ശീതകാലത്തും അതിന്റെ അന്ത്യഭാഗത്തും, സൂര്യൻ ത്രിരശ്മികൾ കൊണ്ട് തണുത്തുകാറ്റ് വിടുന്നു. ആ സമയങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭാഗൻ, പൂഷൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യാമൻ എന്നിവരാണ് സൂര്യന്റെ രൂപങ്ങൾ. അംശു, വിവസ്വാൻ, ത്വഷ്ടാ, പർജന്യ, വിഷ്ണു, മാഘമാസത്തിൽ വരുണൻ, ഫാൽഗുണത്തിൽ സൂര്യൻ—ഇവരും ഓരോ മാസങ്ങളിൽ ഓരോ രൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ചൈത്രത്തിൽ അംശു, വൈശാഖത്തിൽ ഊഷ്മാവിന്റെ ദാതാവായ ധാതാവ്, ജ്യേഷ്ഠയിൽ ഇന്ദ്രൻ, ആഷാഢത്തിൽ അര്യാമനും രവിയും, ശ്രാവണത്തിൽ വിവസ്വാൻ, പ്രൗഷ്ഠപദത്തിൽ ഭാഗൻ, ആശ്വയുജയിൽ പർജന്യ, കാർത്തികയിൽ ത്വഷ്ടാവും രവിയും, മാർഗശീർഷത്തിൽ മിത്രൻ, പൗഷത്തിൽ അനന്തനായ വിഷ്ണു—ഇങ്ങനെ ഓരോ മാസങ്ങളിലും ദേവതകൾ സൂര്യന്റെ രൂപങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. വരുണന്റെ സൂര്യപ്രഭയ്ക്ക് അയ്യായിരം രശ്മികളുണ്ട്; പൂഷനും അംശുവും ആറായിരം രശ്മികളോടെ ദീപ്തമാകുന്നു; ധാതാവിന് ഏഴായിരം രശ്മികൾ; ശതക്രതുവിന് എട്ടായിരം. വിവസ്വാൻ പത്തു രശ്മികളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഭാഗൻ പതിനൊന്ന് രശ്മികൾ; മിത്രൻ ഏഴു രശ്മികൾ കൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ത്വഷ്ടാവിന് എട്ട് രശ്മികൾ. അര്യാമൻ പത്തു രശ്മികളോടെ, പർജന്യ ഒൻപത് രശ്മികളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; വിഷ്ണു ആറായിരം രശ്മികൾ കൊണ്ട് ഭൂമി ചൂടാക്കുന്നു. വസന്തത്തിൽ സൂര്യന്റെ നിറം കശായമാണ്; ഗ്രീഷ്മത്തിൽ സ്വർണ്ണപ്രഭയോടെ; വർഷകാലത്ത് വെളുപ്പും ശരത്കാലത്ത് പാണ്ടുവുമാണ്. ശീതകാലത്ത് താമ്രവർണ്ണം, അന്ത്യശീതകാലത്ത് ചുവപ്പ്—ഇങ്ങനെയാണ് സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള വർണങ്ങൾ. സൂര്യൻ ഔഷധങ്ങൾക്ക് ശക്തി നൽകുന്നു; പിതൃകൾക്ക് ഹവികൾ; ദേവന്മാർക്ക് അമൃതം—ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും സൂര്യൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആയിരം രശ്മികളുള്ള ആ സൂര്യശക്തി ലോകങ്ങളുടെ കര്മ്മം നിർവഹിക്കുന്നു; അതിന്റെ പ്രഭാവം ജലത്തിലൂടെ തണുപ്പും ചൂടും വിതരണം ചെയ്യുന്നു. പ്രകാശവും തേജസ്സും നിറഞ്ഞ ഈ ഭാസുരമായ വട്ടം—സൂര്യൻ—നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗ്രഹങ്ങൾക്കും ചന്ദ്രനുമുള്ള മൂലവും ആധാരവുമാണ്. എല്ലാ നക്ഷത്രഗ്രഹചന്ദ്രാദികളും സൂര്യനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. സോമൻ, നക്ഷത്രാധിപതി, ഭരണാധിപന്റെ ഇടതുകണ്ണാണ്; സൂര്യൻ തന്നെയാണ് വലതുകണ്ണ്. ഇവരുടെ ദൃഷ്ടിയാണ് ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളെയും നയിക്കുന്നത്. ശേഷിക്കുന്ന അഞ്ച് ഗ്രഹങ്ങൾ സ്വതന്ത്രഭാവത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭരണാധിപന്മാരാണ്; അഗ്നി, സൂര്യൻ, ജലം, ചന്ദ്രൻ—ഇവരും ഇവരോടൊപ്പം പറയപ്പെടുന്നു. ഇനി അവയുടെ സ്വഭാവം വിശദമായി പറയാം: ദേവസേനാധിപനായ സ്കന്ദൻ ഗ്രഹങ്ങളിൽ അംഗാരക എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ജ്ഞാനികൾ ബുധനെ നാരായണദേവനായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; യമൻ ലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ, ജീവികളുടെ സ്വാമി. ശനൈശ്ചരൻ, അത്യന്തം മന്ദഗതിയിലുള്ള മഹാഗ്രഹൻ, ദേവാസുരാചാര്യനാണ്; രണ്ടു പ്രകാശവാന്മാരും വലിയ ഗ്രഹങ്ങളാണ്. പിന്നെ, ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാർ; മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്ക് സൂര്യൻ തന്നെ മൂലമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. സൂര്യനിൽ നിന്നാണ് ദേവന്മാരും അസുരരുമായുള്ള ഈ സർവ്വവിശ്വം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്—രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ഉപേന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ, അഗ്നി, സ്വർഗ്ഗവാസികൾ തുടങ്ങിയവരും. എല്ലാ പ്രകാശവാന്മാരുടെയും തേജസ്സ്, ലോകങ്ങളിലെ സമസ്ത പ്രഭ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആത്മാവും ഭഗവാനും—മഹാദേവൻ, ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥൻ—ഇതെല്ലാം സൂര്യനിൽ ഏകീകരിക്കുന്നു. സൂര്യൻ മാത്രം മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ, പരമമായ ആദിദേവൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അവനിലേക്കാണ് എല്ലാം ലയിക്കുന്നത്. ലോകങ്ങളുടെ ഉത്പത്തിയും നാശവും ആദിയിൽ സൂര്യനിൽ നിന്നാണ്; ഈ ഗ്രഹം, രവി, ദുഷ്കരമായി ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന പ്രകാശവാനാണ്. ഇവിടെ, നിമിഷങ്ങൾ, ക്ഷണങ്ങൾ, ദിവസങ്ങൾ, രാത്രികൾ, പക്ഷങ്ങൾ എല്ലാം ആവർത്തിച്ച് ജനിച്ച് നശിക്കുന്നു. മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ, ഋതുക്കൾ, യുഗങ്ങൾ—സൂര്യൻ ഇല്ലാതെ സമയത്തിന്റെ ഈ അളവുകൾ ഒന്നുമില്ല. സമയമില്ലാതെ ക്രമം, ആചാരങ്ങൾ, ദിനക്രമം, ഋതുക്കളുടെ വിഭജനം, പൂവ്, വേർ, പഴം—ഇവയൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല. എങ്ങനെയാകും ധാന്യങ്ങളുടെ പാകം, അല്ലെങ്കിൽ പുല്ലുകളും ഔഷധികളും? അതിനാൽ, സൂര്യനില്ലാതെ ജീവികൾക്കും ഈ ലോകത്തും സ്വർഗ്ഗത്തും നിലനിൽപ്പില്ല. ഭാസ്കരൻ, രുദ്രസ്വരൂപനായ സൂര്യൻ, ലോകം ചൂടാക്കുന്നവൻ ഇല്ലാതെ പ്രകാശം ഇല്ല; അവൻ സമയവും, അഗ്നിയും, ദ്വാദശാത്മകനായ ജീവികളുടെ നാഥനുമാണ്. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, അവൻ ചലനചലനങ്ങളായ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു; അവൻ സമസ്ത പ്രഭയുടെ കൂട്ടം, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെയും വ്യാപനം. ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ച്, പകലും രാത്രിയും അവൻ ഈ ലോകത്തെ എല്ലാ ദിക്കിലും, മുകളിലും, കീഴിലും ചൂടാക്കുന്നു. ഒരു വിളക്കിനെ പോലെ, വീട്ടിന്റെ നടുവിൽ തൂങ്ങി, എല്ലാ ദിക്കിലും, മുകളിലും, കീഴിലും അന്ധകാരം നീക്കുന്നതുപോലെയാണ് സൂര്യൻ, ഗ്രഹാധിപൻ, ലോകനാഥൻ, ആയിരം രശ്മികളോടെ ലോകം മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. സൂര്യന്റെ ആയിരം രശ്മികളിൽ ഏഴു പ്രധാന രശ്മികൾ ഉണ്ട്—ഇവയാണ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ മൂലങ്ങൾ: സുഷുമ്ണ, ഹരികേശ, വിശ്വകർമ്മ, വിശ്വവ്യച, ആദ്യ, സംനദ്ധ, പര. സർവാവസു, സ്വരാജ് എന്നിവയും ഉണ്ട്. സുഷുമ്ണ ദക്ഷിണരാശിയെ ഉണർത്തുന്നു; അതു താഴേയും മുകളേയും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹരികേശ മുന്നിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മൂലമാണ്; വിശ്വകർമ്മ വലതുഭാഗത്ത് ബുധന്റെ രശ്മി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വിശ്വവ്യച പിന്നിൽ ശുക്രന്റെ മൂലമാണ്. സംനദ്ധൻ അംഗാരകന്റെ രശ്മിയാണ്; ആറാമത്തെ സർവാവസു ബൃഹസ്പതിയുടെ രശ്മിയാണ്. വീണ്ടും, രശ്മി ശനൈശ്ചരനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്താൽ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രമണ്ഡലങ്ങളും ദീപ്തമാകുന്നു.