വെളുത്ത ഒലിയാണ്ടർ, ജാസ്മിൻ, താമര, നീല നീർതാമര എന്നിവ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ പൂക്കളും ചന്ദനവും ചേർത്ത വെള്ളം ഒരുങ്ങുന്നു. ആ വെള്ളത്തിൽ സദ്യോജാത adi mantrangal വയ്ക്കേണ്ടത് സ്വർണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളി പാത്രത്തിൽ ആകാം; copper vessel, താമരയില, പാലാശയില, ശംഖ്, ശുദ്ധമായ മണ്ണ് പാത്രം, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ശുഭമായ പാത്രം ഉപയോഗിച്ചും ചെയ്യാം. കുശഗ്രാസും പൂക്കളും ചേർത്ത്, യഥാ ക്രമം മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് സ്നാനം നടത്തണം; ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം—നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും പ്രാപ്തിക്കായി. ഈ മന്ത്രങ്ങളാൽ ലിംഗത്തെ ഒരിക്കൽ പോലും സ്നാനമെടുത്താൽ, ആ മനുഷ്യൻ മോചിതനാകും; പവമാന മന്ത്രവും വാമീയക മന്ത്രവും ഉപയോഗിച്ചും. രുദ്ര, നീലരുദ്ര, ശുഭമായ ശ്രീസൂക്തം, രാജനീസൂക്തം, ചമക, ഹോതാര, ശിരസ, ശുഭമായ അഥർവ, ശാന്തി, ഭാരുണ്ഡ, അരുണ, വാരുണ, ജ്യേഷ്ഠ, വേദവ്രത, മറ്റൊരു ശുഭമായ സ്തോത്രം, പുരുഷ സൂക്തം എന്നിവയുമായി സ്നാനം നടത്താം. അതിനു ശേഷം, രുദ്രൻ—ജടാധാരൻ—കുരങ്ങ് മുഖനോടൊപ്പം, വിഷ്ണു ബ്രിഹച്ചന്ദ്രനായി, സാമൻ ഉപയോഗിച്ച് “സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ” എന്ന് വിളിച്ചു. വിരൂപാക്ഷൻ, സ്കന്ദൻ, അനേകം ശിവന്മാർ, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാർ, സൂത്രം, ശുദ്ധമായ പ്രണവം എന്നിവയാൽ ആകുംപോൾ, അതും വിളിച്ചു സ്ഥാപിച്ചു. എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും ശമനത്തിനായി ദേവാദിദേവനായ ശിവനെ സ്നാനമെടുത്ത്, വസ്ത്രം, ശിവന്റെ യജ്ഞോപവീത്, ആചമനത്തിനുള്ള വെള്ളം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. അതിന്റെ ശേഷം യഥാക്രമം സുഗന്ധം, പൂക്കൾ, ധൂപം, ദീപം, അന്നം, വീണ്ടും സുഗന്ധജലവും ആചമനജലവും അർപ്പിക്കണം. മനോഹരമായ, മൂടിയ കിരീടം, ആഭരണങ്ങൾ, പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച് മുഖസുഗന്ധി മുതലായവയും അർപ്പിക്കണം. അപ്പോൾ, സ്ഫടികംപോലെ തിളങ്ങുന്ന, ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, അക്ഷരമായ, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും കാരണം, ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പരമേശ്വരനെ ധ്യാനിക്കണം. ബ്രഹ്മാ, ഇന്ദ്ര, വിഷ്ണു, രുദ്ര, മറ്റ് ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ എന്നിവരുടെ ഗ്രഹണത്തിന് അതിജീവിച്ചവൻ; വേദവും പറയുന്നു, വേദങ്ങളെയും വേദാന്തത്തെയും അറിയുന്നവരുടെ ഗ്രഹണത്തിന് അതിജീവിച്ചവൻ. ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, സാംസാരിക ദുഃഖത്തിൽ പെടുന്നവർക്കുള്ള ഔഷധം, ശിവതത്ത്വം എന്നറിയപ്പെടുന്ന, ശിവലിംഗത്തിൽ സ്ഥാപിതമായവനെ ധ്യാനിക്കണം. പ്രണവ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലേയ്ക്ക് പൂജ ചെയ്യണം, യഥാക്രമം സ്തോത്രങ്ങൾ ജപിക്കണം, നമസ്കരിക്കണം, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം. അർഘ്യം അർപ്പിച്ച്, പാദങ്ങളിൽ പൂക്കൾ വിതറികൊണ്ട്, നമസ്കരിച്ച്, ദേവാദിദേവനായ ശിവനെ, സ്വയം ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിതനായി ധ്യാനിക്കണം. ഇങ്ങനെ ലിംഗത്തിലെ പരമോന്നത പൂജയെ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു; ഇനി, ഈ ലിംഗത്തിന്റെ ആന്തരിക പൂജയെ ഞാൻ ഇന്ന് വിശദീകരിക്കും. അഗ്നി, സൂര്യ, അമൃതചക്രം ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം; അതിന്റെ മുകളിൽ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ, പിന്നെ യഥാക്രമം മൂന്നു ആത്മാക്കളും. അതിന്റെ മുകളിൽ, ധ്യാനത്തിന്റെ ജ്ഞാനത്തോടെ, മഹാദേവനെ—രൂപരഹിതനും എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉള്ളവനും, ശരീരത്തിന്റെ പാതി പ്രിയപ്പെട്ടവളാൽ നിറഞ്ഞവനെയും—പൂജിക്കണം. അവിടെ ധ്യാനിക്കേണ്ടതെല്ലാം പല രീതിയിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ധ്യാനിക്കുന്നവനു അനുസൃതമായി ധ്യാനം ഉരുത്തിരിയുന്നു, വേറൊന്നും ഇല്ല. അതുകൊണ്ട്, പൂജകൻ ഈ രീതിയിൽ ഉദ്ദേശം ഓർത്തും ധ്യാനിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഉണർവു വരില്ല. അവൻ നഗരത്തിൽ, അഥവാ ശരീരത്തിൽ, വസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് പുരുഷൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ യജ്ഞം മുഖേന പൂജിക്കപ്പെടുന്നു, പൂജകൻ അങ്ങനെ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കണം; ധ്യാനം contemplation ആണ്, മോക്ഷം അതിന്റെ ഫലമാണ്. പ്രധാനം, പുരുഷൻ എന്നിവയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം നേടുന്നു. ഇവിടെ ഇരുപത്തിയാറാമത്തെ ധ്യാനിക്കണം; ധ്യാനിക്കന്നവൻ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമൻ; അവ്യക്തം ഇരുപത്തിയഞ്ചാമൻ; മഹത്പ്രധാനത്തോടു തുടങ്ങുന്ന ഏഴു ഘടകങ്ങൾ. മഹത്പ്രധാനം, അഹങ്കാരം, അഞ്ചു സൂക്ഷ്മതത്വങ്ങൾ, അഞ്ചു കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ—ഇങ്ങനെ ശിവൻ ഇരുപത്തിയാറാമൻ. അവൻതന്നെ നിലനിർത്തിയും സൃഷ്ടിച്ചും, ബ്രഹ്മാവിനും പരമേശ്വരനാണ്. ശങ്കരൻ, ആ രുദ്രൻ, ഹിരണ്യഗർഭനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ വിശ്വത്തെ അതിജീവിക്കുന്നു, വിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവാണ്, എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉള്ളവനായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അച്ഛനും അമ്മയും ഇല്ലാതെ കുട്ടികൾ ജനിക്കില്ല; അതുപോലെ, സോമം ഇല്ലാതെ മൂന്നുലോകങ്ങളും നിലനിൽക്കില്ല. മഹാദേവൻ, പരമാത്മാവ്, മഹേശ്വരൻ, പ്രവർത്തകൻ ആണെങ്കിൽ, ചെറിയ ആത്മാവുള്ളവരെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിൽ അവൻ കാരണം. ശാശ്വതൻ, ശുദ്ധൻ, ഉണർന്നവൻ, ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവൻ പരമേശ്വരൻ. മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ എന്നു പറഞ്ഞുവെങ്കിലും, അവൻ ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്? കാലം സകലമു സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലം എപ്പോഴും കാലത്തെ അളക്കുന്നു. മനസ്സ് എല്ലാം പരിഗണിക്കുന്നു, ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും, അത് ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും. അവന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്നു. ദേവാദിദേവന്റെ ലോകത്തിന്റെ ഈ അഷ്ടരൂപം എന്താണ്? ആകാശം ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല; ഭൂമി ഇല്ലാതെ, വായു ഇല്ലാതെ, അഗ്നി ഇല്ലാതെ, ജലം ഇല്ലാതെ, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നതില്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല. സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ലാതെ ലോകം നിലനിൽക്കില്ല. ഇവയാണ് ഭഗവാന്റെ രൂപങ്ങൾ; ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചാൽ, ചലനവും അചലനവുമായതെല്ലാം രുദ്രന്റെ സ്ഥൂലരൂപം. ഋഷികൾ സൂക്ഷ്മമായതിനെ കുറിച്ച് പറയുന്നു, അത് വാക്കുകൾ കൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല, അതിൽ എത്താൻ കഴിയില്ല. ബ്രഹ്മാനന്ദം അറിയുന്ന ജ്ഞാനി എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട്, പിനാകിയുടെ ആനന്ദം അറിഞ്ഞാൽ ഭയമില്ല. രുദ്രന്റെ പ്രഭാവങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും തിരിച്ചറിയുന്ന സത്യമറിയുന്ന ഋഷികൾ “എല്ലാം രുദ്രനാണ്” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പരമേശ്വരനെ നിരന്തരം ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചാൽ, ഈ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മം ആണ്; എല്ലാം രുദ്രനാണ്, ഭഗവാൻ.