യോഗം അഭ്യസിക്കുന്നവർക്ക്, വാതം നിയന്ത്രിച്ച്, അതിനെ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിച്ചാൽ, അതു യഥാസ്ഥിതിയായി മാറുന്നു. എന്നാൽ, വാതം അശാന്തമായിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ subdued ചെയ്യുക യോജികൾക്ക് വളരെ പ്രയാസമാണ്. ശരിയായ രീതിയിൽ അഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ, അതു സ്ഥിരതയിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നു; അതെങ്ങനെ ഒരു കാട്ടുമൃഗം, ആന, അല്ലെങ്കിൽ മാൻ അശാന്തമായിരിക്കുമ്പോഴും, പരിശീലനത്താൽ ശാന്തമാവുന്നുവോ, അതുപോലെയാണ്. കാലവും അഭ്യസനവും ചേർന്ന്, അതിനെ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്; ഈ പരിചയത്തിലൂടെ, സ്ഥിരതയും സമത്വവും ലഭിക്കുന്നു. യോജയOGAയിലൂടെ അഭ്യസിക്കുന്നവൻ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ, അഭ്യാസം നടത്തിയാൽ, സന്യാസിയുടെ പ്രാണം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രാണായാമം ജ്ഞാനികൾ ശരിയായി അഭ്യസിച്ചാൽ, അതു മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു; പ്രാണായാമം ശരിയായി ചെയ്യുമ്പോൾ, അഭ്യസകന്റെ ശരീരം സംരക്ഷിതമാവുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ദോഷങ്ങൾ നശിക്കുന്നു, ഉച്ച്വാസം കുറയുന്നു; പ്രാണായാമത്തിലൂടെ ദിവ്യമായ ശാന്തിയും മറ്റു ഗുണങ്ങളും ക്രമമായി ലഭിക്കുന്നു. ശാന്തി, പരമശാന്തി, പ്രകാശം, പ്രസാദം—ഈ നാലു ഗുണങ്ങൾ അനുക്രമമായി ലഭിക്കുന്നു; ഇവയിൽ ആദ്യം ശാന്തി ആണ്, ദ്വിജന്മാരേ. ശാന്തി എന്നത് സ്വഭാവപരമായും, ആകസ്മികമായും വരുന്ന പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതാണ്; പരമശാന്തി എന്നത് പൂര്ണ നിയന്ത്രണമാണ്, സമ്പ്രദായത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് പോലെ. പ്രകാശം എന്നത് എപ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും പ്രകാശമെന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും പ്രസാദം ബുദ്ധിയുടെതും, വാതങ്ങളുടെതുമാണ്. ഈ പ്രസാദം 'പ്രസാദ' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, ശരീരത്തിൽ നാലു പ്രധാന വാതങ്ങൾ ഉണ്ട്: പ്രാണം, അപാനം, സമാനം, ഉദാനം, വ്യാനം. നാഗ, കൂർമ, കൃകല, ദേവദത്ത, ധനഞ്ജയ—ഇവയെ വാതങ്ങളുടെ പ്രസാദം എന്നാണു ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ, ചലനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വാതം പ്രാണം; അപാനം അന്നം മുതലായവ ക്രമത്തിൽ പുറത്താക്കുന്നു. വ്യാനം ശരീരത്തിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കുന്നു, രോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ ഉണർത്തുന്നു; ഇത് ജീവബിന്ദുക്കളെ ഉണർത്തുന്നു, അതാണ് ഉദാനം. സമാനം ശരീരത്തിന്റെ അംഗങ്ങളെ സമത്വത്തിലാക്കുന്നു; ഈ അഞ്ച് വാതങ്ങൾ അങ്ങനെ പേരിട്ടിരിക്കുന്നു. നാഗം ഉണർന്നാൽ ഉരുള്, കൂർമം കണ്ണ് തുറക്കാൻ, കൃകലം വിശപ്പുണ്ടാക്കാൻ, ദേവദത്തം കൈവിരൽ, ധനഞ്ജയ വലിയ ശബ്ദം ഉണർത്തുന്നു, മരണത്തിനു ശേഷം പോലും വ്യാപിക്കുന്നു. ഈ പത്ത് വാതങ്ങളുടെ പ്രസാദം ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു; നാലാമത്തെ വിഭാഗം, ദ്വിജന്മാരേ, നാലു ഘടകങ്ങൾക്കായാണ്. വിശ്വ, മഹാൻ, പ്രജ്ഞ, മനസ്, ബ്രഹ്മാ, ചിതി, സ്മൃതി, ഖ്യാതി, സംവിത്, ഈശ്വര, മതി—ഇവയെ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ദ്വിജന്മാരേ, ഇവ ബുദ്ധിയുടെ നാമങ്ങൾ എന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്; ഈ ബുദ്ധിയുടെ പ്രസാദം ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു. വിശ്വ എന്നത് സർവ്വത്വത്തിന്റെ നിലയാണ്, സന്യാസികളിൽ ഏറ്റവും പ്രബലമായത്; മഹാൻ അളവിൽ ഏറ്റവും വലിയതാണ്. അളവും ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗുഹയും, മനസ്സ് ചിന്തിക്കുന്നതും, അതിന്റെ വിശാലതയും വ്യാപനശേഷിയും കൊണ്ടു ബ്രഹ്മാ എന്നാണു ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ വിളിക്കുന്നത്. ചിതി എന്നത് എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ആസ്വാദനത്തിനായി സമാഹരിക്കുന്നതായാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്; സ്മൃതി ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതും, സംവിത് എല്ലാം അറിയാൻ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. ഖ്യാതി എന്നത് അറിവും മറ്റും വഴി പലവിധത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്; ഈശ്വരൻ എല്ലാ ഘടകങ്ങളുടെ അധിപൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ. മതി എന്നത് ചിന്തിക്കുകയും ആലോചിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ പ്രബലനായവൻ; അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനെ ബുദ്ധി എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഈ ബുദ്ധിയുടെ പ്രസാദം ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു; ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു—ഇത് യമം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ധാരണയിലൂടെ പാപം നശിക്കുന്നു, പ്രത്യാഹാരത്തിലൂടെ; ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ വിഷം എന്നപോലെ കരുതി, അദ്വിതീയ ഗുണങ്ങളിൽ ധ്യാനം ചെയ്യണം. സമാധിയിലൂടെ, സന്യാസികൾ ജ്ഞാനവൃദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കണം; യഥാസ്ഥിതിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നാൽ, യോഗയുടെ എട്ടു അംശങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ അഭ്യസിക്കണം. യോഗസിദ്ധിക്കായി യോഗാസനങ്ങൾ ശരിയായി പ്രാപിച്ചാൽ, ആത്മജ്ഞാനി യോഗത്തിന്റെ ദർശനം തെറ്റായ സമയത്ത് കാണുന്നില്ല. അഗ്നിപ്രയോഗത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ, ഉണങ്ങിയ ഇലകളുടെ കൂമ്പാരത്തിൽ, ജീവികൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, ശ്മശാനത്തിൽ, കുഴഞ്ഞ ഗോമാളത്തിൽ, വഴിത്തിരിവിൽ—അവിടെ അഭ്യസിക്കരുത്. ശബ്ദം, ഭയം ഉള്ള സ്ഥലത്ത്, പുഴു കൂമ്പാരത്തിൽ, അശുദ്ധ സ്ഥലത്ത്, ദുഷ്ടന്മാർ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, കൊതുക് മുതലായവ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്—അവിടെ അഭ്യസിക്കരുത്. ശരീരവേദനയോ, മനസ്സിന്റെ അലമറയോ ഉള്ള സ്ഥലത്ത് അഭ്യസിക്കരുത്; പക്ഷേ, മലയിലെ ഗുഹയിൽ പോലുള്ള, നന്നായി മറഞ്ഞ, ശുഭമായ, ആനന്ദകരമായ സ്ഥലത്ത് അഭ്യസിക്കണം. വയലിൽ, നന്നായി മറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, മനോഹരമായ കാടിൽ, വീട്ടിൽ ഏറ്റവും ശുഭമായ സ്ഥലത്ത്, ജീവികൾ ഇല്ലാത്ത ഏകാന്ത സ്ഥലത്ത്. പൂർണമായ ശുദ്ധമായ, നന്നായി പ്ലാസ്റ്റർ ചെയ്ത, മനോഹമായി അലങ്കരിച്ച, കണ്ണാടിയുടെ അകത്തെ പോലെ തെളിഞ്ഞ, കറുത്ത അഗർവുഡിന്റെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്. വിവിധ പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, മേൽകൂടുകൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ള, അടിയിൽ പഴങ്ങളും തണുത്ത ഇലകളും നിറഞ്ഞ, ദർഭയും പൂക്കളും ഒരുക്കിയ സ്ഥലത്ത്. ശരിയായി ഇരുന്ന്, യോഗത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ ആത്മാർത്ഥമായി അഭ്യസിക്കണം; ആദ്യം ഗുരുവിന് നമസ്കരിച്ച്, ഭവ, ദേവി, വിനായകനെ നമസ്കരിക്കണം. യോഗജ്ഞാനി യോഗിയുടെ അധിപന്മാരുടെയും ശിഷ്യന്മാരുടെയും സാന്നിധിയിൽ, സ്വസ്തിക, ബദ്ധ, പദ്മ, അർദ്ധപദ്മാസനങ്ങളിൽ ഒരിക്കണം. രണ്ടു മുട്ടകളും സമത്വത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മുട്ടയും, ആസനം സ്ഥിരവും ഉറപ്പുമുള്ളതും, രണ്ടു കാൽ ചേർത്തിരിക്കണം. വായ് അടച്ചു, കണ്ണ് നിയന്ത്രിച്ച്, നെഞ്ച് നേരെ പിടിച്ച്, കുത്തികൾ കാൽമുട്ട് കൊണ്ട് സംരക്ഷിച്ച്, ജനനേന്ദ്രിയവും അതുപോലെ സംരക്ഷിച്ച്. തല കുറച്ചു ഉയർത്തി, പല്ലുകൾ തമ്മിൽ തൊടാതെ, മൂക്കിന്റെ അറ്റം നോക്കി, മറ്റേതെങ്കിലും ദിശയിൽ നോക്കരുത്. ഇരുണ്ടതിനെ രാജസ്സുകൊണ്ട് മറച്ച്, രാജസ്സിനെ സത്വം കൊണ്ട് മറച്ച്, സത്വത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ, ശിവനിൽ ധ്യാനം ചെയ്യണം. ഒമ് എന്നതിൽ പ്രതിപാദിച്ച പരമ, ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ, ദീപത്തിന്റെ ജ്വാല പോലെ, കമലത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ, concentration ഉം, ധ്യാനവും ചേർത്ത്, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ധ്യാനിക്കണം.