മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, ഞാൻ നന്ദിൻ ബ്രഹ്മപുത്രനോടു പറഞ്ഞ ദൈവിക വ്രതങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കു വിശദീകരിച്ചുതരാം. ഈ വ്രതങ്ങൾ ഞാൻ വ്യാസഭഗവാനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണ്; അതിനാൽ അതേ ക്രമത്തിൽ നിങ്ങൾക്കു വിവരിക്കുകയാണ്. പ്രതി മാസത്തിലെ ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും അഷ്ടമി, ചതുർദശി ദിവസങ്ങളിൽ, ഒരുവൻ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ആ ദിവസങ്ങളിൽ ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ, എല്ലാ യാഗഫലവും പ്രാപിച്ചു പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും. ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ ഭൂമിയെ തന്നെ പാത്രമാക്കി ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, വെറും ഒരു ദിവസം-രാത്രിയിൽ തന്നെ മൂന്നു രാത്രി വ്രതഫലം ലഭിക്കും. പ്രതി മാസത്തിലെ അഞ്ചാം തീയതിയും, ഇരുപക്ഷങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതിയും, ക്ഷീരധാരാ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ, അശ്വമേധ യാഗഫലം സിദ്ധിക്കും. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ നിന്ന് ചതുർദശിവരെ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, അനുഭവങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകും. ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ബ്രഹ്മചാര്യവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പാലിച്ച് ശിവധ്യാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ, ആ വർഷാവസാനത്തിൽ വിധിപ്രകാരം പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അന്നദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, ശങ്കരലോകം പ്രാപിക്കും. ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഉപവാസം ഭിക്ഷയേക്കാൾ ഉത്തമം; ഭിക്ഷഭക്ഷണം അഭിക്ഷിതഭക്ഷണത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം; അതിനേക്കാൾ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കലാണ് ഉത്തമം. അതുകൊണ്ട് രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ഭക്ഷണം ദേവതകൾ മുൻപകൽ, ഋഷികൾ മധ്യാഹ്നത്തിൽ, പിതാക്കന്മാർ അപ്രാഹ്ണത്തിൽ, ഗുഹ്യകാദികൾ സന്ധ്യാകാലത്ത് ആസ്വദിക്കുന്നു. ഈ സമയങ്ങളെല്ലാം അതിജയിച്ച്, രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കലാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. യജ്ഞഭക്ഷണം, സ്നാനം, സത്യവാക്യം, അൽപഭക്ഷണം എന്നിവയും അനുഷ്ഠിക്കണം. രാത്രിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർ അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുകയും, ഭൂമിയിൽ തന്നെ ഉറങ്ങുകയും വേണം. ഇപ്പോൾ ഞാൻ മാസംപ്രതി ശിവവ്രതം വിശദീകരിക്കുന്നു. ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കും പാപപരിഹാരത്തിനുമായി, പുഷ്യമാസത്തിൽ രാത്രി ഭക്ഷണവും സത്യം സംസാരിക്കുകയും, ക്രോധം സംയമിക്കുകയും, അന്നം, ഗോധൂമം, പാൽ എന്നിവ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുകയും, ഇരുപക്ഷ അഷ്ടമിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും വേണം. മാസാവസാനത്തിൽ, പൗർണമി ദിവസം, മഹാദേവനായ രുദ്രനെ നെയ്യും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളാലും അഭിഷേകം ചെയ്തു, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം പൂജിച്ച്, ഭൂമിയിൽ തന്നെ ഉറങ്ങണം. യോജ്യമായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ യവം, പായസം, പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവ നൽകി അന്നദാനം ചെയ്യുകയും, ശാന്തിപാരായണം ചെയ്യുകയും വേണം. അങ്ങനെ, കപിലവર્ણം പശുവും കன்றും ശിവഭഗവാനെ അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെയുള്ളവൻ വാഹ്നേയലോകം പ്രാപിക്കും; അവിടെ വിശാലമായ ലോകങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, അവിടെ തന്നെയേ മോക്ഷം നേടും. മാഘമാസത്തിൽ, ഇന്ദ്രിയസംയമനം പാലിച്ച്, നെയ്യ് കലർത്തിയ കഞ്ഞി മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഇരുപക്ഷ ചതുർദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം. പൗർണമിയിൽ നെയ്യ് പുരണ്ട