപി പ്രകാശം—നിനക്കു നമസ്കാരം. ജലം, ജലസ്വരൂപൻ, സർവവ്യാപി ജലം, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സർവവ്യാപി ഭൂമി—നിനക്കു നമസ്കാരം. ശബ്ദം, സ്പർശം, രുചി, ഗന്ധം, സുഗന്ധസ്വരൂപൻ, ഗണാധിപൻ, പരമരഹസ്യൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. അനന്തൻ, രൂപരഹിതൻ, അന്ത്യമില്ലാത്തവൻ, രോഗരഹിതൻ, ശാശ്വതൻ, പരമൻ, ജലത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ചവൻ, യോഗി—നിനക്കു നമസ്കാരം. ജലത്തിനിടയിൽ സ്ഥാപിതൻ, ഞങ്ങള്ക്കിടയിലെ പ്രകാശം, രക്ഷകൻ, സംഹാരകൻ, സൃഷ്ടാവും ലയനാഥനും—നിനക്കു നമസ്കാരം. അചേതനൻ, ചിന്ത്യൻ, ചൈതന്യനാശകൻ, രൂപരഹിതൻ, മനോഹരസ്വരൂപൻ, ശരീരരഹിതൻ, ശരീരനാശകൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. വിഭൂതിഭൂഷിതശരീരൻ, സൂര്യചന്ദ്രാഗ്നികളുടെ കാരണൻ, വെള്ള നിറം, ഹിമാലയചാരകൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. അതിവെള്ള, മനോഹരമുഖൻ, വെള്ളകുടുമി, വെള്ളമുഖൻ, മഹാമുഖൻ, വെള്ളയും ചുവപ്പും നിറമുള്ളവൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹര, രക്ഷകനായ ഹര, ദമരു, നൂറ്റിയൊന്നു രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, രൂപരഹിതൻ, പതാകയുള്ളവൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ഐശ്വര്യവും ദുഃഖവും രഹിതൻ, പിനാകധനുര്ധരി, ജടാധാരി, ബന്ധനരഹിതൻ, നല്ലതിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, ബന്ധനാശകൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ഉത്തമയാഗി, ഹോമാർഹൻ, പരമശുദ്ധൻ, ജ്ഞാനിയൻ, മംഗളമുഖൻ, സുശോഭനസ്വരൂപൻ, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, ജയിപ്പിക്കുന്നവൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ബക, ബകരൂപിയായവൻ, സർപ്പാഭരണൻ, സനകൻ, ശാശ്വതൻ, സനന്ദനൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. സനത്കുമാരൻ, സാരഥി, വനവാസി, മഹാത്മാവ്, ലോകദർശകൻ, മൂന്നു വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ശുദ്ധൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ശംഖപാലൻ, ശംഖം, രാജസം, തമസം, സരസ്വതൻ, മേഘം, മേഘാരൂഢൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ശ്രേഷ്ഠവാഹനം, കല്യാണകർമ്മനിർവാഹകൻ, വിവാദവിജയദായകൻ, ശിവൻ, രുദ്രൻ, പ്രധാനം—പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം. മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ, നാലു വിഭവങ്ങൾ, ലോകക്രമം, ലോകക്രമകാരണം—നിനക്കു നമസ്കാരം. ഇങ്ങനെയാണ്, ഭഗവാൻ മഹേശ്വരന്റെ ദിവ്യരൂപവും, മന്ത്രസ്വരൂപങ്ങളും, വിശേഷതകളും ഭക്തിപൂർവ്വം വിശ്ണു സ്തുതിച്ചു.