മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്ത്വം ആ ശ്രവിച്ച സന്യാസികളെ അത്ഭുതപൂർവ്വം ആകർഷിച്ചു. അവർക്ക് ഉപദേശിച്ച പ്രകാരം, ആ മന്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രയോഗങ്ങളും അവർ ഭക്തിപൂർവ്വം നിർവഹിച്ചു. അതിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു തന്നെ, അന്ന് ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, വർണങ്ങൾ, അവയുടെ വിഭജനം, എല്ലാം ഉത്തമമായ ധർമ്മങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ലോകങ്ങളും, വേദങ്ങളും, മഹർഷികളും യഥാപൂർവ്വം ഉദിച്ചുവന്നതുപോലെ, ഈ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവയൊക്കെയും വീണ്ടും ജനിച്ചു. ശാശ്വതമായ ധർമ്മങ്ങളും, ദേവതകളും, ഈ സമസ്ത വിശ്വവും നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആധികാരികതയും, വിശദതയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; അതിനാൽ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. അക്ഷരങ്ങളിൽ ചുരുങ്ങിയതും, അർത്ഥത്തിൽ വിശാലവുമായ ഈ വാക്യം, വേദത്തിന്റെ സാരം, മോക്ഷം നൽകുന്നതും, അതു ശിവന്റെ സ്വരൂപവുമാണ്. അതിൽ സംശയമില്ല; ഇത് ആജ്ഞാനുസൃതമായി സ്ഥാപിതമാണ്. നാനാത്വങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ, ദൈവീകമായ, സകല ജന്തുക്കളുടെയും മനസ്സിന് പ്രിയങ്കരമായ, നിർവ്യാജമായ അർത്ഥവുമുള്ളതും, ആഴമുള്ളതുമായ ഈ പരമോത്തമ വാക്യം എന്റെ ഉച്ചാരണമാണ്. എളുപ്പത്തിൽ ഉച്ചരിക്കാവുന്ന ഈ മന്ത്രം എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധിയാക്കുന്നു; അറിവിന്റെ വിത്തും, മന്ത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമവും മനോഹരവുമാണ് ഇത്. അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായിട്ടും, വലിയ അർത്ഥം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഈ മന്ത്രം, അശ്വത്ത്വമരത്തിന്റെ വിത്തുപോലെ അറിയേണ്ടതാണ്. ഈ വേദം മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കുമപ്പുറമുള്ളതും, സർവ്വജ്ഞതയുള്ളതും, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളുടെ അധിപതിയുമാണ്. ഏകാക്ഷരമന്ത്രമായ 'ഓം' ശിവനാണ്; ആറ് അക്ഷരങ്ങളുള്ള സൂക്ഷ്മമന്ത്രത്തിലൂടെ ശിവൻ അഞ്ചക്ഷരരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അർത്ഥമായും, അതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായും, ശിവൻ സ്വരൂപത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. അറിവിന്റെ ലക്ഷ്യമായതിനാൽ ശിവൻ 'അർത്ഥം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മന്ത്രം 'വാചകം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ അർത്ഥ-വാചകബന്ധം ആദിമില്ലാത്തതും, വേദങ്ങളിലും ശൈവശാസ്ത്രങ്ങളിലും, ആറ് അക്ഷരമന്ത്രം ഉള്ളിടത്തൊക്കെയും സ്ഥാപിതമാണ്. മന്ത്രം എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രധാനമാണ്; ലോകത്തിൽ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം അത്യുത്തമമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അനവധി മന്ത്രങ്ങളോ, വിശദമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളോ ആവശ്യമില്ല. ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഈ പരമമന്ത്രം നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അവൻ പഠിക്കുന്നതും, കേൾക്കുന്നതും, ആചരിക്കുന്നതും എല്ലാം സഫലമാകും. ശാസ്ത്രജ്ഞനായവൻ, നിയമപ്രകാരം പഠിച്ചു ശരിയായി ഉച്ചരിച്ചാൽ, അതു തന്നെ ശിവജ്ഞാനവും പരമപദവുമാണ്. ഇത് തന്നെ ബ്രഹ്മജ്ഞാനമാണ്; അതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും പ്രണവയോടുകൂടി അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം—ഇതാണ് എന്റെ ഹൃദയം. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ, നേരിട്ടുള്ള, അതുല്യമായ മോക്ഷജ്ഞാനം, അതിന്റെ ദർശാവ്, ഛന്ദസ്സ്, പ്രധാനദേവത എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം. അതിന്റെ വിത്ത്, ശക്തി, സ്വരം, അക്ഷരം, ഓരോ അക്ഷരത്തിന്റെയും സ്ഥലം—വാമദേവൻ ദർശാവ്, പങ്ക്തി ഛന്ദസ്സ്, എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സുന്ദരമുഖിയേ, ഞാൻ തന്നെയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദേവതയായ ശിവൻ; 'ന' മുതലായ അക്ഷരങ്ങൾ വിത്തുകളാണ്, അവ അഞ്ച് ഭൂതങ്ങളുടെയും സ്വരൂപമാണ്. പ്രണവം ആത്മാവായി, സർവ്വവ്യാപിയായും, അക്ഷരമായും അറിയണം; ദേവതകളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവി, നീ തന്നെയാണ് ശക്തി. നിന്റെ പ്രണവം ഒന്നാണ്, എന്റെത് മറ്റൊന്നാണ്; ദേവിയേ, നിന്റെ പ്രണവം തന്നെയാണ് മന്ത്രങ്ങളുടെ മൂലാധാരം—ഇതിൽ സംശയമില്ല. 'അ', 'ആ', 'മ' എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്വരങ്ങൾ എന്റെ പ്രണവത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; 'ഉ', 'മ', 'അ' ക്രമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നിന്റെ പ്രണവം പരമവും, ത്രയമാപമുമായും, ദീർഘമായുമാണ്; ഓംകാരത്തിന്റെ ദർശാവ് ബ്രഹ്മാവാണ്, അതിന്റെ രൂപം വെള്ളയാണെന്നും അറിയണം. ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രിയാണ്, പരമാത്മാവാണ് ദേവത; ഒന്നാമത്തും നാലാമത്തും ഉദാത്തസ്വരം, രണ്ടാമത്തിലും അതുപോലെ. അഞ്ചാമത്തേത് സ്വരിതം, നടുവിലുള്ളത് നിഷദം; 'ന' അക്ഷരത്തിന് മഞ്ഞ നിറമാണ്, അതിന്റെ സ്ഥലം കിഴക്കേ ദിശയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ദേവത, ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി, ഗൗതമൻ ദർശാവ്; 'മ' അക്ഷരത്തിന് കറുപ്പ് നിറം, അതിന്റെ സ്ഥലം തെക്കാണ്. ഛന്ദസ്സ് അനുഷ്ടുപ്, ദർശാവ് അത്രി, ദേവത റുദ്രൻ; 'ശി' അക്ഷരത്തിന് പുകനിറം, സ്ഥലം പടിഞ്ഞാറ്. വിശ്വാമിത്രൻ ദർശാവ്, ത്രിഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സ്, വിഷ്ണു ദേവത; 'വ' അക്ഷരത്തിന് പൊൻനിറം, സ്ഥലം വടക്ക്. ബ്രഹ്മാവാണ് ദേവത, ബൃഹതീ ഛന്ദസ്സ്, അങ്കിരാസ് ദർശാവ്; 'യ' അക്ഷരത്തിന് ചുവപ്പ് നിറം, സ്ഥലം മുകളിൽ, വിരാട്. ഛന്ദസ്സ് ഋഷി, ദർശാവ് ഭാരദ്വാജൻ, ദേവത സ്കന്ദൻ; അതിന്റെ ന്യാസം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും—അതെല്ലാം സിദ്ധിയും മംഗളവും നൽകുന്നു. മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ന്യാസം എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു; സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, സംഹാരം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ ത്രിവിധം. ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും ഗൃഹസ്ഥർക്കും സന്ന്യാസികൾക്കും ഇത് ക്രമത്തിൽ ചെയ്യണം: ബ്രഹ്മചാരികൾക്ക് സൃഷ്ടിന്യാസം, ഗൃഹസ്ഥർക്കു എപ്പോഴും നിലനിൽപ്പിന്യാസം. സന്ന്യാസികൾക്ക് സംഹാരന്യാസം; മറ്റുവഴിയില്ലാതെ സിദ്ധി ലഭിക്കും. ആംഗന്യാസം, കരന്യാസം, ദേഹന്യാസം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വകഭേദങ്ങൾ ഉണ്ട്. സുന്ദരിയേ, സൃഷ്ടിയോടുകൂടി ആരംഭിക്കുന്ന ഈ ത്രിവിധ വിഭജനം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; ആദ്യം കരന്യാസം, പിന്നെ ദേഹന്യാസം ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം, അക്ഷരങ്ങളുടെ യഥാക്രമം തല മുതൽ കാൽവരെയും ആംഗന്യാസം ചെയ്യണം; ഇതാണ് സൃഷ്ടിന്യാസം. കാൽ മുതൽ തലവരെ ചെയ്യുന്നത് സംഹാരന്യാസം; ഹൃദയം, വായ്, കഴുത്ത് എന്നിവയിൽ ന്യാസം ചെയ്യുന്നത് നിലനിൽപ്പിന്യാസം. ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും ഗൃഹസ്ഥർക്കും സന്ന്യാസികൾക്കും, ശുഭദായിനിയായ ദേവിയേ, തല സ്പർശിച്ച ശേഷം, മന്ത്രം മുഴുവൻ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിക്കണം. ഇതാണ് ദേഹന്യാസം; എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയാണ്. വലതുകൈയുടെ വലതുനഖം മുതൽ ഇടതുകൈയുടെ ഇടതുനഖം വരെ. ഇങ്ങനെ ന്യസിച്ചാൽ സൃഷ്ടിയാണ്; വിപരീതം സംഹാരമാണ്. വലതു വിരലിൽ നിന്ന് ചെറുവിരൽ വരെ, ഇരുകൈകളിലും ന്യാസം ചെയ്യണം. ദേവിയേ, ഈ അംഗന്യാസം ഗൃഹസ്ഥർക്കു പ്രത്യേകമായും ഫലപ്രദമാണ്; ആദ്യം കൈകളിൽ ന്യാസം ചെയ്തു, പിന്നെ ശരീരത്തിൽ ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം, ശരീരത്തിലെ അവയവങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; ഇതാണ് പൊതുവായ പ്രക്രിയ. ഓം എന്ന അക്ഷരം ഉൾപ്പെടുത്തി, അതിനെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും ന്യസിക്കണം.