മനുഷ്യന് ഒറ്റയ്ക്കാണ് യാത്ര തുടങ്ങേണ്ടത്; എല്ലാവരെയും പിന്നിലാക്കി, അവന് തനിച്ചായാണ് ആസ്വദിക്കേണ്ടത്. അതിനാല് നല്ല കര്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. യാത്രയ്ക്കു പുറപ്പെട്ടവനെ ആരും പിന്തുടരില്ല; അവന് ചെയ്ത കര്മങ്ങള് മാത്രമേ കൂടെ പോകുന്നുള്ളൂ. യമലോകത്തില് നിരന്തരം വാസം ചെയ്യുന്നവര് എല്ലായ്പോഴും ദു:ഖകരമായ കൂട്ടായ്മകളാല് പീഡിക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ ശരീരങ്ങള് വേദനകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ട്, അനന്തമായ കഠിനതാപങ്ങളില് ഉണങ്ങി പോകുന്നു. മനുഷ്യന് ആവർത്തിച്ച് ചെയ്യുന്ന കര്മം, ചിന്ത, വാക്ക് എന്നിവയിലൂടെ അവന്റെ സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുന്നു; അതാണ് അവനെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. അതിനാല് സദാചാര കര്മങ്ങളാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. ജീവന്റെ ജന്മമരണചക്രം ആരംഭമില്ലാത്തതാണ്; മുന് കര്മങ്ങളില് നിന്നാണ് അത് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഈ ഭയാനകമായ, ഇരുണ്ട സഞ്ചാരചക്രത്തില് ആറു രൂപങ്ങളിലായി ജീവന് പ്രവേശിക്കുന്നു. മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ച ശേഷം, മൃഗാവസ്ഥയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; മൃഗാവസ്ഥയില് നിന്ന് കാട്ടുമൃഗം, അതില് നിന്ന് പക്ഷി, പിന്നെ പാമ്പ് എന്നിങ്ങനെ മാറുന്നു. പാമ്പ് അവസ്ഥയില് നിന്ന് സസ്യാവസ്ഥയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്—ഇതില് സംശയം ഇല്ല. സസ്യാവസ്ഥയില് എത്തിയാല്, പുതിയ ജനനം വരുന്നതുവരെ അവിടെയാകും. ഒരു ചുമര്ത്തുകാരന്റെ ചക്രം പോലെ, മനുഷ്യനില് നിന്ന് സസ്യത്തിലേക്കുള്ള ഈ ചക്രം നിരന്തരമായി തിരിയുന്നു. ഈ ചക്രം 'തമസ്സികം' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവില് ആരംഭിക്കുന്ന സത്ത്വിക ചക്രവും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ആത്മാക്കളില് അവസാനിക്കുന്ന ചക്രം സ്വര്ഗ്ഗലോകത്തിലെ ജീവന്മാരില് ഇങ്ങനെയാണെന്ന് അറിയണം; ബ്രഹ്മാവസ്ഥയില് സത്ത്വം മാത്രം, സസ്യാവസ്ഥയില് തമസ്സ് മാത്രം. പതിനാലു അവസ്ഥകളില്, രജസാണ് അടിസ്ഥാനമായുള്ളത്; പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങള് ബാധിക്കപ്പെടുമ്പോള് ജീവന് വേദന അനുഭവിക്കുന്നു. അപ്പോള്, മഹർഷേ, അത്തരം വേദനയിലായിരിക്കുമ്പോള് പരമബ്രഹ്മത്തെ എങ്ങനെ ഓര്ക്കാന് കഴിയുമെന്നത് ചോദ്യം തന്നെ. മുന് കര്മങ്ങളുടെ വാസനകളാല് സഞ്ചാരചക്രം മുന്നോട്ട് പോവുന്നു. എപ്പോഴും മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കുന്നു; അതിനാല് ഈ പതിനാലു ഘട്ടങ്ങളുള്ള സഞ്ചാരചക്രം മനസ്സിലാക്കി, ധ്യാനത്തില് ഏര്പ്പെടണം. സഞ്ചാരചക്രത്തിന്റെ ഭയത്തില് പീഡിതനായാല്, സദാചാരത്തില് സ്ഥിരത പുലര്ത്തണം; അങ്ങനെ, ക്രമേണ പരിവര്ത്തനം സംഭവിച്ച്, ജീവിതചക്രം കടന്ന് മുന്നോട്ട് പോകാന് കഴിയുന്നു. അതിനാല് എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ, ധ്യാനത്തില് ലീനനായി, യോഗം അഭ്യസിക്കണം, ആത്മാവിനെ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാനായി. ഇത് പരമജലം, പരമപ്രകാശം, അതുല്യമായ പാലം; അതിന്റെ വികാസത്തിലൂടെയും ഐക്യത്തിലൂടെയും എല്ലാ ജീവന്മാരുടെയും ശാശ്വതസാരമാണ്. അതിനാല് ഈ പാലമായ സ്വയം, എല്ലാ ദിശകളിലും മുഖങ്ങളുള്ള അഗ്നിയായ മഹേശ്വരനെ, എല്ലാ ജീവന്മാരുടെയും ഹൃദയത്തില് വസിക്കുന്നവനെ, ആരാധിക്കണം. സ്വശക്തിയില് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, അഷ്ടമൂർത്തിയായി, എട്ടു വിധങ്ങളിലും, വീണ്ടും എട്ടു വിധങ്ങളിലും, അങ്ങനെ ദൈവത്തെ ഹൃദയത്തില് ധ്യാനിക്കണം. സൃഷ്ടിക്കായി അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, പിന്നീട് അത് പിൻവലിച്ച് ഹൃദയത്തില് സ്ഥാപിക്കണം; ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ രുദ്രനെ ശരിയായ രീതിയില് ധ്യാനിക്കണം. അഞ്ച് ഹോമങ്ങൾ യഥാക്രമം അർപ്പിച്ച്, മനസ്സിനെ അതിലേയ്ക്ക് ലയിപ്പിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വൈശ്വാനര അഗ്നിയെ ക്രമത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം. ശുദ്ധജലം ഒരിക്കൽ പാനമാക്കി, അർപ്പണത്തിന് ശേഷം മൗനമായി ഇരിക്കണം; കാരണം ആദ്യ ഹോമം പ്രാണനു വേണ്ടിയാണ്. രണ്ടാമത്തേത് അപാനനു, മൂന്നാമത്തേത് വ്യാനനു, നാലാമത്തേത് ഉദാനനു, അഞ്ചാമത്തേത് സമാനനു വേണ്ടിയാണ്. ഓരോന്നും സ്വാഹാ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പിച്ച്, ശേഷിച്ചതിൽ ആവശ്യമുള്ളതെടുത്ത് കഴിക്കാം; വീണ്ടും വെള്ളം പാനമാക്കി, വായ് കഴുകി ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം. പ്രാണങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥിയാണ് അവന്റെ സ്വയം; രുദ്രൻ തന്നെയാണ് സ്വയം, എല്ലാം ലയിപ്പിക്കുന്നവൻ; രുദ്രൻ തന്നെയാണ് സ്വയത്തിന്റെ പ്രാണൻ, അതിനാൽ അവൻ തന്നെ സ്വയം പോഷിപ്പിക്കുന്നു. രുദ്രൻ പ്രാണത്തിൽ സ്ഥാപിതനായതിനാൽ, അവൻ പ്രാണസ്വരൂപിയാണ്; അതിനാൽ പ്രാണത്തിനും രുദ്രനുമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഹോമം അർപ്പിക്കേണ്ടത്. "പ്രഭോ, ദയയോടെ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കണമേ—സ്വാഹാ—ബ്രഹ്മന്റെ സ്വയത്തിനു വേണ്ടി", അങ്ങനെ ഈ അഞ്ചു ഹോമങ്ങളാൽ ശാശ്വതനായ ഭഗവാൻ തൃപ്തനാകട്ടെ. "നഗരത്തിൽ Thumb-നളവിലുള്ളവനായി നിലകൊള്ളുന്ന പുരുഷൻ നീയാണു; Thumb-ൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ് നീ, പരമകാരണമേ. സകല ലോകങ്ങളുടെയും ശാശ്വതനായ ഭഗവാൻ തൃപ്തനാകട്ടെ; ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമൻ, രുദ്രൻ, മഹാവൃഷഭൻ നീയാണു. ദയയോടെ നീയാകട്ടെ, ഈ അർപ്പണം ഞങ്ങൾക്കാകട്ടെ; ഈ ഭോജനവും നിന്റെതാകട്ടെ"—ഇങ്ങനെ ഗുണലാഭത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ യോഗശാസ്ത്രം മുന്പ് ബ്രഹ്മാവാണ് ഉപദേശിച്ചത്; അതിനാല് പശുപതിസംബന്ധിയായ വിജ്ഞാനം മനസ്സിലാക്കണം. എപ്പോഴും ഭസ്മയില് സ്നാനം ചെയ്യണം, ഭസ്മം പുരട്ടണം; ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ ശ്ലോകം ആരെങ്കിലും ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, മറ്റുള്ളവര്ക്ക് വായിച്ചുകേള്പ്പിച്ചാലോ— ദൈവിക കര്മ്മങ്ങളിലോ പിതൃകര്മ്മങ്ങളിലോ ആണെങ്കിലുമത്രേ, അവന് പരമാവസ്ഥ പ്രാപിക്കും. ഇനി, ശുദ്ധമായ ആചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങള് പറയാം; അവ പാലിച്ചാല് ശുദ്ധഹൃദയനായവന് മരണത്തിനു ശേഷം പരമഗതി പ്രാപിക്കും. ഈ ഉപദേശങ്ങള് മുന്പ് ബ്രഹ്മാവാണ് എല്ലാ ജീവന്മാരുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി പറഞ്ഞത്; ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള്ക്കായുള്ള, എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സാരമായ സംക്ഷിപ്തം. ശുദ്ധത പ്രാപിക്കാനായി, ഇത് സന്യാസികള്ക്കു പരമാവസ്ഥയാണ്; അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ കഴിയുന്നവന് സന്യാസസ്ഥിതിയില് നിന്ന് വീഴുകയില്ല. മാനവും അപമാനവും—ഇരുവും അമൃതവും വിഷവും പോലെ; അവിടെ അപമാനമാണ് അമൃതം, യഥാര്ത്ഥ മാനമാണ് വിഷം. ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവര്ത്തിച്ച്, ഒരു വര്ഷം അവിടെയിരിക്കണം; എപ്പോഴും ശീലത്തില് ജാഗ്രതയോടെ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തില് സ്ഥിരത പുലര്ത്തണം. അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, പരമജ്ഞാനയോഗം അഭ്യസിക്കണം; ധര്മം ലംഘിക്കാതെ ഭൂമിയില് ജീവിക്കണം. ശുദ്ധമായ കാഴ്ചയോടെ നടന്ന്, തുണിയാല് ചുരണ്ടിയ വെള്ളം കുടിച്ച്, സത്യത്തില് ശുദ്ധമായ വാക്കുകള് സംസാരിച്ച്, മനസ്സില് ശുദ്ധത പുലര്ത്തണം. ആറു മാസത്തിനുള്ളില് മീന് കഴിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള പാപം, ഒരു ദിവസം ചുരണ്ടിയിട്ടില്ലാത്ത വെള്ളം കുടിക്കുന്നതില് ഉണ്ടാകുന്ന പാപത്തിന് സമമാണ്.