സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും ആശ്രയമായവനും, നശിക്കാത്തവനും, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനുമായ പരമാത്മാവാണ് പുരുഹൂതൻ. മനുഷ്യർ അദ്ദേഹത്തെ മഹത്വത്തോടെ സ്തുതിക്കുന്നു. അന്ധകാരം മൂലം അദ്ദേഹം കാലരുദ്രനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; രജോഗുണത്തിൽ, സ്വർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനായി; സത്ത്വഗുണത്തിൽ, സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണുവായി; അതീതാവസ്ഥയിൽ മഹേശ്വരനായി അറിയപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ, ജ്ഞാനിയായവനേ, മനുഷ്യർ എങ്ങനെ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? പ്രവൃത്തിയാൽ ആണോ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മയാൽ ആണോ? ഞങ്ങൾക്ക് അതിനേക്കുറിച്ച് അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ ഭവന്റെ അതുല്യമായ തേജസ്സിന്റെ രഹസ്യവും ശക്തിയും, ശങ്കരന്റെ ഉത്ഭവവും, എല്ലാവരും കണ്ടതുപോലെ സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കാം. യോഗികൾ എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളും അറിയുന്നവരായി പരമവൈരാഗ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവർ ശ്വാസനിയന്ത്രണം മുതലായ എട്ടു യോഗപദ്ധതികളോടുകൂടി ജീവിക്കുന്നു. കരുണാദി ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ ഈ യോഗികൾ വിവിധ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തിട്ടും, തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലപ്രകാരം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ നരകത്തിലേക്കോ പോകുന്നു. കൃപയിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ജനിക്കുന്നു; ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് യോഗം ഉണരുന്നു; യോഗത്തിലൂടെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു; കൃപയാൽ ഇതെല്ലാം നടക്കുന്നു. കൃപയാൽ നിങ്ങൾക്ക് സത്യസുരൂപവും ദിവ്യമായ മഹേശ്വരയോഗവും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമോ, യോഗജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ? ശിവൻ, ചിന്താരഹിതനായ പ്രഭു, യോഗമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ മനുഷ്യർക്കു എപ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് കൃപ നൽകുന്നത്, മഹാബലശാലിയാവോ, അതിനെയും വിശദീകരിക്കണം. ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും പിതൃകളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, ഈ കഥ മുൻകാലത്ത് ശൈലാദി പറയുകയും ബ്രഹ്മപുത്രൻ അതു ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്തു. ദ്വാപരയുഗാന്തത്തിൽ വ്യാസന്മാരുടെ അവതാരങ്ങളും, യോഗാചാര്യന്മാരുടെ അവതാരങ്ങളും, തിഷ്യയുഗത്തിൽ ത്രിശൂലധാരിയുടെ അവതാരങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഓരോ സ്ഥലത്തും പ്രഭുവിന്റെ ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള നാലു ശിഷ്യന്മാരുണ്ട്; അവരുടെ കീഴിൽ അനേകം ഉപശിഷ്യന്മാരുണ്ടാകുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ പ്രഭു സംതൃപ്തനാകുന്നു. അങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ തുടങ്ങി വൈശ്യന്മാരിൽ അവസാനിക്കുന്നവരെ വരെ, ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വഭാവത്തിനും കരുണയ്ക്കും അനുസൃതമായി, ദൈവത്തിന്റെ വാക്ക് ക്രമേണ മനുഷ്യരിലേക്കെത്തുന്നു. ഓരോ ദ്വാപരയുഗത്തിലും ആരാരാണ് വ്യാസന്മാർ എന്നതും, ഏത് ചക്രത്തിൽ, ഏത് കല്പയിൽ എന്നതും നിങ്ങൾക്ക് പറയേണ്ടതാണ്. ശ്രവിക്കട്ടെ: വരാഹകല്പത്തിൽ, വൈവസ്വതമന്വന്തരത്തിൽ, ഇപ്പോഴുള്ള വ്യാസന്മാരെയും രുദ്രന്മാരെയും മറ്റ് എല്ലാ ചക്രങ്ങളിലെയും അവതാരങ്ങളെയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. എല്ലാ ചക്രങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ വേദങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, ജ്ഞാനം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തിയവരെ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞുതരാം. ക്രതു, സത്യ, ഭാഗർവ, അങ്കിരസ്, സവിതൃ, മൃത്യു, ശതക്രതു, വസിഷ്ഠൻ—ഋഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ—ഇവരൊക്കെയാണ്. സാരസ്വത, ത്രിധാമ, ത്രിവൃത്, ശതതേജസ്, സ്വയംധർമ്മൻ, നാരായണൻ, തരക്ഷു, ആരുണി, ദേവ, കൃതഞ്ജയ, ഋതഞ്ജയ, ഭരദ്വാജ, ഗൗതമ—കവികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ—വാചശ്രവാസ്, ശുഷ്മായണി, തൃണബിന്ദു, ശക്തി, ശക്തേയ, ഉത്തര, ജാതൂകർണ്യ, ഹരി, കൃഷ്ണദ്വൈപായന—ഇവരൊക്കെയാണ് വ്യാസന്മാർ. കലിയുഗത്തിൽ യോഗാചാര്യന്മാരെ ക്രമത്തിൽ ശ്രവിക്കട്ടെ. അനന്തമായാണ് പ്രഭുവിന്റെയും, രുദ്രന്റെയും, വ്യാസന്റെയും അവതാരങ്ങൾ ഓരോ ചക്രത്തിലും, എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം സംഭവിക്കുന്നത്. വൈവസ്വതമന്വന്തരത്തിലും വരാഹകല്പത്തിലും, മറ്റ് എല്ലാ ചക്രങ്ങളിലും, ആ അവതാരങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും വിശദീകരിക്കും. ഇപ്പോഴുള്ള വരാഹകല്പത്തിലെ മന്വന്തരങ്ങളും, മേൽചക്രങ്ങളിലെയും വൈവസ്വതമന്വന്തരത്തിലെയും സിദ്ധന്മാരെയും നിങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കണം. മനുക്കളിൽ ആദ്യം സ്വായംഭുവമനു, പിന്നെ സ്വാരോചിഷ, ഉത്തമ, താമസ, റൈവത, ചാക്ഷുഷ എന്നിവരും, വൈവസ്വത, സാവർണി, ധർമസാവർണിക, പിശംഗ, അപിശംഗാഭ, ശബല, വർണക എന്നിവരും വരുന്നു. 'അ'യിൽ തുടങ്ങിയും 'ഔ'യിൽ അവസാനിക്കയും ചെയ്യുന്ന മനുക്കൾ: ശ്വേത, പാണ്ഡു, രക്ത, താമ്ര, പീത, കാപില. കൃഷ്ണ, ശ്യാമ, ധൂമ്ര, സുധൂമ്ര, അപിശംഗ, പിശംഗ, ത്രിവർണ, ശബല—ഇവരൊക്കെയും മനുക്കളാണ്. നാമത്തിലും വർണ്ണത്തിലും അനുസരിച്ച് കലന്ധുര എന്നതുപോലെ ഈ ഭാഗ്യശാലി മനുക്കളെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ശബ്ദസ്വരൂപമുള്ളവരെയും, ആന്തരികപ്രഭുക്കളെയും സംക്ഷിപ്തമായി: വൈവസ്വത, ഋകാര, മനു, കൃഷ്ണ, സുരേശ്വര എന്നിങ്ങനെയാണ് പറയുന്നത്. ഇവരിൽ ഏഴാമനായ യോഗികളെ ഞാൻ മുൻകാല കല്പങ്ങളിലും വരാനിരിക്കുന്നവയിലും വിശദീകരിക്കും. ഇപ്പോൾ ഏഴാമത്തെ അന്തരത്തിൽ വരാഹയെ അറിയണം; അതുപോലെ തന്നെ പ്രഭുവിന്റെ യോഗാവതാരങ്ങളും ശിഷ്യപാരമ്പര്യങ്ങളും. യോഗികളുടെ എല്ലാ കാലചക്രങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ: ആദിയിൽ ശ്വേത; കലിയുഗത്തിൽ രുദ്ര; സുതര, മദന—അവരൊക്കെയും. സുഹോത്ര, കങ്കണ, ലോകാക്ഷി, ജൈഗീഷവ്യ, ദധിവാഹനൻ; ഋഷഭൻ, ഉഗ്ര, അത്രി, സുബാലക, ഗൗതമ, ദേവതകളെല്ലാം ആരാധിക്കുന്നവൻ. വേദശീർഷ, ഗോകർണ, ഗുഹാവാസി, ജടാമാലി, ട്ടഹാസ, ദാരുക, ലാംഗലി; മഹാദേഹിയാവും, ശൂലി, ദണ്ഡി, മുന്ഡീഷ്വരൻ, സഹിഷ്ണു, സോമശർമ, നകുലീശ്വരൻ—ലോകാചാര്യൻ. വൈവസ്വതാന്തരത്തിലെ യോഗാചാര്യന്മാരുടെ അവതാരങ്ങൾ എല്ലാവരും നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരായി എല്ലാ ചക്രങ്ങളിലും വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദ്വാപരയുഗത്തിൽ വ്യാസനും പ്രധാന ഋഷിമാരും, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ തന്നെ യോഗപ്രഭുക്കളുടെ നാലു ശിഷ്യന്മാരും, ഓരോരുത്തരും നശിക്കാത്തവരായി നിലകൊള്ളുന്നു.