ശിവഭക്തിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ദിവ്യഗാഥയാണ് ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. ഈ മഹാമന്ത്രം ആരെങ്കിലും ഭക്തിപൂർവ്വം ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ട് രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. വിവാഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് കല്യാണം ലഭിക്കും; വിജയത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവർക്ക് വിജയം നേടാം; ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ധനം ലഭിക്കും; പുത്രന്മാർക്ക് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവർക്ക് അനവധി പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകും. ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കും; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഭോഗം ലഭിക്കും; മറ്റെന്ത് ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, ഇവിടെയോ ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, അവയെല്ലാം സിദ്ധിക്കും. ഈ പുണ്യഹിമ്നം നിശ്ചിതമായ ഒരു ലക്ഷ്യത്തോടെ ജപിച്ചാൽ, ആഗ്രഹങ്ങൾ വളരെ വേഗത്തിൽ സിദ്ധിക്കുകയും ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനാവുകയും ചെയ്യും. വായു, പിത്തം മുതലായ രോഗങ്ങൾ അവനെ ബാധിക്കുകയില്ല; അകാലമൃത്യുവും ഉണ്ടാകില്ല; പാമ്പ് കടിച്ചാലും ദോഷം സംഭവിക്കില്ല. തീർത്ഥയാത്രകളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യം, യാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഫലം, ദാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യം, വ്രതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രത്യേകമായ പുണ്യം—ഇവയെല്ലാം കോടിരട്ടി വർദ്ധിച്ചാണ് ഈ ഹിമ്നം ജപിക്കുന്നവന് ലഭിക്കുക. ഗോഹത്യ, കൃതഘ്നത, വീരഹത്യ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ പോലുള്ള മഹാപാപങ്ങൾ ചെയ്തവരും ഈ ജപം കൊണ്ട് ശുദ്ധരാവുന്നു. ആശ്രയാർത്ഥിയെ കൊല്ലുന്നവൻ, സുഹൃത്തിന്റെ വിശ്വാസം വഞ്ചിക്കുന്നവൻ, ദുഷ്ടതയും പാപവും ചെയ്യുന്നവൻ, മാതാപിതാക്കളെ കൊല്ലുന്നവൻ—എത്ര വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, ഈ ഹിമ്നം ജപിച്ചാൽ അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ട് ശിവലോകത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ശിഷ്യന്മാർ ആകാംക്ഷയോടെ ചോദിക്കുന്നു: “ഞങ്ങൾ ഈ മഹാപുണ്യഹിമ്നം ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു. ഇപ്പോൾ ലിംഗദാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്രതങ്ങൾ ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.” ഗുരു ഉത്തമമുനികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറയുന്നു: “നന്ദി ബ്രഹ്മപുത്രനോട് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ ഈ ക്ഷേമകരമായ വ്രതങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കാം. ഇവ ഞാൻ വ്യാസനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണു. ഇരുപക്ഷചന്ദ്രമാസങ്ങളിലെ അഷ്ടമിയും ചതുർദശിയും ദിവസങ്ങളിൽ—ആരെങ്കിലും ഒരു വർഷം മുഴുവൻ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ശിവനെ പൂജിച്ചാൽ, എല്ലാ യാഗഫലവും നേടുകയും പരമാവസ്ഥയിലേക്കുമെത്തുകയും ചെയ്യും. പൂമിയെ പാത്രമാക്കി ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ഒരുദിവസം-രാത്രിയിൽ തന്നെ മൂന്നുദിവസത്തെ വ്രതഫലം നേടാം. ഇരുപക്ഷമാസങ്ങളിലെ അഞ്ചാം തീയതികളിലും ഇരുപക്ഷപക്ഷങ്ങളിലെ ആദ്യദിവസങ്ങളിലും പാൽധാരാവ്രതം ആചരിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ ആരംഭിച്ച് ചതുർദശി വരെ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ഭോഗങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്കു പോകുകയും ചെയ്യും. ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മചര്യവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പാലിച്ച് ശിവധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, വർഷാവസാനത്തിൽ യോഗ്യരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആഹാരമൊരുക്കി തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ, ശങ്കരലോകം നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഉപവാസം ഭിക്ഷയേക്കാൾ ഉത്തമം; ഭിക്ഷഭക്ഷണം വാങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ ഉത്തമം; വാങ്ങാത്ത ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ ഉത്തമം രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടു രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. ദിവസം ദേവന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; ഉച്ചയ്ക്ക് ഋഷികൾ; വൈകുന്നേരം പിതൃകൾ; സന്ധ്യാകാലത്ത് ഗുഹ്യകന്മാർ തുടങ്ങിയ ജീവികൾ. ഈ സമയംകളെ എല്ലാം മറികടന്ന്, രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. യജ്ഞഭക്ഷണം, സ്നാനം, സത്യവാദിത്വം, അളവിൽ ഭക്ഷണം എന്നിവയും പാലിക്കണം. രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർ അഗ്നിഹോത്രം നടത്തുകയും നിലത്താണ് ഉറങ്ങേണ്ടതും. ഇനി ഞാൻ മാസംപ്രതി ശിവവ്രതത്തിന്റെ ഉത്തമരൂപം വിശദീകരിക്കാം. ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കായി, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുദ്ധിക്കായി, പുഷ്യമാസത്തിൽ രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ചും വ്രതം ആചരിച്ചും ശിവനെ പൂജിച്ചാൽ ഉത്തമഫലം ലഭിക്കും. സത്യം പറയുക, കോപം നിയന്ത്രിക്കുക, അരി, ഗോതമ്പ്, പശുപാൽ എന്നിവ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുക, ഇരുപക്ഷമാസങ്ങളിലെ അഷ്ടമിയിലും ഉപവാസം കർശനമായി പാലിക്കുക. മാസാവസാനത്തിൽ, പൗർണമി ദിവസം, മഹാദേവനായ രുദ്രനെ നെയ്യും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളുമായി അഭിഷേകം ചെയ്ത്, വിധിപരമായി പൂജിച്ച് നിലത്താണ് ഉറങ്ങേണ്ടത്. യോജ്യരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ യവം, പാചകചോറും, പാൽ, നെയ് എന്നിവ നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. ശാന്തിഹിമ്നം പ്രത്യേകമായി ജപിക്കണം. അതുപോലെ, കപിലയാന പശുവും കാളയും ശിവനു സമർപ്പിക്കണം. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, വഹ്നേയരുടെ ഉത്തമലോകം നേടുകയും, അവിടെ വിശാലമായ ലോകങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം മോക്ഷം നേടുകയും ചെയ്യും. മാഘമാസത്തിൽ, ഇന്ദ്രിയസംയമനത്തോടെ, നെയ് ചേർത്ത പായസം മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ചും ശിവനെ പൂജിച്ചും ഇരുപക്ഷചതുർദശിയിൽ ഉപവാസം പാലിച്ചും, പൗർണമി ദിവസം നെയ്യിൽ നനച്ച കംബളി രുദ്രനു സമർപ്പിക്കണം. കൃഷ്ണപശുവും കാളയും ശങ്കരനു സമർപ്പിച്ച്, ശേഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ യോഗ്യതയനുസരിച്ച് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അങ്ങനെ ദക്ഷിണദിക്കിലെ ലോകം നേടുകയും, യമനോടൊപ്പം അനുഭവം നേടുകയും ചെയ്യും. പിന്നീട് ഫാൽഗുണമാസത്തിൽ രാത്രി ഭക്ഷണം തുടരണം. ആത്മനിയന്ത്രണമോടെ, കോപം നിരോധിച്ച്, കാട്ടുപയറും പാൽ, നെയ് എന്നിവ ചേർത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ചതുർദശിയിലും അഷ്ടമിയിലും ഉപവാസം പാലിക്കണം. പൗർണമി ദിവസം മഹാദേവനായ ശങ്കരനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, കപിലയാന അല്ലെങ്കിൽ താമ്രവർണ്ണമായ പശുവും കാളയും ത്രിശൂലധാരിക്ക് സമർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, പരമേശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിക്കണം; അങ്ങനെയെങ്കിൽ ചന്ദ്രലോകസായുജ്യം ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ചൈത്രമാസത്തിലും, രുദ്രനെ പൂജിച്ച്, പാൽ, നെയ് ചേർത്ത് അരി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, രാത്രി ഭക്ഷണം തുടരണം. ഉത്തമമുനികളെ, ഗോശാലയിൽ ഉറങ്ങുന്നവൻ പൗർണമി രാത്രി ഭവനെ സ്മരിച്ചും, ശിവനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ചും വെള്ള നിറമുള്ള പശുവും കാളയും സമർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, നിരൃതി ലോകം നേടും. അതുപോലെ, വൈശാഖമാസത്തിൽ രാത്രി ഉപവാസം തുടരണം. പൗർണമി ദിവസം, ഭവനെ പഞ്ചഗവ്യവും നെയ്യും മുതലായവയുമായി സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, വെള്ള പശുവും കാളയും സമർപ്പിച്ചാൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും. ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ ഭവനെ, ഉമാദേവിയോടൊപ്പം ഉള്ള ശർവനെ, വിശ്വാസപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച്, രാത്രി ഉപവാസം തുടരണം. ഇങ്ങനെ ഓരോ മാസത്തിലും ശിവവ്രതങ്ങൾ ആചരിച്ച്, ശുദ്ധതയോടെ, ഭക്തിയോടെ, ദാനവും ഉപവാസവും പൂജയും നടത്തി, ഭക്തൻ ശിവലോകത്തിലേക്കും, മോക്ഷത്തിലേക്കും ഉയരുന്നു.