മഹേശ്വരന്റെ പുണ്യശരീരത്തിന്റെ സ്പർശംകൊണ്ട് പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി, ധത്തൂരപ്പൂവിന്റെ ഭംഗിയിലേയ്ക്ക് ഉയർന്ന ആ മഹാമലയിൽ എല്ലാ ദേവതകളും വാസം ചെയ്യുന്നു. അതാണ് ദേവതകളുടെ ക്രീഡാഭൂമി, അനന്തമായ അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്. ആ മഹാമലയുടെ നീളം ഒരു ലക്ഷം യോജനങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു. ഭൂമിക്കടിയിൽ പതിനാറായിരം യോജനവും, മുകളിലായി ശേഷിക്കുന്ന മലശിഖരങ്ങളുമാണ് അതിന്റെ വ്യാപ്തി. അതിന്റെ വേർ അളവുകിട്ടാത്തതും, അടിത്തട്ടിലെ വീതി ശിഖരത്തിലെ വീതിയുടെ ഇരട്ടിയുമാണ്. മലയുടെ കിഴക്കോട്ട് പദ്മരാഗംപോലെയും, തെക്കോട്ട് പൊന്നുപോലെയും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീലവജ്രംപോലെയും, വടക്കോട്ട് പവഴിന്റെ പ്രകാശംപോലെയും തിളങ്ങുന്നു. കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് അമരാവതി എന്ന നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; വിവിധ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, അനേകം ദേവതകളാൽ നിറഞ്ഞതും, രത്നവലയങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ് ഈ നഗരം. വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള സ്വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ഗോപുരങ്ങളും, വഴികളിൽ സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും പതിച്ച കമാനങ്ങളും ഈ നഗരത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു. വാക്കിലും ചതുരതയിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ ഇവിടെയുണ്ട്; വിവിധ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവരും, ഭാരമുള്ള പയറ്റുകൾ കൊണ്ടു വളഞ്ഞ സ്ത്രീകളും, മദമയമായ കണ്ണുകൾ കൊണ്ടുള്ളവരുമാണ് അവിടെ. ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളും അപ്സരസ്സുകളും നിറഞ്ഞതും, പുഷ്പിച്ച താമരകളാൽ നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ കുളങ്ങളുമുണ്ട്. സ്വർണ്ണപടികൾ, സ്വർണ്ണമണ്ണിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ, നീലതാമരകളും സുഗന്ധമുള്ള സ്വർണ്ണപൂക്കളുമാണ് അവിടെയുള്ളത്. ഇങ്ങനെയുള്ള തടാകങ്ങൾ, നദികൾ, കുളങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ നഗരം ആ മഹാമലയിൽ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ആ പുണ്യപർവ്വതം മഹത്വം പ്രാപിച്ചത്. അഗ്നിദേവന്റെ ദിവ്യമായ തേജസ്വിനി എന്ന നഗരം കിഴക്കേ ദക്ഷിണഭാഗത്തുണ്ട്; അമരാവതിയ്ക്ക് തുല്യമായ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അവിടെ ലഭ്യമാണ്. തെക്കോട്ട്, നിയന്ത്രകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യമന്റെ നഗരം വൈവസ്വതി ഉണ്ട്; അതു ശുദ്ധസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ദിവ്യപ്രാസാദങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ശുദ്ധവതി എന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള മനോഹര നഗരം ഉണ്ട്; പടിഞ്ഞാറ് വടക്കോട്ട് ഗന്ധവതി എന്ന പ്രഭയുള്ള നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വടക്ക് കിഴക്കോട്ട്, മലയുടെ അറ്റത്ത്, മഹോദയ എന്ന പ്രസിദ്ധമായ നഗരം സ്വർഗത്തിൽ എപ്പോഴും തിളങ്ങി നില്ക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ തുടങ്ങിയവരുടെ വാസസ്ഥലവും, എല്ലാ ഭോഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, പുണ്യവും, കുളങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഈ നഗരം നഗരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്. അവിടെ സിദ്ധന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹർഷികൾ, നാലു വക ഭാവങ്ങൾ ഉള്ള beings, ഓരോരുത്തർക്കും വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങളുള്ളവരും വസിക്കുന്നു. മലയുടെ മുകളിലായി, വലതുവശത്ത്, ശുദ്ധവജ്രംപോലെ തിളങ്ങുന്ന ആയിരം പ്രാകാരങ്ങളുള്ള ഒരു വലിയ പ്രാസാദം നില്ക്കുന്നു. അവിടെയാണു മഹാബാഹുവായ ശർവൻ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി എന്നിവയാണ് കണ്ണുകളായവൻ, ദേവിയും കാർത്തികേയനും ഒപ്പം രത്നാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നത്. അടുത്തായി ഹരിയുടെ അരവ്യാപ്തിയുള്ള, ദിവ്യപദ്മരാഗരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച കൊട്ടാരവും, അതിന്റെ തെക്കോട്ട് പദ്മജയുടെ മനോഹരമായ കൊട്ടാരവുമുണ്ട്. അതുപോലെ, ശക്രൻ, യമൻ, സോമൻ, വരുണൻ, നിരൃതി, അഗ്നി എന്നിവരുടെ വലിയ മനോഹര നഗരങ്ങളും ഉണ്ട്. വായുവിന്റെയും രുദ്രന്റെയും കൊട്ടാരങ്ങൾ ശർവന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ ചുറ്റും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഓരോ ദേവനും തങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ദിവ്യപ്രാസാദങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. വടക്ക് കിഴക്കേ ഭാഗത്ത്, ഈശ്വരന്റെ പ്രദേശത്ത്, സ്ഥിരമായ പൂജാരാധന നടക്കുന്നു; സിദ്ധന്മാരും ശിഷ്യന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന ഭാഗ്യശാലിയായ ശൈലാദി ഭഗവാൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു. സനത്കുമാരൻ, ദേവതകളുടെ നാഥൻ, സന്തോഷത്തോടെ സിദ്ധന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നു; സനക, സനന്ദ, അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് സനന്മാർ അവിടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ചില ഭാഗങ്ങളിൽ യോഗലോകവും, മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ ഭോഗലോകവും നില്ക്കുന്നു; അവിടെ പുതുവയസ്സുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രഭയോടെ ഒരു മനോഹരമായ കൊട്ടാരം തിളങ്ങുന്നു. അവിടെയാണ് ശൈലാദിയുടെ പുണ്യവാസസ്ഥലം, ഗണേശനും കാർത്തികേയനും ആയിരക്കണക്കിന് ഗണങ്ങൾക്കൊപ്പം വസിക്കുന്നത്. അവിടെ സുവശാ, സുനേത്ര എന്നീ മാതാക്കളും മദനനും ഉണ്ട്; അടിത്തട്ടിൽ ജംബുനദി എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു. നദിയുടെ തെക്കേ വശത്ത്, വളരെ ഉയരവും വീതിയുമുള്ള മനോഹരമായ ജംബു വൃക്ഷം നില്ക്കുന്നു; എല്ലാ ঋതുക്കളിലും ഈ വൃക്ഷം പഴങ്ങൾ കായ്ക്കുന്നു. മേരുവിന്റെ ചുറ്റും, വർശമിലവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, വിശാലവും പുണ്യവും ആയ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവിടെ ചിലർ ജംബുപഴം കഴിക്കുമ്പോൾ, മറ്റ് ചിലർ അമൃതം ആസ്വദിക്കുന്നു. ജംബുനാദസ്വർണ്ണത്തിന്റെ നിറംപോലെയുള്ള വിവിധ വർണത്തിലുള്ള അനുഭവജാതികൾ അവിടെയുണ്ട്; മേരുവിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ വസിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഈ പ്രദേശത്തെ പുണ്യമായ മധ്യഖണ്ഡം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഒൻപതു പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്; ഓരോ പ്രദേശത്തിനും സ്വന്തം നദിയും ദേശവും മലാധിപതിയും ഉണ്ട്. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ജംബുദ്വീപത്തിലെ ഒൻപതു പ്രദേശങ്ങൾ ശരിയായി വിവരിക്കാം. അവയുടെ അളവുകളും വൃത്തവും യോജനങ്ങളിൽ ഉള്ള ദൂരം മുതലായവ ഞാൻ പറയുന്നു. ഒരു ലക്ഷം യോജനമാണ് ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും അളവ്; ഓരോ ദ്വീപും മുൻപത്തെ ദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്നും പറയുന്നു. ഭൂമി സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടി അമ്പത് കോടി വീതിയുള്ളതും, ഏഴ് ദ്വീപുകളോടുകൂടി ലോക്കാലോകപർവ്വതം ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും ആണ്. മേരുവിന്റെ വടക്കോട്ട് നീലപർവ്വതം, അതിന്റെ വടക്കേയ്ക്ക് ശ്വേതപർവ്വതവും, പിന്നെയും അതിന്റെ വടക്കോട്ട് ശ്രിംഗിപർവ്വതവുമാണ്; ഇവ മൂന്നു വർശപർവ്വതങ്ങളാണ്. കിഴക്കോട്ട് ജഠരപർവ്വതവും ദേവകൂട്ടപർവ്വതവും ഉണ്ട്; മേരുവിന്റെ തെക്കോട്ട് നിഷധപർവ്വതവും, അതിന്റെ തെക്കോട്ട് ഹേമകൂറ്റപർവ്വതവും, പിന്നെ ഹിമവാൻ പർവ്വതവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ധരാധരയും മാല്യവാനും ഉണ്ട്; ഗന്ധമാദനപർവ്വതവും അവിടെയുണ്ട്—ഇവ രണ്ടും വടക്കോട്ട് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവ രാജപർവ്വതങ്ങളാണ്; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും ഇവിടെയ frequent ചെയ്യുന്നു. ഓരോ മലക്കും തമ്മിലുള്ള ദൂരം ഒൻപതിനായിരം യോജനമാണ്. ഹിമവത്പ്രദേശം ഭാരതം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്; ഹേമകൂറ്റിന് അപ്പുറം കിംപുരുഷ ദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഹേമകൂറ്റിന് അപ്പുറം നിഷധം ഉണ്ട്, അതാണ് ഹരിവർഷം; ഹരിവർഷത്തിന് അപ്പുറം മേരുവിന്റെ പുണ്യമായ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.