ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങളുടെ ആദിപിതാവായ പഞ്ചമുഖൻ, തന്റെ അഞ്ചു മുഖങ്ങളാൽ ആ മഹാമന്ത്രങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചു. അവൻ നാമവും നാമധേയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെ പരമാത്മാവായ ശിവനെ മനസ്സിലാക്കി. അന്നേ സമയം, "ദേവി, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവൻ തന്നെയാണ് അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവൻ; അതിന്റെ സൂചകമായ പരമമന്ത്രം ശിവനിൽ തന്നെ സ്ഥാപിതമാണ്," എന്ന് പറഞ്ഞുവിളിച്ചു. പഞ്ചമുഖൻ, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രയോഗം മനസ്സിലാക്കി, അതിന്റെ സിദ്ധി പ്രാപിച്ച ശേഷം, ലോകക്ഷേമത്തിനായി തന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് ആ മഹത്തായ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപദേശിച്ചു. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ആ മനോഹരമായ മന്ത്രം നേരിട്ട് സ്വീകരിച്ച അവർ, അതിനുശേഷം, ഏറ്റവും ഉന്നതനായ ശിവനെ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. തുടർന്ന്, ത്രിമൂർത്തികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശിവൻ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ച്, അവർക്കു എല്ലാ ജ്ഞാനവും അനിമാദി എട്ട് സിദ്ധികളും അനുഗ്രഹിച്ചു. ആ ജ്ഞാനികൾ, കൂടുതൽ ആരാധനയിലേക്കായി, മനോഹരമായ മെരു പർവതത്തിന്റെ മുണ്ട്ജവാൻ എന്ന പർവതശിഖരത്തിൽ, എപ്പോഴും എനിക്ക് പ്രിയമായ, എന്റെ ഗണങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന, ഉജ്ജ്വലമായ സ്ഥലത്തടുത്ത്, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ഉത്സാഹത്തിൽ, കഠിനതപസ് ആരംഭിച്ചു. ആ പുരാതന ഋഷികൾ, ആയിരം ദൈവീയ വർഷങ്ങൾക്കാലം വായുവിൽ ആശ്രയിച്ച്, ദയാനുഗ്രഹം ലഭിക്കാൻ, നില്ക്കുന്ന നിലയിൽ, കഠിനതപസ് ചെയ്തു. അവരുടെ വലിയ ഭക്തി കണ്ടു, ഞാൻ തന്നെയാണ്, അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രവും, ഋഷിമാർ പ്രയോഗിച്ച ഛന്ദസിലും, അതിന്റെ ദേവതയും ശക്തിയും ബീജവും സഹിതം, അവര്ക്ക് നേരെ പ്രത്യക്ഷമായി. ലോകക്ഷേമത്തിനായി, ആ മഹാന്മാർക്ക് ഞാൻ ആറംഗന്യാസവും, ദിശകളുടെ സംരക്ഷണരേഖയും, എല്ലാ പ്രയോഗങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു. ആ മന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ട ആ തപസ്സിന്മാർ, നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം, മന്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രയോഗങ്ങളും നിർവഹിച്ചു. അത് മഹത്വം മൂലം, ആ സമയത്ത്, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, വർഗ്ഗങ്ങളും അവയുടെ വിഭാഗങ്ങളും, ഉത്തമധർമങ്ങൾ എന്നിവയും ലോകങ്ങളിൽ ഉൽഭവിച്ചു. മുന്കാലങ്ങളിൽ ലോകങ്ങളും, വേദങ്ങളും, മഹാഋഷികളും, പഴയ യుగങ്ങളിൽ ഉണ്ടായതുപോലെ, അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവരും കേട്ടു. ശാശ്വതധർമങ്ങളും, ദേവതകളും, ഈ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡവും നിലനിൽക്കുന്നു; ഇനി ഞാൻ ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം ചെയ്യാം—നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. ഈ സങ്കുചിതാക്ഷരങ്ങളിലുള്ള പ്രസ്താവന, അർത്ഥത്തിൽ വളരെ വിശാലമാണ്; വേദത്തിന്റെ സാരവും മോക്ഷം നൽകുന്നതും, നിർവചനപ്രാപ്തിയും, സംശയരഹിതവും, ശിവസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്. വിവിധ സിദ്ധികളാൽ സമ്പന്നമായ, ദൈവികവും, ജീവികളുടെ മനസ്സിന് പ്രിയവും, ഉറപ്പുള്ള അർത്ഥവും ആഴമുള്ളതുമായ, അതാണ് എന്റെ പരമവാക്യം. മന്ത്രം, എളുപ്പത്തിൽ ഉച്ചരിക്കാവുന്നതും, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതും, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ബീജവും, മന്ത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരവും പ്രധാനവുമാണ്. അതി സൂക്ഷ്മമായതും, വലിയ അർത്ഥമുള്ളതും, വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ബീജം പോലെ അറിയേണ്ടതുമാണ്; ആ വേദം മൂന്നു ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച, സർവ്വജ്ഞനും, സർവ്വക്രിയകളുടെ അധിപനുമാണ്. ഏകക്ഷരമന്ത്രമായ "ഓം" ശിവനാണ്, എല്ലായിടത്തും