കംബളം രുദ്രനെ അർപ്പിക്കണം. കൃഷ്ണവർണ്ണം പശുവും കன்றും ശങ്കരനെ അർപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അന്നദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ ദക്ഷിണദിശയിലെ യമലോകത്തിൽ അനുഭവങ്ങൾ പ്രാപിക്കും. ഫാൽഗുണമാസം വന്നാൽ, വീണ്ടും രാത്രി ഭക്ഷണം തുടരണം. ക്രോധം സംയമിക്കുകയും, കുരുവ, പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവയോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, ചതുർദശി, അഷ്ടമി ദിവസങ്ങളിൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം. പൗർണമിയിൽ, മഹാദേവനായ ശങ്കരനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, കപിലവേണമോ താമ്രവർണ്ണമോ ആയ പശുവും കன்றും അർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അന്നദാനം ചെയ്ത്, പരമേശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്തവൻ ചന്ദ്രലോകത്തിൽ ഐക്യം നേടും. ചൈത്രമാസത്തിലും, രുദ്രനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, പാൽ, നെയ്യ് കലർന്ന അന്നം മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. പൗർണമിയിൽ, ഗോശാലയിൽ ഉറങ്ങുന്നവൻ ഭവനെ ഓർമ്മിച്ച്, ശിവനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, വെള്ള നിറമുള്ള പശുവും കன்றും അർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അന്നദാനം ചെയ്ത്, നിരൃതിലോകം പ്രാപിക്കും. വൈശാഖമാസത്തിൽ, പൗർണമിയിൽ, പഞ്ചഗവ്യ, നെയ്യ് മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ഭവനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, വെള്ള നിറമുള്ള പശുവും കன்றും അർപ്പിച്ചാൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും. ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ, ഭവനെ ഉമാപതിയായ ശർവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, രാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം. വെള്ളരി, തേൻ, വെള്ളം, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത്, അർദ്ധരാത്രി വരെ വീരാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, പശുക്കളുടെ സേവനം ചെയ്യണം. പൗർണമിയിൽ ഉമാപതിയെ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം സ്നാനവും പൂജയും ചെയ്ത ശേഷം, ത്രിശൂലധാരിക്ക് പാകം ചെയ്ത ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അന്നദാനം ചെയ്ത്, കപിലവേണമോ പശുവും കன்றും അർപ്പിച്ചാൽ, വായുലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. ആഷാഢമാസത്തിൽ, രാത്രി ഉപവാസം പാലിച്ച്, പശുവിന്റെ പാൽ, അരി, അപ്പം, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർത്ത് ഭഗവാനെ അർപ്പിക്കണം. പൗർണമിയിൽ, നെയ്യ് മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം, പൂജ എന്നിവ ചെയ്ത ശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ശാസ്ത്രവിദ്യാവിദഗ്ധരെയും അന്നദാനം ചെയ്യണം. വിരള വർണ്ണമുള്ള പശുവും കன்றും അർപ്പിച്ചാൽ, വരുൺലോകം പ്രാപിക്കും. ശ്രാവണമാസത്തിൽ, വൃഷധ്വജനായ ശിവനെ പാൽ, അരി എന്നിവയാൽ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, പൗർണമിയിൽ നെയ്യ് മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം പൂജയും ചെയ്യണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ശാസ്ത്രവിദ്യാവിദഗ്ധരെയും അന്നദാനം ചെയ്ത്, പൗണ്ഡ്രവർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട വെള്ളപാദമുള്ള പശുവും കன்றും അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ വായുവിൽ ഐക്യമായ്, സർവ്വവ്യാപിയായ് മാറും. ഭാദ്രപദമാസത്തിൽ, ഈ രീതിയിൽ രാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, യാഗശിഷ്ടം വൃക്ഷച്ഛായയിൽ വസിക്കുന്ന പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അർപ്പിക്കണം. പൗർണമിയിൽ, ശങ്കരനെ, ദേവാദിദേവനായ ഭഗവാനെ, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം സ്നാനവും പൂജയും ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെയുള്ള ഈ വ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കുന്നവർക്ക് മഹത്തായ ഫലങ്ങൾ സിദ്ധിക്കും; ഓരോ മാസത്തെയും പ്രത്യേകത അനുസരിച്ച്, ശിവാനുഗ്രഹം പ്രാപിച്ച്, ഉത്തമലോകങ്ങൾ ആസ്വദിച്ച്, അവസാനം മോക്ഷം നേടും.