സാന്നിധ്യമുള്ളത്; സൂക്ഷ്മമായ ആറക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ, ശിവൻ അഞ്ചക്ഷരരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. സൂച്യവും സൂചകവുമായിരിക്കുന്നു, തന്റെ സ്വഭാവത്താൽ നേരിട്ട്; ശിവൻ സൂച്യമാണ്, അറിവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യമായതിനാൽ, മന്ത്രം സൂചകമാണ്. സൂച്യ-സൂചക ബന്ധം ആദിഹീനവും, വേദത്തിൽ, ശൈവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ, ആറക്ഷരമന്ത്രം കാണുന്നിടത്തും, രണ്ടു ഇടയിലും സ്ഥാപിതമാണ്. മന്ത്രം എപ്പോഴും പ്രധാനമാണ്; ലോകത്തിൽ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. കൂടുതൽ മന്ത്രങ്ങൾക്കും, വളരെ വിശദമായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കും ആവശ്യമില്ല. ആ പരമമന്ത്രം ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, അവൻ പഠിക്കുന്നതും, കേൾക്കുന്നതും, പ്രയോഗിക്കുന്നതും—എല്ലാം പൂർത്തിയാകും. ആരെങ്കിലും, ജ്ഞാനിയാകും, അതിനെ യഥാനിയമം പഠിച്ച് ശരിയായി ജപിച്ചാൽ—അതേ, അതാണ് ശിവജ്ഞാനം, അതാണ് പരമസ്ഥിതി. അതേ, അതാണ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനം; അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും പ്രണവയോടൊപ്പം അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം—ഇതാണ് എന്റെ ഹൃദയം. ഇനി ഞാൻ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ, നേരിട്ടുള്ള, അതിക്രമിച്ച മോക്ഷജ്ഞാനം, ഈ മന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച്, അതിന്റെ ഋഷി, ഛന്ദസ്, ദേവത എന്നിവ വിശദീകരിക്കും. ബീജം, ശക്തി, സ്വരം, അക്ഷരം, ഓരോ അക്ഷരത്തിനും സ്ഥലം—വാമദേവൻ ഋഷി, പങ്ക്തി ഛന്ദസാണ്, എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. "ദേവി, ഞാൻ തന്നെയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദേവതയായ ശിവൻ; 'ന' തുടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾ ബീജങ്ങളാണ്, അവ അഞ്ചഭൂതസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രണവം ആത്മാവാണ്, സർവ്വവ്യാപിയും, നശിക്കാത്തതും; ദേവി, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന നീയാണ് ശക്തി. നിന്റെ പ്രണവം ഒന്നാണ്, എന്റെത് മറ്റൊന്ന്; ദേവി, നിന്റെ പ്രണവം തന്നെ മന്ത്രങ്ങളുടെ ഉറവിടമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. "അ", "ആ", "മ" എന്നിങ്ങനെ എന്റെ പ്രണവത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; "ഉ", "മ", "അ" ക്രമത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. നിന്റെ പ്രണവം, ഉന്നതവും, ത്രിമാത്രയുള്ളതും, ദീർഘവുമാണ്; ഓംകാരത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവാണ്, അതിന്റെ രൂപം വെള്ളയാണ്. ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി ദേവിയാണ്, പരമാത്മാവ് ദേവത; ആദ്യവും നാലാമതും ഉദാത്തം, രണ്ടാം അക്ഷരവും അതുപോലെയാണ്. അഞ്ചാമത് സ്വരിതം, നടുവിലുള്ളത് നിഷധം; "ന" അക്ഷരം മഞ്ഞ നിറത്തിൽ, കിഴക്കോട്ട് സ്ഥാനം. ഇന്ദ്രൻ ദേവത, ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി, ഗൗതമൻ ഋഷി; "മ" അക്ഷരം കറുത്ത നിറത്തിൽ, ദക്ഷിണത്താണ് സ്ഥാനം. ഛന്ദസ്സ് അനുഷ്ടുപ്, ഋഷി അത്രി, ദേവത രുദ്രൻ; "ശി" അക്ഷരം പുകപ്പരിപാടി നിറത്തിൽ, പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥാനം. വിശ്വാമിത്രൻ ഋഷി, ത്രിഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സ്, ദേവത വിഷ്ണു; "വ" അക്ഷരം പൊന്നിൻ നിറത്തിൽ, വടക്കോട്ട് സ്ഥാനം. ബ്രഹ്മാവ് ദേവത, ബൃഹതി ഛന്ദസ്സ്, അംഗിരാ ഋഷി; "യ" അക്ഷരം ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ, മേലോട്ടാണ് സ്ഥാനം, വിരാട്. ഛന്ദസ്സ് ഋഷി, ഭാരദ്വാജൻ ഋഷി, ദേവത സ്കന്ദൻ; അതിന്റെ ന്യാസം ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കും, എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നതും, മംഗളകരവുമാണ്. മൂന്നുവിധമായ ന്യാസം എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു; സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയമെന്ന ക്രമത്തിൽ മൂന്നുവിധം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.